در این نوشته جدیدترین سوالات با جواب درس اول دین و زندگی یازدهم ریاضی و تجربی با موضوع درس ««هدایت الهی»» قرار گرفته است که شامل سولات پاسخ کوتاه، تشریحی و جای خالی میباشد.
سوالات درس ۱ دین و زندگی یازدهم ریاضی و تجربی
۱- خداوند، پاسخ به نیازهای «طبیعی» و «غریزی» را در کجا آماده کرده است؟ با ذکر مثال توضیح دهید.
پاسخ: در جهان خلقت، البته راه آگاهشدن از آنها را نیز به وی نشان داده است.
مثال ۱: در وقت نیاز به آب و غذا، احساس تشنگی و گرسنگی میکند و سراغ آب و غذا میرود.
مثال ۲: هنگام سرما و گرما، از مصالح موجود در طبیعت بهره میبرد و برای خود لباس، پوشاک و مسکن تهیه میکند.
۲- قرآن کریم در آیه ۳ سوره انسان: «إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاکِرًا وَإِمَّا کَفُورًا» چه کسی را «ناسپاس» نامیده است و چرا؟
پاسخ: کسی که بهجای بهرهگیری از سرمایههای «عقلانی» و «وحیانی»، به علّت دارا بودن اختیار، راههای دیگری غیر از برنامه خداوند را انتخاب میکند و زیان و ضرر میکند و با دست خالی، دنیا را ترک گفته و به دیار آخرت میشتابد و ضرر و زیان خود را در آنجا مشاهده میکند.
۳- نیازهای برتر انسان را بنویسید.
پاسخ:
۱- شناخت هدف زندگی
۲- درک آینده خویش
۳- کشف راه درست زندگی یا «چگونه زیستن»
۴- آیا نیازهای انسان، منحصر به نیازهای «طبیعی» و «غریزی» او میشود؟ توضیح دهید.
پاسخ: خیر، زمانی که انسان اندکی از سطح زندگی روزمرّه فراتر رود و در اُفق بالاتری بیندیشد، خود را با نیازهایی مهمتر روبهرو میبیند؛ نیازهایی که برآمده از سرمایههای ویژهای است که خداوند به وی عطا کرده است و پاسخ صحیح به این نیازهای اساسی است که سعادت انسان را تضمین میکند. این نیازها، بهتدریج به دلمشغولی، دغدغه و بالأخره به سؤالهایی تبدیل میشوند که تا پاسخ آنها را نیابد، آرام نمیگیرد.
۵- دعای امام سجاد (ع) که در آن میفرماید: «خدایا! ایام زندگانی مرا به آن چیزی اختصاص بده که مرا برای آن آفریدهای» با کدامیک از نیازهای برتر انسان ارتباط دارد؟
پاسخ:
۱- شناخت هدف زندگی
۲- درک آینده خویش
۳- کشف راه درست زندگی
۶- چه کسانی نسبت به فرمانهای الهی، «داناتر» هستند؟
پاسخ: کسانی که در تعقّل و تفکّر برترند.
۷- ابیات زیر، با کدامیک از نیازهای برتر انسان «ارتباط» دارند؟
روزها فکر من است و همه شب سخنم
که چرا غافل از احوال دل خویشتنم
از کجا آمدهام، آمدنم بهر چه بود؟
به کجا میروم آخر، ننمایی وطنم
پاسخ: درک آینده خویش
۸- علّت ارسال رسولان توسط خداوند، چه چیزی بیان شده است؟
پاسخ: فقط برای آن بود که بندگان، در پیام الهی تعقّل کنند.
۹- نیازهای برتر، باید حداقل چند ویژگی داشته باشد؟ بنویسید.
پاسخ: «دو ویژگی»؛
۱- کاملاً درست و قابل اعتماد باشد.
۲- همهجانبه باشد.
۱۰- انسان با استفاده از کدام سرمایه الهی، در پیام الهی تفکّر میکند و چگونه میتواند راه صحیح زندگی را بیابد و پیش برود؟
پاسخ: «عقل»؛ «با کسب معرفت و تشخیص بایدها و نبایدها».
۱۱- چرا پاسخهایی که به نیازهای برتر میدهیم، باید «همهجانبه» باشد؟
پاسخ: زیرا ابعاد جسمی و روحی، فردی و اجتماعی و دنیوی و اخروی انسان، پیوند و ارتباط کامل و هماهنگی با هم دارند و نمیتوان برای هر بُعدی، جداگانه برنامهریزی کرد.
۱۲- با توجه به ویژگیهای دوگانه نیازهای برتر، یعنی «کاملاً درست و قابل اعتماد» و «همهجانبه» بودن؛ بنویسید چه کسی میتواند پاسخ صحیحی به این سؤالها بدهد؟
پاسخ: کسی که:
۱- آگاهی کاملی از خلقت انسان، جایگاه او در نظام هستی، ابعاد دقیق و ظریف روحی و جسمی و فردی و اجتماعی داشته باشد.
۲- همچنین بداند که انسانها پس از مرگ، چه سرنوشتی دارند و چه عاقبتی در انتظار آنهاست.
۱۳- دو مورد از ویژگیهای انسان، که سبب تمایز او از سایر موجودات میشود را بنویسید.
پاسخ:
۱- قدرت تفکّر و تعقّل
۲- قدرت اختیار و انتخاب
۱۴- چرا پاسخهایی که به نیازهای برتر میدهیم، باید «کاملاً درست و قابل اعتماد» باشد؟
پاسخ: زیرا هر پاسخ احتمالی و مشکوک نیازمند تجربه است تا کارآیی آن مشخّص شود، در حالی که عمر محدود آدمی برای چنین تجربهای کافی نیست؛ بهخصوص که راههای پیشنهادی هم بسیار زیاد و گوناگون است.
۱۵- شیوه هدایت انسان توسط خداوند، چگونه است؟ توضیح دهید.
پاسخ: هدایت خداوند، از مسیر دو ویژگی «تفکّر» و «انتخاب» انسان میگذرد؛ یعنی خداوند برنامه هدایت وی را که دربرگیرنده پاسخ به سؤالهای برتر و بنیادین بشر است، از طریق «پیامبران» میفرستد تا انسانها با «تفکّر» در این برنامه و پیبردن به ویژگیها و امتیازات آن، با «اختیار خود» این برنامه را انتخاب کنند و در زندگی به کار بندند و به «هدفی» که خداوند در خلقت آنها قرار داده است، برسند.
۱۶- چرا «کشف راه درست زندگی» یا «چگونه زیستن»، دغدغهای جدی برای انسان است؟
پاسخ: زیرا انسان فقط یک بار به دنیا میآید و یک بار زندگی در دنیا را تجربه میکند. بنابراین، در این فرصت تکرارنشدنی باید از بین همه راههایی که پیش روی اوست، راهی را برای زندگی انتخاب کند که به آن مطمئن باشد و بتواند از همه سرمایههایی که خدا به او داده است، بهخوبی بهرهمند شود و به آن هدف برتری که خدا در خلقت او قرار داده است، برسد.
۱۷- در حدیث امام کاظم (ع) که خطاب به شاگرد برجسته خود، هشام بن حکم است، تأمّل کنید و به سؤالهای دادهشده پاسخ دهید.
پاسخ: «ای هشام! خداوند رسولانش را به سوی بندگان نفرستاد، جز برای آنکه در پیام الهی تعقّل کنند. کسانی این پیام را بهتر میپذیرند که از معرفت برتری برخوردار باشند و آنان که در تعقّل و تفکّر برترند، نسبت به فرمانهای الهی داناترند و آن کس که عقلش کاملتر است، رتبهاش در دنیا و آخرت بالاتر است.»
۱۸- در نیاز برتر «درک آینده خویش»، کدام سؤالها برای انسان مطرح میشوند؟ بنویسید.
پاسخ:
«آینده او چگونه است؟»
«آیا زندگی او با مرگ تمام میشود یا دفتر حیات او به شکل دیگری گشوده میگردد؟»
«اگر حیات، به شکل دیگری ادامه مییابد و انسان زندگی ابدی را پس از مرگ آغاز خواهد کرد، نحوه زندگی او پس از مرگ چگونه است؟»
«زاد و توشه سفر به جهان دیگر چیست؟»
«خوشبختی وی در آن سرا، در گرو انجام چه کارهایی است؟»
۱۹- چه کسانی پیام الهی را بهتر میپذیرند؟
پاسخ: کسانی که از معرفت برتری برخوردار باشند.
۲۰- از نیازهای برتر انسان، «شناخت هدف زندگی» را توضیح دهید.
پاسخ: انسان میخواهد بداند «برای چه زندگی میکند؟» و کدام هدف است که میتواند با اطمینان خاطر زندگیاش را صرف آن نماید؟ او میداند که اگر هدف حقیقی خود را نشناسد یا در شناخت آن دچار خطا شود، عمر خود را از دست داده است.
۲۱- چه کسی رتبهاش در دنیا و آخرت، «بالاتر» است؟
پاسخ: آن کس که عقلش کاملتر است.
۲۲- خداوند هر مخلوقی را متناسب با ویژگیهایی که در وجودش قرار داده است، هدایت میکند.
پاسخ: درست ✔
۲۳- با کنار هم قرار گرفتن «عقل» و «وحی»، میتوان به پاسخ سؤالهای اساسی دست یافت.
پاسخ: درست ✔
۲۴- «آب، هوا، غذا و پوشاک»؛ یک دسته نیازهای طبیعی و غریزی هستند که انسان همچون سایر موجودات، در زندگی به آنها احتیاج دارد.
پاسخ:درست ✔
۲۵- انسان همچون سایر موجودات زنده، یک دسته نیازهای طبیعی و غریزی دارد.
پاسخ: درست ✔
۲۶- نیازهای انسان منحصر به نیازهای طبیعی و غریزی او میشود.
پاسخ: نادرست ❌
۲۷- انسان بهتنهایی قادر به پاسخگویی به نیازهای برتر خود نیست.
پاسخ: درست ✔
۲۸- هدایت، یک اصل عام و همگانی در نظام خلقت نیست.
پاسخ: نادرست ❌
۲۹- خداوند هر دسته از مخلوقات را، متناسب با ویژگیهایی که در وجودشان قرار داده، هدایت میکند.
پاسخ: درست ✔
۳۰- خداوند برنامه هدایت انسان را از طریق امامان میفرستد.
پاسخ: نادرست ❌
۳۱- انسان، ابتدا درباره هر کاری که میخواهد انجام دهد، تفکّر و سپس، آن را انتخاب میکند و انجام میدهد.
۳۲- پاسخ صحیح به نیازهای اساسی است که سعادت انسان را تضمین میکند.
۳۳- انسان با عقل خود در پیام الهی تفکّر میکند و با معرفت و تشخیص بایدها و نبایدها، راه صحیح زندگی را مییابد.
۳۴- ای هشام، خداوند رسولانش را به سوی بندگان نفرستاد، جز برای آنکه بندگان در پیام الهی تعقّل کنند.
۳۵- آن کس که عقلش کاملتر است، رتبهاش در دنیا و آخرت بالاتر است.
۳۶- انسان که سرمایههای ویژه خود را دارد، شیوه هدایت مخصوص خود را داراست.
۳۷- خداوند هر دسته از مخلوقات را متناسب با ویژگیهایی که در وجودشان قرار داده، هدایت میکند.
۳۸- پاسخ به سؤالهای اساسی باید کاملاً درست و قابل اعتماد باشند.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره سوالات درس اول دین و زندگی یازدهم ریاضی و تجربی با موضوع درس ««هدایت الهی»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ سوالات درس دوم دین و زندگی یازدهم ریاضی و تجربی
📝 نمونه سوالات پایه یازدهم متوسطه دوم
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
