جواب درس دهم علوم نهم
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۱۰ علوم نهم متوسطه با موضوع درس «نگاهی به فضا» قرار گرفته است که شامل جواب آزمایش کنید، گفت و گو کنید، فعالیت و اطلاعات جمع آوری کنید میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب علوم نهم همراه باشید.
جواب سوال صفحه ۱۰۷ علوم نهم
پس از غروب آفتاب، وقتی به آسمان نگاه میکنید، زیبایی و نقاط روشن آن باعث میشود که پرسشهای زیادی در ذهن شما بهوجود آید. این نقاط روشن در آسمان ستارهاند یا سیاره؟
پاسخ: تعداد بسیارزیادی ستاره و تعداد بسیاراندکی سیاره
آیا این نقاط همه آن چیزی است که در آسمان وجود دارد؟
پاسخ: خیر
آیا آنها در محل خود ثابتاند یا جابهجا میشوند؟
پاسخ: همهی اجرام آسمانی جابجا میشوند.
جواب فعالیت صفحه ۱۰۸ و ۱۰۹ علوم نهم
شکلی از اسطرلاب را بسازید.
وسایل و مواد لازم:
✔ کاغذ مقوایی به ابعاد ۱۲ در ۱۲ سانتیمتر
✔ نی نوشابه به طول ۱۲ سانتیمتر
✔ نخ ضخیم به طول ۲۰ سانتیمتر
✔ وزنه چند گرمی
✔ پرگار
✔ مداد
✔ قیچی
✔ چسب مایع و نواری
✔ نقاله
✔ خطکش
روش ساخت:
۱- دو خط عمود بر هم با فاصلهٔ یک سانتیمتر از لبه کاغذ رسم کنید.
۲- با استفاده از پرگار، ربع دایرهای به شعاع ۱۰ سانتیمتر و ۱۱ سانتیمتر از تقاطع دو کمان رسم کنید و با قیچی مقوا را از روی کمان ۱۱ سانتیمتر ببرید.
۳- با استفاده از نقاله، ربع دایره را به ۹ قسمت ۱۰ درجهای تقسیم کنید و از ۰ تا ۹۰ را در کنار هر خط بنویسید.
۴- با چسب، نی را بر روی خط ۹۰ درجه بچسبانید.
۵- وزنه را به یک سر نخ گره بزنید و سر دیگر نخ را با چسب مایع روی تقاطع دو خط یا مرکز ربع دایره بچسبانید.
۶- با استفاده از اسطرلابی که ساختهاید، زاویه ارتفاع چند ستاره را اندازه گیری نمایید. برای این کار، اسطرلاب را در دست بگیرید و از داخل نی به ستاره مورد نظر نگاه کنید. زاویه ارتفاع را به وسیله نخ و وزنه بخوانید.

پاسخ: این فعالیت ساخت یک اسطرلاب ساده است و به شما کمک میکند تا زاویه ارتفاع ستارهها را اندازه بگیرید. با دنبال کردن مراحل گفته شده، یک ربع دایره مقوایی با تقسیمات ۱۰ درجهای خواهید ساخت. نی به عنوان نشانگر و نخ با وزنه به عنوان آویزانکننده برای تعیین زاویه عمل میکنند. با نگاه کردن از داخل نی به ستاره و خواندن زاویه نمایش داده شده توسط نخ و وزنه، میتوانید زاویه ارتفاع آن ستاره را تخمین بزنید.
جواب خود را بیازمایید صفحه ۱۱۰ علوم نهم
نور فاصله زمین تا خورشید را در مدت هشت دقیقه و بیست ثانیه طی میکند.یعنی نور خورشید را که اکنون میبینید، هشت دقیقه و بیست ثانیه قبل از خورشید جدا شده است. با توجه به تندی نور، فاصله خورشید تا زمین را محاسبه کنید.
پاسخ: سرعت نور در خلاء برابر با ۳۰۰,۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه است. بنابراین، نور خورشید در مدت هشت دقیقه و بیست ثانیه (۵۰۰ ثانیه) مسافتی معادل ۳۰۰,۰۰۰ × ۵۰۰ = ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ کیلومتر را طی میکند.
برای محاسبهٔ فاصلهٔ خورشید تا زمین، از فرمول زیر استفاده میکنیم:
فاصله = تندی نور × زمان
اطلاعات داده شده:
تندی نور: ۳۰۰,۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه
زمان: ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه
ابتدا باید زمان را به ثانیه تبدیل کنیم:
۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه = (۸ × ۶۰) + ۲۰ = ۴۸۰ + ۲۰ = ۵۰۰ ثانیه
حالا با قرار دادن مقادیر در فرمول، فاصله را به دست میآوریم:
فاصله = ۳۰۰,۰۰۰ × ۵۰۰ = ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ کیلومتر
نتیجه نهایی: فاصلهٔ خورشید تا زمین تقریباً ۱۵۰ میلیون کیلومتر است.
جواب فکر کنید صفحه ۱۱۱ علوم نهم
وجود خورشید در زندگی ما اهمیت زیادی دارد. چند مورد از آنها را بیان کنید.
پاسخ: وجود خورشید در زندگی ما اهمیت بسیار زیادی دارد. برخی از مهمترین فواید آن عبارتاند از:
✔ منبع گرما و روشنایی کرهٔ زمین
✔ تأمین انرژی لازم برای رشد گیاهان و انجام عمل فتوسنتز
✔ ایجاد چرخهٔ آب (تبخیر، تشکیل ابر و بارش)
✔ ایجاد چرخهٔ فصلها
✔ بهوجود آمدن بادها و بسیاری از پدیدههای جوی
✔ کمک به ساخت ویتامین D در بدن انسان
✔ تأمین انرژی پاک و تجدیدپذیر (انرژی خورشیدی)
✔ ایجاد امواج در دریاها و کمک به تصفیه طبیعی آب دریاها
این موارد نشان میدهد که بدون خورشید، ادامهٔ حیات روی زمین امکانپذیر نخواهد بود.
جواب فعالیت بالای صفحه ۱۱۲ علوم نهم
هدف: تعیین جهت شمال و جنوب جغرافیایی در شب
در محلی که ستارگان به خوبی در شب قابل رؤیت هستند، صورت فلکی دب اکبر را پیدا کنید، سپس ستاره ششم را به ستاره هفتم با یک خط وصل کنید و خط را حدود ۵ برابر فاصله بین دو ستاره امتداد دهید (مطابق شکل). به ستارهای خواهید رسید که چندان هم پرنور نیست. آن ستاره قطبی است. وقتی رو به آن بایستید، به سمت قطب شمال زمین ایستادهاید. ستاره قطبی، دم صورت فلکی دب اصغر است. در صورت امکان تصویر و فیلم تهیه و به کلاس ارائه نمایید.

پاسخ: ستاره قطبی (ستاره جُدّی) در شب در نقطه شمال آسمان و شمال جغرافیایی قرار دارد. بعد از یافتن آن و تعیین شمال با ایستادن رو به شمال، دست راست، شرق و دست چپ، غرب و پشت، جنوب خواهد بود.
پاسخ دیگر: در یک شب صاف و به دور از آلودگی نوری، ابتدا صورت فلکی دب اکبر را پیدا کردیم. سپس ستارهٔ ششم و هفتم آن را با یک خط فرضی به هم وصل کرده و این خط را حدود ۵ برابر فاصلهٔ بین دو ستاره ادامه دادیم. در انتهای این خط به ستارهٔ قطبی رسیدیم که در انتهای دستهٔ صورت فلکی دب اصغر قرار دارد.
وقتی رو به ستارهٔ قطبی بایستیم، رو به شمال جغرافیایی (قطب شمال زمین) ایستادهایم. به همین دلیل، ستارهٔ قطبی از گذشته تاکنون برای جهتیابی مسافران و دریانوردان بسیار مهم بوده است. ستارهٔ قطبی یکی از بهترین راهها برای پیدا کردن جهت شمال در شب است و با کمک صورت فلکی دب اکبر میتوان آن را بهراحتی پیدا کرد.
جواب فعالیت صفحه ۱۱۳ علوم نهم

با استفاده از جدول بالا، جواب فعالیت زیر را انجام دهید.
۱- کمترین و بیشترین زاویه میل قبله مربوط به کدام استانهاست؟
پاسخ: کمترین ارومیه و بیشترین انحراف بندر عباس است
۲- زاویه میل قبله در استان محل سکونت شما چقدر است؟
پاسخ: خرم آباد و ۳۴ درجه (جواب بر عهده دانش آموز است)
۳- با جستوجو در منابع معتبر و اینترنت، زاویه میل قبله سایر شهرستانهای استان محل سکونت خود را پیدا کنید و با استفاده از روش بالا، جهت قبله مدرسه یا منزل خود را تعیین کنید.
پاسخ: با کمک معلم خود جهت قبله مدرسه را تعیین کنید. ابتدا شمال و جنوب مدرسه را تعیین کرده و جنوب غرب آن را مییابیم سپس با توجه به زاویه انحراف قبله شهر خود، قبله را تعیین میکنیم.
جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۴ علوم نهم
درباره تفاوت سیاره و ستاره اطلاعاتی را جمع آوری کنید و در کلاس ارائه نمایید.
پاسخ:
تفاوت سیاره و ستاره
سیارات و ستارهها دو نوع اجرام آسمانی هستند که تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. برخی از تفاوتهای اصلی سیارات و ستارهها عبارتند از:
منبع نور: ستارهها از خود نور تولید میکنند، در حالی که سیارات نور خورشید را منعکس میکنند.
شکل: ستارهها معمولاً کروی شکل هستند، در حالی که سیارات میتوانند اشکال مختلفی داشته باشند.
اندازه: ستارهها بسیار بزرگتر از سیارات هستند.
جرم: ستارهها بسیار سنگینتر از سیارات هستند.
ترکیب شیمیایی: ستارهها عمدتاً از هیدروژن و هلیوم تشکیل شدهاند، در حالی که سیارات ترکیبات شیمیایی مختلفی دارند.
مدار: ستارهها به دور هیچ جسم دیگری نمیچرخند، در حالی که سیارات به دور یک ستاره میچرخند.
جدول مقایسه سیاره و ستاره
| ویژگی | سیاره | ستاره |
|---|---|---|
| منبع نور | نور خورشید را منعکس میکند | از خود نور تولید میکند |
| شکل | کروی، بیضی، یا نامنظم | کروی |
| اندازه | کوچک | بزرگ |
| جرم | سبک | سنگین |
| ترکیب شیمیایی | ترکیبات مختلفی دارد | عمدتاً هیدروژن و هلیوم |
| مدار | به دور یک ستاره میچرخد | به دور هیچ جسم دیگری نمیچرخد |
مثالهایی از سیارات و ستارهها
سیارات: زمین، مریخ، مشتری، زحل، اورانوس، نپتون
ستارگان: خورشید، ستاره قطبی، ونوس، مشتری، قنطورس a
سیارات و ستارهها دو نوع اجرام آسمانی هستند که تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. این تفاوتها به ما کمک میکند تا آنها را از یکدیگر تشخیص دهیم.
پاسخ دیگر:
تفاوت سیاره و ستاره
ستاره:
✔ از خود نور و گرما تولید میکند.
✔ بسیار داغ و بزرگ است.
✔ از گازهای داغ (مانند هیدروژن و هلیوم) تشکیل شده است.
✔ خورشید یک ستاره است.
سیاره:
✔ از خود نور ندارد و نور ستاره را بازتاب میدهد.
✔ به دور یک ستاره میگردد.
✔ از سنگ، فلز یا گاز تشکیل شده است.
✔ زمین، مریخ، مشتری و زهره نمونههایی از سیاره هستند.
نتیجهگیری:
✔ ستاره منبع نور و گرما است.
✔ سیاره نور تولید نمیکند و به دور یک ستاره حرکت میکند.
✔ خورشید یک ستاره و زمین یک سیاره است.
جواب فعالیت صفحه ۱۱۵ علوم نهم

با توجه به جدول ویژگی سیارات، در شکل زیر نام سیارههای واقع در محدودههای الف، ب، پ و ت را بنویسید.
الف) مشتری (برجیس)، کیوان (زحل)، اورانوس، نپتون – سیارات
ب) مشتری (برجیس)، کیوان (زحل)، اورانوس، نپتون – سیارات
پ) بهرام (مریخ)، مشتری (برجیس)، اورانوس، نپتون – سیارات
ت) مشتری (برجیس)، کیوان (زحل)، اورانوس، نپتون
پاسخی دیگر:
الف: مشتری، اورانوس، زحل و نپتون
ب: مشتری، اورانوس، زحل و نپتون
پ: مریخ، مشتری، اورانوس، زحل و نپتون
ت: مشتری، اورانوس، زحل و نپتون
جواب فکر کنید صفحه ۱۱۵ علوم نهم
به نظر شما،آیا امکان حیات در تیر و مشتری، وجود دارد؟ چرا؟
پاسخ: خیر، مشتری هم گاز سمی دارد و فشار اتمسفر آن کُشنده و و سطح آن طوفان های عظیم و سردی در جریان است عطارد نیز به خورشید نزدیک و سطح مقابل به خورشید بسیار داغ است
جواب فعالیت صفحه ۱۱۶ علوم نهم
وسایل و مواد لازم: خط کش، مداد، پرگار، یک برگه کاغذ
روش اجرا:
۱- یک دایره به شعاع ۳ سانتیمتر بر روی کاغذ رسم کنید.
۲- با فاصله ۴ سانتیمتر از مرکز دایره اول، یک دایرهٔ دیگر به شعاع ۳ سانتیمتر رسم کنید.
۳- دو دایره در چند نقطه یکدیگر را قطع کردهاند؟
پاسخ: دو نقطه
۴- دایرهٔ سوم را با همان شعاع ۳ سانتیمتر، به فاصلهای از دو دایرهٔ قبلی به گونهای رسم کنید که، محیط آن منطبق بر یکی از نقاط تلاقی دو دایرهٔ قبلی باشد.
۵- نقطهٔ اشتراک سه دایره را علامت گذاری کنید. سازوکار سامانه موقعیت یاب (GPS) نیز این گونه است.

جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۷ علوم نهم
در مورد سایر کاربردهای ماهوارهها و سرنوشت آنها پس از اتمام مأموریت اطلاعات جمعآوری کنید و به صورت تصویری به کلاس ارائه نمایید.
پاسخ:
کاربردهای ماهوارهها
✔ ماهوارههای مخابراتی: برقراری ارتباط تلفنی، اینترنتی و پخش برنامههای رادیویی و تلویزیونی.
✔ ماهوارههای هواشناسی: تصویربرداری از ابرها و جو زمین و کمک به پیشبینی وضعیت آبوهوا.
✔ ماهوارههای نظامی: شناسایی و پایش فعالیتهای نظامی و کمک به امور دفاعی.
✔ ماهوارههای تحقیقاتی و علمی: مطالعهٔ زمین، سیارهها، ستارگان و انجام پژوهشهای فضایی.
✔ ماهوارههای سنجش از دور: بررسی منابع طبیعی، جنگلها، معادن، بیابانها و تغییرات محیطزیست.
✔ ماهوارههای نقشهبرداری: تهیهٔ نقشههای دقیق از سطح زمین.
✔ ماهوارههای موقعیتیاب (GPS): تعیین موقعیت مکانی خودروها، کشتیها، هواپیماها و تلفنهای همراه.
✔ ماهوارههای کشاورزی: بررسی وضعیت مزارع، مدیریت آبیاری و پیشبینی میزان محصولات.
✔ ماهوارههای دریایی: کمک به هدایت کشتیها، پایش دریاها و پیشبینی شرایط دریایی.
✔ ماهوارههای امداد و مدیریت بحران: کمک به شناسایی سیل، زلزله، آتشسوزی جنگلها و سایر حوادث طبیعی.
سرنوشت ماهوارهها پس از پایان مأموریت
بسیاری از ماهوارهها پس از پایان مأموریت، بهطور کنترلشده وارد جو زمین میشوند و بیشتر بخشهای آنها بر اثر گرمای شدید میسوزد و از بین میرود.
برخی ماهوارهها که در مدارهای بسیار بالا قرار دارند، به مدار گورستانی (Graveyard Orbit) منتقل میشوند تا مزاحم ماهوارههای فعال نباشند.
تعدادی از ماهوارههای قدیمی نیز ممکن است بهصورت زبالهٔ فضایی در مدار باقی بمانند تا در آینده با روشهای مناسب از مدار خارج شوند.
نتیجهگیری: ماهوارهها نقش بسیار مهمی در ارتباطات، هواشناسی، ناوبری، کشاورزی، پژوهشهای علمی و مدیریت بحران دارند و پس از پایان مأموریت، معمولاً یا در جو زمین میسوزند یا به مدارهای ویژه منتقل میشوند.
جواب فکر کنید صفحه ۱۱۸ علوم نهم
چرا بیشتر شخانهها در اقیانوسها سقوط میکنند؟
پاسخ: گستره سطح اقیانوسها، ۷۵% سطح کل سیاره زمین است؛ به همین دلیل، بیشتر شهاب سنگها به سطح اقیانوسها اصابت میکنند.
جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۹ علوم نهم
با مراجعه به منابع معتبر علمی دربارهٔ مشکلات فضانوردان در فضا و اقدامات علمی که برای رفع آنها انجام شده، اطلاعاتی جمع آوری کنید و در کلاس ارائه کنید.
پاسخ:
مشکلات فضانوردان در فضا و راهحلهای علمی
۱- بیوزنی و ضعف عضلات و استخوانها:
در فضا به دلیل نبود جاذبه، عضلات و استخوانها ضعیف میشوند.
راهحل: فضانوردان هر روز حدود ۲ ساعت با دستگاههای ورزشی مخصوص ورزش میکنند.
۲- پرتوهای کیهانی:
تابشهای فضایی میتوانند به بدن آسیب برسانند.
راهحل: استفاده از فضاپیماها و لباسهای دارای محافظ و محدود کردن زمان قرار گرفتن در معرض پرتوها.
۳- کمبود آب و غذا:
حمل مقدار زیادی آب و غذا دشوار است.
راهحل: استفاده از غذاهای بستهبندیشده، بازیافت آب و برنامهریزی دقیق برای مصرف مواد غذایی.
۴- مشکل خواب:
به دلیل بیوزنی و طلوع و غروبهای مکرر خورشید، خوابیدن دشوار است.
راهحل: استفاده از کیسهخوابهای مخصوص که به دیوار متصل میشوند و رعایت برنامهٔ منظم خواب.
۵- دوری از خانواده و فشار روحی:
زندگی طولانی در فضا ممکن است باعث احساس تنهایی و استرس شود.
راهحل: برقراری تماس تصویری با خانواده، انجام فعالیتهای تفریحی و دریافت حمایت روانشناسان.
۶- جابهجایی در بیوزنی:
حرکت و انجام کارها در فضا دشوار است.
راهحل: آموزشهای ویژه، استفاده از دستگیرهها، طنابهای ایمنی و لباسهای مخصوص فضانوردی.
نتیجهگیری: با پیشرفت علم و فناوری، دانشمندان توانستهاند بسیاری از مشکلات زندگی در فضا را کاهش دهند و شرایطی فراهم کنند تا فضانوردان بتوانند مأموریتهای طولانیمدت را با ایمنی و سلامت بیشتری انجام دهند.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۱۰ علوم پایه نهم متوسطهی اول با موضوع درس««نگاهی به فضا»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس نهم علوم نهم
✅ جواب درس یازدهم علوم نهم
📝 سوالات درس دهم علوم نهم
📝 نمونه سوالات پایه نهم متوسطه اول
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران