جواب درس دهم تاریخ دهم انسانی
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۱۰ تاریخ دهم انسانی با موضوع درس «اشکانیان و ساسانیان» قرار گرفته است که شامل جواب فعالیت صفحات ۹۲ تا ۹۸ میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب تاریخ دهم انسانی همراه باشید.
جواب فعالیت ۱ صفحه ۹۲ تاریخ دهم انسانی
با توجه به مطالب درس، توضیح دهید که تغییر پایتختهای اشکانی چه ارتباطی با رویدادها و تحولات سیاسی و نظامی داشته است؟
پاسخ: با توجه به خاستگاه اولیه اشکانیان در شرق، اولین مرکز استقرار اشکانیان در سال ۲۵۰ ق.م نسا و با گسترش مرزها به طرف غرب شهر دارا و به ترتیب شهر هکاتوم پلیس و بعدها سلوکیه در نزدیکی بغداد قرار گرفت. دلیل انتخاب سلوکیه قرار داشتن در قلب بین النهرین به سبب وجود پایگاه اولیه تمدنی یا مرکز یا دنیای باستان بوده است.
جواب فعالیت ۲ صفحه ۹۳ تاریخ دهم انسانی
با مقایسه نقشههای قلمرو هخامنشیان و اشکانیان، بگویید: محدوده جغرافیایی سلسلههای مذکور چه تفاوتهایی دارند؟
پاسخ: قلمرو هخامنشیان در مقایسه با قلمرو اشکانیان بسیار گسترده تر بود و شامل مناطقی در آفریقا (مصر) و آسیای صغیر تا مرزهای یونان و از طرف غرب نیز افغانستان و بخشهایی از پاکستان کنونی را در بر میگرفت. مناطق بینالنهرین، سوریه و فینیقیه نیز جزء این قلمرو بزرگ بود در حالی که قلمرو اشکانیان محدود به فلات ایران و قسمتهایی از بینالنهرین شده و همچنین سوریه، مصر و فینیقیه نیز از قلمرو اشکانیان خارج بود.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۹۳ تاریخ دهم انسانی
با استفاده از نقشههای تاریخی و با راهنمایی دبیر محترم، درباره پایتختهای ایران از زمان هخامنشیان تا پایان دوره ساسانیان و تغییر مکان آنها، با هم گفتوگو کنید.
پاسخ: به دلیل پیشینه تمدنی درخشان این منطقه و اینکه بسیاری از مسیرهای ارتباطی فلات ایران به سمت غرب آسیای صغیر، سوریه و شمال آفریقا از این منطقه میگذشت. همچنین مراکز بزرگ اقتصادی و بازرگانی و کشاورزی در شهرهایی مانند بابل وجود داشت.
پاسخ دیگر:
در دوره هخامنشیان، به دلیل وسعت زیاد قلمرو ایران و اهمیت مناطق مختلف، پایتختها در شهرهای گوناگون قرار داشتند. از مهمترین پایتختهای هخامنشیان میتوان به پاسارگاد، شوش، تختجمشید و هگمتانه اشاره کرد. هرکدام از این شهرها در زمان و برای هدف خاصی اهمیت داشتند. برای مثال، پاسارگاد نخستین مرکز مهم حکومت هخامنشیان بود و تختجمشید بیشتر برای برگزاری مراسم و جشنهای رسمی و حکومتی استفاده میشد. شوش نیز به دلیل موقعیت مناسب ارتباطی و اقتصادی، اهمیت زیادی داشت.
در دوره اشکانیان، به دلیل گستردگی قلمرو و شرایط سیاسی، محل استقرار حکومت چندین بار تغییر کرد. شهرهایی مانند صددروازه، نسا، هکاتومپیل و تیسفون اهمیت سیاسی و حکومتی پیدا کردند. در این دوره، نزدیکی به مسیرهای بازرگانی و مناطق غربی ایران اهمیت زیادی داشت.
در دوره ساسانیان، تیسفون در نزدیکی رود دجله به پایتخت اصلی حکومت تبدیل شد. این شهر به دلیل قرار گرفتن در منطقهای حاصلخیز، نزدیکی به راههای مهم تجاری و ارتباط آسان با سرزمینهای غربی، اهمیت فراوانی داشت و تا پایان دوره ساسانیان مرکز اصلی حکومت باقی ماند.
تغییر پایتختها نشان میدهد که موقعیت جغرافیایی، راههای ارتباطی، امنیت، رونق کشاورزی و بازرگانی و نزدیکی به مناطق مهم سیاسی در انتخاب پایتخت نقش زیادی داشته است. برای نمونه، شهر بابل به دلیل پیشینه تمدنی و اقتصادی، کشاورزی پررونق و قرار گرفتن در مسیرهای ارتباطی مهم، در دوره هخامنشیان اهمیت زیادی داشت. بنابراین پادشاهان ایران متناسب با شرایط سیاسی و اقتصادی زمان خود، از شهرهای مختلف به عنوان مرکز حکومت استفاده میکردند.
جواب فعالیت ۴ صفحه ۹۵ تاریخ دهم انسانی
نقشههای قلمرو ساسانیان و هخامنشیان را با یکدیگر مقایسه کنید، و بگویید از نظر وسعت چه تفاوتی با هم دارند؟
پاسخ: قلمروهای هخامنشیان بسیار گستردهتر از ساسانیان بوده است تا جایی که دریای سرخ و دریای سیاه و مدیترانه هم جزئی از قلمرو هخامنشیان به شمار میرفت، اما قلمرو امپراتوری ساسانی از طرف غرب به بینالنهرین میرسید و بخشهای آسیای صغیر، سوریه و مصر را در بر نمیگرفت.
جواب فعالیت ۵ صفحه ۹۷ تاریخ دهم انسانی
الف- به نظر شما، مطالب این سنگ نوشته چه اهمیت و ارزشی برای مورّخان و پژوهشگران دارد؟
پاسخ: به عنوان یکی از مهم ترین منبع نوشتاری ایرانی دوره ساسانی به شمار میرود و تاریخ سیاسی این دوره را بیان میکند. این سنگ نوشته بسیاری از کارهای شاپور اول را بیان میکند و نشانههایی از تشکیلات اداری و دیوانی و همچنین حدود متصرفات شاپور اول را به دست میدهد. علاوه بر این از نظر آشنایی با اسامی مکان و نامهای خاص روزگار ساسانی بسیار مفید است.
ب- محتوای این سنگ نوشته در کدام گروه از منابع تاریخی (دست اوّل یا دست دوم) طبقهبندی میشود؟ چرا؟
پاسخ: محتوای این سنگ نوشته در ردیف منابع دست اول میباشد زیرا این گزارش توسط خود شاپور یکم در همان زمان به نگارش درآمده است.
جواب فعالیت ۶ صفحه ۹۸ تاریخ دهم انسانی
الف- با راهنمایی دبیر محترم و با توجه به مطالبی که در درسهای ۹ و ۱۰ خواندهاید، درباره قدرت سیاسی نظامی ایران در دوران ساسانیان در جهانِ آن روز، گفت وگو نمایید.
پاسخ: نظام حکومتی متمرکز ساسانی، دارای قدرت نظامی و ایدئولوژیک فوق العاده ای بود. دوام زمانی حکومت و برخورداری از ثروت و قدرت و تسلط بر بخشهای شرقی و غربی حکومت فرا مرزی خودش، قدرت و استیلای سیاسی و نظامی این دولت را افزایش داد.
ب- با استفاده از جدول شاهان ساسانی که دبیر محترم در اختیار شما قرار میدهد، نمودار خط زمان سلسله ساسانیان را رسم کنید.
پاسخ:
پرسشهای نمونه صفحه ۹۸ تاریخ دهم انسانی
۱- چه عواملی به بروز حرکتهای استقلال طلبی در مناطق شرقی قلمرو سِلوکیان کمک کرد؟
پاسخ: آنها از اوایل تشکیل حکومت خود، با جانشینان اسکندر درمصر وارد رقابت و درگیری شدند. از این رو عمده توجه شاهان سلوکی به مناطق غربی قلمرو خودشان بود و بر متصرفات شرقی خویش نظارت و سلطه کامل نداشتند. این مسئله سبب شد که به تدریج افراد یا خاندانهایی در نواحی شمال شرقی فلات ایران قدرت را به دست گیرند و به فکر استقلال از حکومت سلوکیان بیفتند.
۲- موقعیت حکومت اشکانیان در دوران پادشاهی مهرداد یکم و مهرداد دوم را شرح دهید.
پاسخ: نخستین فرمانروای اشکانی، برای حفظ قلمرو خود، گاهی ناچار به اظهار اطلاعات از سلوکیان بودند، اما مهرداد یکم با تسلط بر مناطق وسیعی در سرتاسر ایران، قدرت و قلمرو حکومت اشکانی را به طور چشمگیری افزایش داد. در دوران فرمانروایی او، سلسله اشکانیان از یک حکومت محلی، در شرق فلات ایران به یک پادشاهی قدرتمند تبدیل شد. مهرداد دوم نیز از جمله پادشاهان لایق و با تدبیر اشکانی بود. با فتوحاتی که مهرداد دوم انجام داد، وسعت قلمرو اشکانیان به نهایت خود رسید و پایههای قدرت و سلطنت آنان استوار گردید. در روزگار مهرداد دوم، سفیرانی از سوی چین به ایران آمدند و در پی این سفارتها بود که روابط تجاری میان دو کشور با تکمیل جاده ابریشم توسعه پیدا کرد. در دوران همین پادشاه بود که اشکانیان تا رود فرات پیش رفتند و با امپراطوری روم همسایه شدند.
۳- دلایل بروز جنگهای پی در پی میان امپراتوری روم و ایران را در دوران اشکانی و ساسانی بررسی نمایید.
پاسخ: دو کشور بر سر تسلط بر برخی سرزمینهای مرزی(بویژه منطقه ارمنستان) با یکدیگر اختلاف و درگیری داشتند. یکی از اهداف رومیان از لشکرکشی پی در پی به ایران، تسلط بر مسیرهای تجاری بود که به هند و چین میرسید. آنها میخواستند به طور مستقیم با این کشورها رابطه تجاری داشته باشند اما شاهان اشکانی و ساسانی با آگاهی از اهمیت و منافعی که این مسیرهای تجاری برای ایران داشت میکوشیدند تا مانع موفقیت رومیان شوند.
۴- حکومت ساسانی در اواخر دوران خود با چه مسائل و مشکلات داخلی مواجه بود؟
پاسخ: با مشکلاتی شامل اختلاف شدید میان بزرگان و پادشاه مواجه شد. این اختلافات گاه چنان شدت یافت که به برکناری و حتی قتل پادشاه میانجامید. برکناری قباد، کشتن هرمز چهارم، کشتن خسروپرویز، آشفتگی سیاسی در درون دربار و سرانجام تضعیف حکومت و کشور از نتایج این اختلافات بود.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۱۰ تاریخ دهم انسانی با موضوع درس««اشکانیان و ساسانیان»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس نهم تاریخ دهم انسانی
✅ جواب درس یازدهم تاریخ دهم انسانی
📝
📝 نمونه سوالات پایه دهم
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران