جواب درس سیزدهم فارسی نهم
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۱۳ فارسی نهم متوسطه اول با موضوع درس «آشنای غریبان» قرار گرفته است که شامل جواب خودارزیابی، گفت و گو و فعالیت نوشتاری میباشد. در ادامه با ما از بخش پاسخ سوالات فارسی نهم همراه باشید.
جواب خودارزیابی صفحه ۱۰۰ فارسی نهم
۱- چرا شاعر میگوید: «فصل غریبی سرآمد»؟
پاسخ: زیرا شاعر، مردم ایران را عاشق امام رضا (ع) میداند و میگوید که دیگر حرم ایشان در خراسان تنها و غریب نیست و هر سال چندین میلیون نفر از همه جا به زیارت ایشان نایل میشوند؛ پس فصل غریبی و تنهایی به پایان رسیده است.
۲- در شعر دوم، برای میلاد امام زمان (عج) چه توصیفهایی به کار رفته است؟
پاسخ: میلاد گل، بهار جان، عید میکشان، لاله باران شدن گلزار ازعیش، آمدن سلطان زمین و آسمان، آمدن منجی جهان
۳- رهبران جامعه اسلامی، چه نقشی در هدایت مردم دارند؟
پاسخ: راهنمایی و هدایت مردم و بیدار کردن دل آنان، اتحاد ملی و انسجام اسلامی و …
جواب گفتوگو صفحه ۱۰۱ فارسی نهم
۱- درباره زندگی و فضایل امام رضا (ع) گفت و گو کنید.
پاسخ: امام رضا (ع) فرزند امام موسی کاظم (ع) روز پنجشنبه یازدهم ذیالقعده سال ۱۴۸ هجری، شانزده روز پس از شهادت جد بزرگوارش، امام صادق (ع) در مدینه چشم به جهان گشود. نام مبارکش را علی گذاشتند. کنیهاش ابوالحسن و القابش رضا، صابر، رضی و وفی بود که مشهورترین آنها «رضا» است. پدر ایشان، موسی بن جعفر(ع) و مادرش کنیزی به نام «نجمه» بود که «تکتم»، «سمانه» و «ام البنین» نیز خوانده میشد. نجمه، کنیز«حمیده» مادر امام موسی کاظم (ع) بود و چون در عقل و دین داری مرتبهای والا و در اخلاق و رفتار بر دیگر زنان برتری داشت، او را به پسرش امام کاظم (ع) بخشید. امام رضا (ع)، پس از شهادت پدر بزرگوارش امام کاظم (ع) عهده دار مقام امامت شد.
۲- با مراجعه به دیوان «حافظ» غزلی بیابید و درباره نوع ردیف آن بحث کنید.
پاسخ:
| صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار | وزو به عاشق بیدل خبر دریغ مدار |
| به شکر آنکه شکفتی به کام بخت ای گل | نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار |
| حریف عشق تو بودم چو ماه نو بودی | کنون که ماه تمامی نظر دریغ مدار |
| جهان و هر چه در و هست سهل و مختصر است | ز اهل معرفت این مختصر دریغ مدار |
| کنون که چشمهی قند است لعل نوشینت | سخن بگوی و ز طوطی شکر دریغ مدار |
| مکارم تو به آفاق میبرد شاعر | از و وظیفه و زاد سفر دریغ مدار |
| چو ذکر خیر طلب میکنی سخن این است | که در بهای سخن، سیم و زر دریغ مدار |
| غبار غم برود حال خوش شود حافظ | تو آب دیده ازین رهگذر دریغ مدار |
ردیف این غزل «دریغ مدار» است. ترکیب واژهها در کنار هم، علاوه بر زیبایی ظاهری و ایجاد آرایه ادبی، معنی و مفهوم بیتها را نیز کامل کرده است. این ترکیب، یک ترکیب فعلی است. در زبان فارسی معمولاً فعلها در انتهای جمله قرار میگیرند و حافظ به طرز استادانهای این کار را در این غزل انجام داده است که فعل دریغ مدار، ردیف باشد و در پایان بیتها قرار گیرد.
جواب فعالیتهای نوشتاری صفحه ۱۰۱ فارسی نهم
۱- هم خانواده واژههای «ترخیص، غربت، معابر، ولادت، اعیاد، معیشت، تسلّط و نجات» را از متن درس بیابید و بنویسید.
پاسخ:
ترخیص : رخصت
ولادت : میلاد
اعیاد : عید
معیشت : عیش
غربت : غریب
تسلط : سلطان، مسلط
معابر: عبور
نجات : منجی
۲- در بیتهای زیر، قافیهها را مشخّص کنید و نوع ردیف آنها را بنویسید.
پاسخ:
ای همه هستی ز تو پیدا شده ◆◆◆ خاک ضعیف از تو توانا شده
قافیه: پیدا – توانا
ردیف: شده
نوع ردیف: فعل
شد نَفَسِ آن دو سه همسال او ◆◆◆ تنگتر از حادثه حال او
هم سال و حال: قافیه، او
ردیف – نوع ردیف: ضمیر
۳ – ارتباط معنایی بیت زیر را با درس پیدا کنید و بنویسید.
آب زنید راه را هین که نگار میرسد ◆◆◆ مژده دهید باغ را بوی بهار میرسد
پاسخ: هر دو به ظهور امام زمان (عج) و آمدن منجی عالم بشریت اشاره دارند.
۴- جدول زیر را کامل کنید.
پاسخ:
۱- دروازه آن در روان خوانی فصل چهارم آمده است. (آسمان)
۲- یکی از پیشوندها (با)
۳- مشق میان تهی (مق)
۴- نشانه مفعول (را)
۵- بخشی از نام فصل پنجم کتابهای فارسی (انقلاب اسلامی)
۶- اگر برعکس بخوانید، کتابتان با آن آغاز میشود. (شیاتس)
۷- مخالف آشنایی (دشمنی)
۸- دوستان (یاران)
۹- جهت (سو)
۱۰- نام یکی از سورههای قرآن که از آن به نام «قلب قرآن» یاد شده است. (یس)
۱۱- یکی از ضمایر (او)
۱۲- ……. گوش کن جانا که از جان دوستتر دارند / جوانان سعادتمند، پند پیر دانا را (نصیحت)
معنی صفحه ۹۸ فارسی نهم
آشنای غریبان
۱- چشمههای خروشان تو را میشناسند ◆◆◆ موجهای پریشان تو را میشناسند
معنی: چشمههای خروشان و موج های آشفته، تو را میشناسند.
واژههای مهم:
خروشان: پرجوش و خروش
پریشان: آشفته
آرایههای ادبی:
شناختن چشمه و موج: تشخیص
چشمههای خروشان: استعاره از انسانهای بزرگ و انقلابی و عالمان و دانشمندان
موجهای پریشان: استعاره از انسانهای گمراه
چشمه، خروشان، موج، پریشان: مراعات نظیر
واجآرایی حرف «ش»
دانش زبانی:
چشمههای خروشان، موجهای پریشان: ترکیب وصفی
چشمه، خروشان، پریشان (پریش از مصدر پریشیدن + ان): واژهٔ مشتق
چشمههای خروشان، موجهای پریشان: نهاد
خروشان، پریشان: صفت
تو: مفعول
۲- پرسشِ تشنگی را تو آبی، جوابی ◆◆◆ ریگهای بیابان تو را میشناسند
معنی: تو برای انسانهای تشنۀ معرفت، همانند آب ارزشمند هستی. ریگهای بیابان هم ارزش تو را میدانند.
واژههای مهم:
ریگ: سنگریزه
آرایههای ادبی:
تلمیح: بیت به پرسش و پاسخ امام رضا (ع) در بین دانشمندان مذاهب دیگر تلمیح دارد.
شناختن ریگها: تشخیص
پرسش تشنگی: اضافۀ تشبیهی
پرسش تشنگی را تو آبی، جوابی: امام رضا (ع) مانند آب برای تشنگی است (آرایه تشبیه)
بیابان: نماد تشنگی
پرسش، جواب: تضاد، تناسب
تشنگی، آب: تضاد، تناسب
واجآرایی «الف»
دانش زبانی:
بیت سه جمله
پرسش تشنگی: ترکیب اضافی
تو (در بیت اول)، ریگها: نهاد
آبی، جوابی: مسند
پرسش تو (در مصراع دوم): مفعول
پرسش تشنگی: گروه اسمی، پرسش: هسته، تشنگی: وابسته پسین مضافالیه
۳- نام تو رُخصت رویش است و طراوت ◆◆◆ زین سبب برگ و باران، تو را میشناسد
معنی: نام تو اجازۀ روییدن و شادابی است. به همین دلیل تمام گیاهان و قطرههای باران تو را میشناسند.
واژههای مهم:
رخصت: اجازه
رویش: روییدن
طراوات: شادابی، تازگی
آرایههای ادبی:
تلمیح: بیت به واقعۀ دعای باران امام رضا(ع) اشاره دارد.
رویش، طراوت، برگ، باران: مراعاتنظیر
واجآرایی حرف «ر»
دانش زبانی:
نام تو، برگ و باران: نهاد
رخصت: مسند
تو (در مصراع دوم): مفعول
رویش، باران: مشتق
زین سبب: قید
زین: مخفف از این
۴- هم تو گلهای این باغ را میشناسی ◆◆◆ هم تمام شهیدان تو را میشناسند
معنی: تو همۀ انسانهای خوب و شایستۀ این جهان را میشناسی و تمام شهیدان نیز تو را میشناسند.
واژههای مهم:
گلها: انسان های خوب و پاک
باغ: منظور دنیا
آرایههای ادبی:
گل: استعاره از خوبان و نیکان، شهیدان
این باغ: استعاره از کشور ایران
باغ، گل: مراعاتنظیر
تو: آرایه تکرار
واجآرایی «الف ، ش»
دانش زبانی:
تو (در بیت اول)، تمام شهیدان: نهاد
گلها، تو (در مصراع دوم): مفعول
تمام شهیدان: ترکیب اضافی
«هم»: به معنی همچنین قید تاکید است.
میشناسی، میشناسند: مضارع اخباری
۵- اینک ای خوب! فصل غریبی سرآمد ◆◆◆ چون تمام غریبان تو را میشناسند
معنی: ای امام خوب ما، اکنون زمان غریبی و تنهایی به پایان رسید زیرا تمام انسانهای غریب، تو را میشناسند.
واژههای مهم:
غریبی: تنهایی
سرآمد: به پایان رسید.
آرایههای ادبی:
ای خوب: مقصود امام رضا (ع) است.
سر آمدن: کنایه از به پایان رسیدن
واجآرایی «الف»
فصل غریبی: اضافۀ تشبیهی
دانش زبانی:
اینک: قید زمان
ای خوب: منادا و شبه جمله، خوب: صفت جانشین اسم
چون (به معنای زیرا): حرف ربط
فصل غریبی: گروه نهادی
فصل: هسته
غریبی: وابسته پسین مضافالیه
تمام غریبان: گروه نهادی
تمام: وابسته پیشین صفت مبهم
غریبان: هسته
تو: مفعول
غریبان: صفت جانشین اسم
غریبان، غریبی (غریب + ی مصدری): واژه مشتق
سرآمد: فعل مرکب
۶- کاش من هم عبور تو را دیده بودم ◆◆◆ کوچههای خراسان تو را میشناسد
معنی: کاش من هم عبور تو را از خراسان دیده بودم. تمام مردم خراسان تو را میشناسند.
واژههای مهم:
عبور: گذر
کاش: شبه جمله، قید افسوس و آرزو
آرایههای ادبی:
شناختن کوچهها: تشخیص
واجآرایی «الف»
عبور، کوچه: مراعات نظیر
تلمیح به آمدن امام رضا (ع) به خراسان
دانش زبانی:
هم (به معنی همچنین): قید تاکید
من: نهاد و هسته
عبور تو: گروه مفعولی
عبور: هسته
تو: وابسته پسین مضافالیه
دیده بودم: ماضی بعید
کوچههای خراسان: گروه نهادی
کوچه: هسته
ها: وابسته پسین علامت جمع
خراسان: وابسته پسین: مضافالیه
تو (در مصراع دوم): مفعول و هسته
میشناسند: مضارع اخباری
معنی کلمات آشنای غریبان فارسی نهم
آوا: آهنگ
پهنه: عرصه، میدان
خوب: نیکو، پسندیده
درنگ: مکث
رخصت: اجازه، دستور و فرمان
زین سبب: به این دلیل
طراوت: تازگی
غریب: نا آشنا
لحن: کشیدن آواز در سرود، آهنگ سخن
معنی صفحه ۹۹ فارسی نهم
میلاد گل
۱- میلادِ گُل و بهار جان آمد ◆◆◆ برخیز که عید میکشان آمد
معنی: تولد حضرت مهدی که مانند بهار جان بخش است، از راه رسید. از جای خود بلند شو زیرا عید عارفان و عاشقان است.
واژههای مهم:
میکشان: میخواران
آرایههای ادبی:
گل: استعاره از امام زمان (عج)
میکشان: مقصود عارفان و عاشقان حضرت مهدی (عج) است.
گل، بهار، عید: مراعات نظیر
واجآرایی «الف»
دانش زبانی:
میلاد گل و بهار جان: گروه نهادی
میکشان: واژه مرکب
عید میکشان: گروه نهادی
عید: هسته
میکشان: وابسته پسین مضافالیه
۲- خاموش مباش زیرِ این خرقه ◆◆◆ بر جان جهان، دوباره جان آمد
معنی: در این دنیا آرام در گوشهای منشین. برخیز زیرا جهان از نو، زنده شده است.
واژههای مهم:
خرقه: لباس درویشان
آرایههای ادبی:
خرقه: استعاره از این جهان
جان گرفتن: کنایه از شادی و نشاط مردم جهان
جهان: مجاز از مردم
جان، جهان: جناس ناقص افزایشی
جان: آرایه تکرار
واج آرایی «ج»
دانش زبانی:
خاموش: مسند
جان: به ترتیب متمم و نهاد
دوباره: قید
جان جهان: گروه اسمی
جان: هسته
جهان: وابسته پسین مضاف الیه
۳- گلزار ز عیش، لاله باران شد ◆◆◆ سلطان زمین و آسمان آمد
معنی: گلستان پر از گلهای لاله شده است زیرا پادشاه آسمان و زمین از راه رسیده است.
واژههای مهم:
گلزار: گلستان
عیش: خوشی، خرمی، زندگی
آرایههای ادبی:
گلزار: استعاره از جهان
عیش و شادمانی گلزار: تشخیص
سلطان زمین و آسمان: استعاره از حضرت مهدی (عج)
زمین، آسمان: تضاد، تناسب
گلزار، لاله باران: مراعات نظیر
واجآرایی «الف»
دانش زبانی:
گلزار: نهاد
عیش: متمم
لاله باران: مسند
سلطان زمین و آسمان: گروه نهادی
۴- آمادۀ امر و نهی و فرمان باش ◆◆◆ هشدار که منجی جهان آمد
معنی: آماده باش که مطابق فرمان او باشی و هوشیار باش که نجات بخش تمام هستی از راه رسید.
واژههای مهم:
نهی: بازداشتن
هشدار: هشیار باش
منجی: نجات دهنده
آرایههای ادبی:
امر، نهی: تضاد
منجی جهان: مقصود حضرت مهدی (عج) است.
امر، نهی، فرمان: مراعاتنظیر
واجآرایی «الف»
جهان: مجاز از مردم
دانش زبانی:
آمادۀ امر و نهی و فرمان: گروه مسندی
هشدار (به معنی آگاه باش): شبه جمله
منجی جهان: گروه نهادی
منجی: هسته
جهان: مضافالیه
معنی کلمات میلادِ گل فارسی نهم
جان: روح و روان
خاموش بودن: ساکت بودن
خرقه: لباس، جامه عارفان و درویشان. زیر این خرقه: مقصود «این دنیا» است.
سلطان: تسلط، فرمانروایی، پادشاه، جمع: سلاطین
عیش: زندگی
منجی: نجات بخش
میلاد: هنگام ولادت، روز تولد
میکشان: باده نوشان، میخواران که در سرودۀ امام خمینی (ره) منظور از آن، عارفان وعاشقان حضرت ولی عصر (عج) است.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۱۳ فارسی پایه نهم متوسطه اول با موضوع درس««آشنای غریبان»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس دوازدهم فارسی نهم
📝 نمونه سوالات پایه نهم متوسطه اول
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران