در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۴ علوم و فنون ادبی دهم انسانی متوسطه دوم با موضوع «تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن های اولیه هجری» قرار گرفته است که شامل جواب صفحات ۲۸ تا ۳۰ کتاب درسی میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب علوم و فنون ادبی دهم انسانی همراه باشید.
جواب خودارزیابی صفحه ۴۵ علوم و فنون دهم انسانی
۱- چرا به زبان فارسی، «فارسی دری» هم گفته میشود؟
پاسخ: زیرا فارسی نو زبان درباری ساسانی، زبان اداری، زبان گفتگو و مکاتبات بوده است.
۲- نمودار زیر را با توجه به آموزههای درس کامل کنید.
۳- عوامل رشد و گسترش زبان و ادب پارسی در این دوره زمانی (قرنهای چهارم و پنجم هجری) را بنویسید.
با آغاز حکومت سامانیان در آغاز این دوره، موجب گسترش سنتهای فرهنگی کهن ایرانی و رشد و شکوفایی نظم و نثر فارسی شد. برخی از شاهزادگان سامانی به شاعران و نویسندگان پارسی توجه داشتند که باعث رشد و توسعه ادب و نظم فارسی شد.
همچنین دولت سامانی مترجمان را تشویق میکرد تا ادبیات فارسی در مرز های خارج از ایران نیز گسترش پیدا کرد و آثار ادبی مختلفی به زبان فارسی ترجمه شد و به نثر فارسی تبدیل شد. غزنویان برای حفظ حکومت خود مجبور به گسترش زبان فارسی شدند و تا پایان سلطنت مسعود غزنوی به شاعران و نویسندگان اهمیت ویژه ای می دادند.
۴- مهمترین کتابهای نثر این دوره کدام اند و چه تأثیری بر وضعیت عمومی زبان و ادب فارسی داشتهاند؟
شاهنامه ابو منصوری، ترجمه تفسیر طبری و تاریخ بلعمی از مهمترین کتابهای نثر این دوره میباشند. نثر این دوره مانند شعر فارسی گسترش یافت و کتابهای مختلفی به فارسی دری نوشته شد و نثر این دوره ساده و روان بود و به مسائل تاریخی و حماسی و ملی می پرداخت.
۵- درباره مضامین شعری این دوره توضیح دهید.
مضامین شعری این دوره بیشتر معطوف به واقعیتهای بیرونی است و مفاهیم ذهنی آنها از آموزه های کلی اخلاقی فراتر نمی رود. روایات، داستان ها و تمثیل ها نیز در شعر این دوره آغاز شد و رایج ترین گونه های شعر فارسی در قرن چهارم و نیمه اول قرن پنجم حماسی، مدحی و غنایی بود. شعر حماسی با اشعار فردوسی به اوج خود رسید.
پس از اشعار عربی، اشعار مدحی رواج یافت و شاعران با مدح و ستایش پادشاهان جایگاه خود را پیدا کردند. شعر غنایی با اشعار رودکی و شهید بلخی استحکام یافت و رشد کرد و شعر تعلیمی نیز در این دوره زاده شد، اما در دوره سلجوقیان تکامل یافت.
۶- قلمرو شعر و نثر فارسی را در این دوره، روی نقشه نشان دهید.
– در شمال ایران تا خوارزم
– در شمال شرقی ایران بخارا، سمرقند و مرو تا مرز ترکستان
– در شمال غربی ایران، ارمنستان و گرجستان تا مرز کوه های قفقاز و روم شرقی
– در مشرق ایران، افغانستان تا مرز پاکستان
– در جنوب شرقی ایران تا سر حد هندوستان
سخن پایانی
اگر سوالی دربارهی جواب درس چهارم علوم و فنون ادبی دهم انسانی متوسطهی دوم با موضوع «تاریخ ادبیات پیش از اسلام و قرن های اولیه هجری» دارید، میتوانید در بخش نظرات بپرسید تا تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی کنند.
✅ جواب درس سوم علوم و فنون ادبی دهم انسانی
✅ جواب درس پنجم علوم و فنون ادبی دهم انسانی
📝 نمونه سوالات پایه دهم متوسطه دوم
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
