جواب درس هشتم علوم نهم + ویدیو
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۸ علوم نهم متوسطه با موضوع درس «فشار و آثار آن» قرار گرفته است که شامل جواب آزمایش کنید، گفت و گو کنید، فعالیت و اطلاعات جمع آوری کنید میباشد. در ادامه با ما از بخش پاسخ سوالات علوم نهم همراه باشید.
آموزش ویدیویی درس ۸ علوم نهم
جواب سوال صفحه ۸۳ علوم نهم
آب جمع شده در پشت سد، فشار زیادی به آن وارد میکند. آیا میدانید چرا هرچه از تاج سد به پایهٔ آن نزدیک میشویم، ضخامت دیوارهٔ آن افزایش مییابد؟
پاسخ: فشار آب جمع شده در پشت سد با افزایش عمق آب بیشتر میشود. بنابراین، هرچه به پایهٔ سد نزدیکتر شویم، فشار بیشتری به دیوارهها وارد میشود و برای مقابله با این فشار، باید ضخامت دیوارهٔ سد افزایش یابد تا از شکستگی یا آسیب دیدن آن جلوگیری شود. این طراحی باعث میشود که سد توانایی تحمل فشار بالا را داشته باشد و ایمنی ساختار آن تضمین شود.
جواب سوال صفحه ۸۴ علوم نهم
چرا وقتی با کفشهای معمولی روی برف راه میروید، کفشهایتان در آن فرو میروند، اما اگر چوب اسکی (برف سُره) به پا داشته باشید، کمتر در برف، فرو میروید (شکل ۱- الف)؟
پاسخ: زیرا در اثر فشار ناشی از وزن ما کفشها در برف فرو میرود ولی وقتی با چوب اسکی روی برف راه میرویم چون مساحت آن بیشتر است فشار کمتری بر برف وارد میشود در واقع سطح چوب اسکی زیاد است و در برف فرو نمیرود.
چرا ابعاد پنجره هواپیما کوچکتر از پنجره اتوبوس است (شکل ۱- ب)؟
پاسخ: پنجرهی هواپیما را کوچک میسازند تا نیروی کمتر به آنها وارد شود.
چرا اندازه بادکنک پر از هوا، وقتی از ته استخر آب به بالا میآید بزرگتر میشود (شکل ۱- پ)؟
پاسخ: در ته آب فشار زیاد است و در سطح آب فشار کم است.
چرا در ته کفش بازیکنان فوتبال، تعدادی گلُِ میخ وجود دارد (شکل ۱- ت)؟
پاسخ: وجود گل میخ در کفش باعث فشار بیشتر و جلوگیری از سُر خوردن بازیکن میشود.
چرا برای اتصال قطعههای چوبی، افزون بر پیچ و مهره، از واشر نیز استفاده میشود (شکل ۱- ث)؟
پاسخ: واشر باعث افزایش سطح و کاهش فشار میشود.
چرا پونز با کمی تلاش درون چوب یا دیوار فرو میرود (شکل ۱- ج)؟
پاسخ: نوک تیز پونز سطح کمتر و فشار بیشتری دارد و بهتر در چوب فرو میرود.
جواب خود را بیازمایید صفحه ۸۶ علوم نهم
برای تحمل وزن یک ساختمان، دیوارهای آن را روی پایههای بتونی، میسازند. در شکل زیر، دو نوع پایه متفاوت که معماران در این مورد به کار میبرند، نشان داده شده است.
الف) اگر سطح کل پایه نواری، نصف سطح پایه یک پارچه باشد، در این صورت فشاری را که از طرف دیوارهای ساختمان به هریک از دو پایه وارد میشود با هم مقایسه کنید.
پاسخ: فشار پایهی نواری دو برابر پایهی یک پارچه است.
ب) برای ساختن ساختمان روی زمین نرم، کدام یک از پایههای نشان داده شده، مناسبتر است؟ علت انتخاب خود را توضیح دهید.
پاسخ: پایهی یکپارچه زیرا مساحت آن بیشتر و فشار کمتری به زمین نرم وارد میکند و در آن فرو نمیرود.
جواب فکر کنید صفحه ۸۶ علوم نهم
۱- یکی از توصیههایی که همواره باید جدی بگیریم، این است که روی سطح یک استخر یخزده یا دریاچه یخزده راه نرویم زیرا فشاری که وزن ما ایجاد میکند، ممکن است برای شکستن یخ کافی باشد. با توجه به تعریف فشار توضیح دهید چرا امدادگر از یک نردبان بزرگ برای حرکت روی سطح یک دریاچه یخ زده، استفاده کرده است.
پاسخ: زیرا مساحت نردبان بیشتر از کفش است و فشار کمتری به یخ وارد میشود و نمیشکند.
۲- چرا گرفتن پونز بین دو انگشت و فشردن آن میتواند سبب آسیب رساندن به یکی از انگشتها شود؟
پاسخ: زیرا یک طرف پونز که نوک تیز دارد سطح آن کوچک و فشار بیشتر نسبت به سطح پهن دارد.
جواب فعالیت صفحه ۸۶ علوم نهم
ابتدا جرم خود را به کمک ترازو اندازه بگیرید و وزن خود را حساب کنید. سپس سطح تماس کفشی که پوشیدهاید را با زمین اندازه بگیرید. سرانجام به کمک رابطه (۱):
(الف) فشاری که پاهای شما به زمین وارد میکنند را به دست آورید.
پاسخ: فرض میکنیم وزن شخص ۸۰۰ نیوتن است و نیوتن و سطح یکی از کفشهای او ۰/۰۸ متر مربع باشد
سطح هر دو کفش روی هم ۰/۱۶ مترمربع میشود.
ب) اگر روی یک پای خود بایستید چه فشاری به زمین وارد میکنید؟
پاسخ: فشار روی سطح یک کفش ۱۰ هزار پاسکال است که در این صورت فشار بیشتری بر زمین وارد میکنیم.
جواب آزمایش کنید صفحه ۸۷ علوم نهم
هدف: بررسی فشار در مایعها
وسایل و مواد لازم: بطری آب (۱/۵ و ۲ لیتری)، پایه (مثلاً یک یا دو قطعه آجر)، یک ظرف نسبتاً بزرگ، نوار چسب کاغذی
روش اجرا:
۱- مطابق شکل سه سوراخ کوچک در بطری ۱/۵ لیتری ایجاد کنید و سوراخها را با نوارچسب کاغذی بپوشانید.
۲- بطری را از آب پر کنید و ظرف خالی را زیر آن قرار دهید.
۳- مسیری را که پیشبینی میکنید فورانهای آب از سوراخهای ایجاد شده روی بطری طی میکنند روی شکل (ب) رسم و استدلال خود را بیان کنید.
پاسخ: چون سوراخ پایین در عمق بیشتری نسبت به سطح آب قرار دارد فشار آب خروجی در نقطهی پایین از بقیه بیشتر است.
۴- درپوش بطری را باز کنید و نوارچسب کاغذی را به آرامی از آن جدا کنید. نتیجه مشاهده خود را با آنچه روی شکل (ب) رسم کردید مقایسه کنید.
پاسخ: نتیجه آزمایش هم شبیه این شکل خواهد بود. آب با فشار بیشتری از سوراخ پایینی پرتاب میشود.
۵- مطابق شکل (پ) آزمایش را با دو بطری ۱/۵ و ۲ لیتری انجام دهید. توجه کنید که سوراخها را به طور مشابه و در ارتفاع یکسان روی هر دو بطری ایجاد کنید. همچنین سطح آب در هر دو بطری مساوی باشد.
پاسخ: در این حالت شکل خروج آب از سوراخهای هر دو بطری شبیه هم است.
۶- با توجه به نتایج آزمایشهای شکل (الف) و (پ) توضیح دهید فشار درون مایع چگونه با افزایش عمق تغییر میکند.
پاسخ: مشاهده میکنیم که فشار به شکل ظرف بستگی ندارد و فقط به ارتفاع مایع بستگی دارد.
جواب فکر کنید صفحه ۸۸ علوم نهم
شکل بالا طرحی از سامانه آبرسانی یک منطقه مسکونی را نشان میدهد. با توجه به آنچه تاکنون در این فصل فراگرفتهاید، نقش تلمبه (پمپ) را در ساختمان چندین طبقه توضیح دهید.
پاسخ: با توجه به سطح آب سد، اگر خطی مثل نقطه چین به ساختمان وصل کنیم مشاهده میکنیم آب تا طبقهی هشتم ساختمان میرسد و برای آبرسانی به دو طبقهی آخر باید از پمپ استفاده کرد.
پاسخ کاملتر: با توجه به شکل ارائه شده و موقعیت تلمبه در سیستم آبرسانی، میتوان گفت که نقش پمپ در ساختمان چندطبقه این است که آب را از سطح سد به طبقات بالاتر ساختمان انتقال دهد. در صورتی که خط فرضی از سطح آب سد تا ساختمان کشیده شود، مشاهده میشود که آب تنها به طبقات پایینتر ساختمان میرسد و برای تأمین آب در طبقات بالاتر، نیاز به تلمبه (پمپ) است تا فشار آب را افزایش داده و به طبقات بالاتر انتقال دهد.
جواب فکر کنید صفحه ۸۹ علوم نهم
شکل ۶ طرحی ساده از یک بالابر هیدرولیکی را نشان میدهد که معمولاً در تعمیرگاههای خودرو از آن استفاده میکنند. این بالابرها براساس اصل پاسکال کار میکنند و رابطه فوق در محل پیستونهای آن برقرار است:
پاسخ: این معادله نشان میدهد که فشار در دو پیستون با هم برابر است.
جواب آزمایش کنید صفحه ۹۰ علوم نهم
هدف: بررسی آثار فشار هوا (۱)
وسایل و مواد لازم: قوطی حلبی، منبع گرما
روش اجرا:
۱- کمی آب درون قوطی بریزید و آن را روی منبع گرما قرار دهید.
۲- مدتی (حدود ۲ الی ۳ دقیقه) صبر کنید تا مقداری بخار آب از سر قوطی خارج شود.
۳- با احتیاط قوطی را از روی منبع گرما بردارید. سر قوطی را با درب مخصوص آن محکم ببندید (مراقب انگشتهای خود باشید!).
۴- پیش بینی کنید چه اتفاقی میافتد. استدلال خود را برای این پیشبینی بیان کنید.
پاسخ: وقتی قوطی روی شعله قرار میگیرد، آب داخل آن شروع به جوشیدن میکند و هوای داخل آن با فشار بخار آب از ظرف خارج میشود. بنابراین هوای داخل قوطی با بخار جایگزین میشود. در نتیجه داخل قوطی پر از بخار آب است. زمانی که در قوطی را میبندیم، بعد از سرد شدن قوطی، بخار خنک میشود و دوباره به قطرات آب تبدیل میشود.
۵- چند دقیقه صبر کنید تا قوطی خنک شود. نتیجه مشاهده خود را توضیح دهید. آیا نتیجه آزمایش با پیشبینی شما سازگار بود؟
پاسخ: بله درست است، در نتیجه یک محیط خلا درون آن ایجاد میشود و فشار درون قوطی بسیار کاهش مییابد. این اختلاف فشار درون بطری و خارج بطری باعث میشود که دیوارههای قوطی به سمت داخل فشرده شوند و قوطی مچاله شود.
جواب فعالیت صفحه ۹۰ علوم نهم
یک نی را مطابق شکل (الف) داخل یک بطری محتوی آب قرار دهید. درحالی که یک طرف نی درون بطری قرار دارد مطابق شکل (ب) دهانه بطری را با لبهای خود بهطور کامل بگیرید و درون بطری بدمید. آنچه را مشاهده میکنید، با توجه به آثار فشار هوا و همچنین اصل پاسکال توضیح دهید.
پاسخ: طبق اصل پاسکال، فشاری که در اثر دمیدن هوا به داخل بطری ایجاد میشود به همه نقاط داخل ظرف منتقل میشود. بنابراین فشار در سر داخلی نی (سری از نی که داخل آب قرار دارد) از فشار سر خارجی نی بیشتر میشود و به دلیل اختلاف فشار، آب از نی به بیرون جریان پیدا میکند.
جواب آزمایش کنید صفحه ۹۲ علوم نهم
هدف: بررسی آثار فشار هوا (۲)
وسایل و مواد لازم: بطری شیشهای، درپوش تک سوراخه و درپوش دو سوراخه، قیف و ظرف محتوی آب
روش اجرا:
۱- پیش بینی کنید با ریختن آب درون قیف شکل الف چه اتفاقی میافتد. استدلال خود را بیان کنید.
۲- اکنون آزمایش کنید. به آرامی آب را درون قیف بریزید. چه اتفاقی میافتد؟ به دقت مشاهده کنید و سعی کنید آنچه را که اتفاق میافتد توضیح دهید.
پاسخ: برای اینکه آب وارد بطری شیشهای شود باید هوای داخل آن خارج و آب داخل بطری تعویض شود. در حالتی که از درپوش تک سوراخه استفاده میشود، هوا هیچ راه خروجی از دهانه بطری ندارد و تنها به سختی میتواند از سوراخ قیف خارج شود. بنابراین آب به سختی وارد بطری میشود.
۳- اگر به جای درپوش تک سوراخه، از درپوش دو سوراخه استفاده کنیم (شکل ب)، پیشبینی کنید چه اتفاقی میافتد.
پاسخ: در حالتی که از درپوش دو سوراخه استفاده میشود، هوا میتواند به راحتی از سوراخ دوم خارج شده و با آب جایگزین شود.
۴- آزمایش را به کمک درپوش دو سوراخه انجام دهید و سعی کنید آنچه را که اتفاق میافتد توضیح دهید.
پاسخ: فشار هوای موجود در بطری در حالت اول از ورود آب به داخل بطری جلوگیری میکند. در حالت دوم، با خروج هوا از بطری، فشار داخل آن کاهش یافته و آب وارد بطری میشود.
جواب فکر کنید صفحه ۹۲ علوم نهم
با توجه به شکلهای زیر سریعترین راه برای خالی کردن یک بطری پلاستیکی که تا نیمه از آب پر شده، کدام است؟
پاسخ: در حالت پ؛ چون فشار دست هم بر فشار هوا بالای بطری آب افزوده میشود، بنابراین آب با سرعت بیشتری از بطری خارج میشود.
دانشآموزی میگوید سریعترین راه برای خالی کردن بطری محتوی آب، ایجاد سوراخی ریز در ته آن است. (شکل زیر) شما چه فکر میکنید؟ برای بررسی درستی پاسخهای خود، تمامی حالتهای ذکر شده را جواب آزمایش کنید.
پاسخ: فشار خارج از بطریها برابر با فشار اتمسفر (فشار هوا) است. برای خالی کردن بطری، فشار وارد شده بر سر بطریها باید بیشتر از فشار بیرونی (فشار اتمسفر) باشد. در حالتی که سوراخ ریزی در ته بطری ایجاد میشود، بیشترین اختلاف فشار به وجود میآید و بطری سریعتر خالی میشود.
حالت الف) در این حالت فقط فشار ناشی از ارتفاع آب داخل بطری باید بر فشار هوای بیرون بطری غلبه کند تا آب تخلیه شود. فشار ارتفاع آب بسیار کمتر از فشار هوا است و تخلیه بطری از این طریق دشوار است.
حالت ب) در این حالت مجموع فشار هوا و فشار ناشی از ارتفاع آب داخل بطری باید بر فشار هوای بیرون بطری غلبه کند تا آب تخلیه شود. از آنجایی که بطری کج است ارتفاع آب کمتر، نسبت به حالت سرو ته کمتر است و فشار ناشی از آن کم است.
حالت پ) در این حالت مجموع فشار ناشی از فشردن بطری و فشار ناشی از ارتفاع آب داخل بطری باید بر فشار هوای بیرون بطری غلبه کند تا آب تخلیه شود. از آنجایی که فشار هوا بر فشار هوای بطری آب افزوده می شود، آب داخل بطری به سرعت خارج میشود.
حالت سوراخ ریز) در این حالت، مجموع فشار هوا و فشار ناشی از ارتفاع آب داخل بطری باید بر فشار هوای بیرون بطری غلبه کند تا آب تخلیه شود. پس اختلاف فشار در این شرایط با فشار ناشی از ارتفاع آب برابر است.
جواب فعالیت صفحه ۹۳ علوم نهم
در علوم سال هفتم با نحوه کار ششها آشنا شدید. همانطور که دیدید آنها شبیه بادکنک، داخل حفره سینه ما پر و خالی میشوند. اما چه چیزی باعث پر و خالی شدن آنها میشود؟ نقش فشار هوا در این خصوص چیست؟ شما میتوانید پاسخ این پرسشها را با ساختن مدلی از شش، مورد بررسی قرار دهید.
پاسخ: وقتی ورقهی لاستیکی را پایین میکشیم فشار درون بادکنکها کمتر از فشار هوا میشود و هوا وارد بادکنک میشود. اما وقتی لاستیک را رها میکنیم، فشار درون بادکنک بیشتر از فشار هوا میشود و در نتیجه هوا به بیرون رانده میشود.
پاسخ دیگر: در حالت الف، حجم قفسه سینه زیاد و فشار کم است. در نتیجه هوا به راحتی وارد ریهها (ششها) میشود. اما در حالت ب، چون حجم قفسه سینه کم میشود فشار افزایش مییابد و باعث خروج هوا از ریهها (ششها) میشود.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۸ علوم پایه نهم متوسطهی اول با موضوع درس««فشار و آثار آن»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس هفتم علوم نهم
✅ جواب درس نهم علوم نهم
📝 سوالات درس هشتم علوم نهم
📝 نمونه سوالات پایه نهم متوسطه اول
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران