جواب درس ششم جامعه شناسی دهم انسانی
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۶ منطق دهم انسانی با موضوع درس «پیامدهای جهان اجتماعی» قرار گرفته است که شامل صفحات ۴۵ تا ۵۴ میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب جامعه شناسی دهم انسانی همراه باشید.
جواب تصویر صفحه ۴۵ جامعه جامعه شناسی دهم انسانی
پاسخ: این تصویر دو نوع جهان اجتماعی متفاوت را به نمایش میگذارد:
سمت راست: جهان اجتماعی کشورهای صنعتی را نشان میدهد که در آن زندگی انسانها کاملاً تحت تأثیر صنعت و مدرنیسم قرار گرفته است. در این جهان، طبیعت تقریباً حذف شده و محیط زیست انسانساخت غالب است.
سمت چپ: جهان اجتماعی یک شهر یا روستا را با طبیعتی بکر و سنتی نمایش میدهد، که در آن زندگی انسانها هنوز با طبیعت در ارتباط نزدیک است.
مفهوم جهان اجتماعی گستردهتر از جامعه و نظام اجتماعی است:
جامعه و نظام اجتماعی معمولاً به یک کشور با در نظر گرفتن ملاحظات سیاسی و امنیتی اشاره دارد. این مفاهیم لزوماً هستی فکری افراد جامعه را در بر نمیگیرند.
جهان اجتماعی، در مقابل، به هستی فکری و باورهای افراد جامعه اشاره میکند. این مفهوم از محدودیتهای سیاسی و امنیتی فراتر میرود و تصویری جامعتر از زندگی اجتماعی انسانها ارائه میدهد.
پاسخ سوال متن صفحه ۴۵ جامعه جامعه شناسی دهم انسانی
آیا جهان اجتماعی صرفا تابع خواست و اراده افراد است؟
پاسخ: ما به طور ناخواسته وارد جهانی میشویم که توسط نسلهای پیشین شکل گرفته است، بدون آنکه در ساخت آن نقشی داشته باشیم. با این حال، به موازات افزایش آگاهی و اختیارمان، شروع به تغییر این جهان میکنیم و شرایط جدیدی را برای خود و دیگران ایجاد مینماییم.
این تغییرات و شرایط جدید، پیامدهایی به همراه دارند:
- برخی از این پیامدها نتیجه مستقیم کنشهای ارادی و انتخابهای آگاهانه ما هستند.
- برخی دیگر، پیامدهای غیرارادی کنشهای ما هستند که ناگزیر به پذیرش آنها هستیم.
نکته مهم این است که با افزایش سطح دانش ما، به ویژه هنگامی که این دانش به حقیقت نزدیکتر میشود، توانایی ما برای کنترل پیامدهای کنشهایمان افزایش مییابد. در نتیجه:
- قدرت ما در مدیریت نتایج اعمالمان بیشتر میشود.
- بخش بزرگتری از پیامدهای کنشهایمان به صورت ارادی و قابل پیشبینی درمیآیند.
به عبارت دیگر، با افزایش دانش و نزدیک شدن به حقیقت، ما میتوانیم آگاهانهتر عمل کنیم و کنترل بیشتری بر نتایج اعمال خود داشته باشیم.
جواب تحلیل کنید صفحه ۴۷ جامعه شناسی دهم انسانی
برابر مقررات، همراه داشتن جزوه و کتاب درسی در جلسه امتحان ممنوع است. فرصتها و محدودیتهای این ممنوعیت را تحلیل کنید.
پاسخ: فرصتها: پیشبینی و برنامه ریزی برای کسب نمرهٔ بهتر، مطالعهٔ عمیقتر مطالب مربوطه، شناخت بهترِ توانمندیهای علمی خود، بسط و گسترش عدالت علمی
محدودیتها (تحدیدها): سختی فرایند امتحان، از دست دادن موقعیت برای کسب نمرهٔ بالاتر، بی اثر کردن مطالعهٔ سطحی
جواب سوال صفحه ۴۷ جامعه شناسی دهم انسانی
هر خانهای نقشهای دارد که یک معمار، آن را در قالب در و دیوار بنا میکند. بدون این اجزا، هیچ نقشهای بر روی زمین تبدیل به خانۀ واقعی نمیشود. آیا یک خانه میتواند تنها از در، یا تنها از دیوار ساخته شده باشد؟ اگر صرفا از دیوار ساخته شده باشد، ورود و خروج به آن غیرممکن میشود و اگر همهاش در و پنجره باشد، امنیت و آرامش اهل خانه را تأمین نمیکند. اگر درها و دیوارها را فرصتها و محدودیتهای خانه فرض کنیم، هیچ خانهای بدون این فرصتها و محدودیتها ممکن نمیشود. جهان اجتماعی نیز در قالب فرصتها و محدودیتها تحقق مییابد. منظور از فرصتها و محدودیتهای جهان اجتماعی چیست؟
پاسخ: قوانین در یک جامعه دو نقش متضاد اما مکمل را ایفا میکنند:
- ایجاد محدودیت: قوانین برخی فعالیتها را محدود میکنند.
- ایجاد فرصت: همزمان، قوانین فرصتهای جدیدی را به وجود میآورند.
مثال: قانون منع تبلیغات سیگار در ایران
- محدودیت: رشد فعالیت کارخانجات دخانیات را محدود میکند.
- فرصت: برای افراد درگیر در قاچاق دخانیات، فرصتهای سودآوری ایجاد میکند.
افزایش جمعیت در یک منطقه نیز اثرات دوگانهای دارد:
مزایا:
- فرصتی برای رشد و توسعه جامعه
- افزایش امکانات و خدمات
- تنوع اندیشهها و رشد فکری جامعه
چالشها:
- محدودیت در دسترسی به امکانات موجود
- کاهش سطح رفاه عمومی به دلیل افزایش تقاضا
به طور کلی، هر تغییر یا قانونی در جامعه میتواند همزمان محدودیتها و فرصتهایی را ایجاد کند. درک این دوگانگی برای مدیریت بهتر جامعه و بهرهبرداری مناسب از فرصتها، ضمن کاهش اثرات منفی محدودیتها، ضروری است.
جواب گفت و گو کنید صفحه ۴۹ جامعه شناسی دهم انسانی
بدون تردید همه ما، حتی محرومترین افراد – اگرچه به صورت نابرابر – از جهان اجتماعی و نظم اجتماعی حاصل از آن فوایدی به دست میآوریم؛ مثلا فقیرترین فرد، در حد معقولی میتواند مطمئن باشد که در خیابانهای شهر، اتومبیلها در جهت معین شده حرکت خواهند کرد و یا اینکه هر غذایی که توان خریدش را از هر فروشگاهی داشته باشد در حد معقولی سالم و حلال خواهد بود. امّا هر کدام از این فواید هزینهای در بردارد؛ برای مثال حرکت منظم اتومبیلها، به این معنی است که ما نمیتوانیم هرطور که بخواهیم رانندگی کنیم بدون اینکه جریمه شویم. امنیتی که ما از آن برخورداریم و در خیابان مورد هجوم قرار نمیگیریم هزینهاش این است که ما نمیتوانیم هر از چند گاهی که هوس کردیم به دیگران حمله کنیم.
البته اینها به این معنی نیست که بگوییم نظم اجتماعی ما را از آزادی محروم میکند. اتفاقاً آزادی ما تنها با وجود نظم اجتماعی امکانپذیر میشود. رابطه دوسویه نظم و آزادی از پیامدهای الزامی هر جهان اجتماعی است.
در طول تاریخ عدالت اجتماعی یکی از آرمانهای اصیل انسانی بوده است. به نظر شما رابطه دو سویه نظم و آزادی در جامعه عادل چگونه است؟
پاسخ: در جامعه عادل، حقوق همهی افراد باید رعایت شود. از طرفی افراد دارای امیال گوناگونی هستند که گاهی مهار نکردن آنها و آزادی بی قید و شرط می تواند باعث سلب آزادی دیگران شود. پس باید نظمی پدید آید و قانونی باشد که حدود آزادی انسانی شخص شود. از طرفی آزادی انسان ها و رعایت حقوق همگی آنها باعث می شود که برای آزادی ها حقوقی تعیین شود و نظم ایجاد شود، نظمی که ضامن احقاق حقوق مشروع افراد شود.
جواب تأمّل کنید صفحه ۵۰ جامعه شناسی دهم انسانی
فرصتها و محدودیتها یا بایدها و نبایدهای جهان اجتماعی به صورت حقوق و تکالیف افراد ظاهر میشوند. حقوق و تکالیف، به یکدیگر وابستهاند و هیچکدام بدون دیگری محقق نمیشوند. برای شناخت عمیقتر فرصتها و محدودیتهای جهان اجتماعی، چند نمونه از حقوق و تکالیف خود را به عنوان عضو خانواده، مدرسه و کشور جمهوری اسلامی ایران نام ببرید.
پاسخ:
در انجام کارهای خانه کمک کنم.
تکالیف مدرسه ام را انجام دهم.
والدینم مخارجم را بپردازند.
با من در تصمیمات مشورت کنند.
راهنمای من در زندگی باشند.
جواب تفسیر کنید صفحه ۵۳ جامعه شناسی دهم انسانی
فیلم سینمایی «عصر جدید» را ببینید و تصویری را که چارلی چاپلین از انسان معاصر ارائه میکند، تفسیر کنید.
پاسخ: این فیلم را چارلی چاپلین، کارگری را نشان می دهد مه در میان چرخ دنده ها و بخش های مختلف یک کارخانه گم شده است. آنچه اهمیت دارد تولید یک محصول است نه دنیای ی انسان. او بخشی از یک کارخانه است که قرار است پیچ ببندد و وقتی بیمار شود یا خسته باشد یا نیاز داشته باشد لحظه ای دست از کار بکشد که مثلا دستشویی برود یا آب بخورد، جریان بستن پیچ مختل می شود و کارخانه از کار می ایستد.
انسان معاصر از نظر چارلی چاپلین در جهان سرمایه داری فقط یک موجود سه بعدی است که می تواند بخشی از محصول مورد نظر سرمایه دار را تولید کند. چارلی چاپلین انسان از خودبیگانه را نشان می دهد که فراموش کرده می تواند یک گل را دوست داشته باشد، می تواند عاشق باشد، می تواند خلاقیت داشته باشد یا نقاشی و مجسمه بدیعی را بیافریند. جامعه شناسان این پدیده را از خودبیگانگی می نامند و معتقدند جهان سرمایه داری تمام انسان های جامعه را در خدمت سرمایه داران قرار داده است. فرد سرمایه دار است که با پولهایش هستی کارگران را می خرد و از تمام عمر آنها برای منافع خودش بهره می برد.
جواب صفحه ۵۴ جامعه شناسی دهم انسانی
مفاهیم اساسی
جهان متجدد، ….
پاسخ: سهم مردگان در ساخت جهان اجتماعی، فرصت، محدودیت (تحدید)، فرهنگ معنوی، فرهنگ دنیوی، فرهنگ سکولار، جهان توحیدی، جهان اساطیر و تصویر انسان معاصر
خلاصه کنید
هر جهان اجتماعی فرصتها و محدودیتهایی دارد.
پاسخ:
– در جهان اجتماعی امروز، فرصتها و محدودیت را گذشتگان ما پدید آوردهاند.
– با تغییر و رشد آگاهی افراد انسانی تغییر جهان اجتماعی صورت میگیرد.
– از نظر فرهنگی جهانهای اجتماعی یا دنیوی هستند یا معنوی.
– فرهنگ جهان معنوی اسلام، فرهنگ توحیدی است.
– فرهنگ جهان دنیوی، فرهنگ سکولار است.
– جهان متجدّد جلوهای از جهان اجتماعی دنیوی است.
– جهان اساطیری حاصل انحراف بشر از فرهنگ توحیدی است.
-جهان متجدّد بر وجود انسان قفس آهنینی ساخته است که حتّی فرصت رهایی از آن را نیز ندارد.
آنچه از این درس آموختیم
پاسخ: جهان اجتماعی با آگاهی و ارادۀ افراد انسانی پدید میآید؛ اما پیامدها و الزامهایی را به دنبال دارد که تابع ارادۀ تکتک افراد نیست و فرصتها و محدودیتهایی را فراهم میآورد. این جهان توسط گذشتگان پدید آمده است و ساخت یک جهان اجتماعی جدید نیازمند پیدایش و گسترش آگاهی و ارادۀ نوین است.
هر جهان اجتماعی فرصتها و پیامدهایی دارد که به یکدیگر وابستهاند و بدون یکدیگر محقق نمیشوند. از دید برخی، جهان اجتماعی متجدد (جهان غرب پس از رنسانس) نیز دارای این فرصتها و محدودیتهاست و به طور کلی تفکر دنیوی و مادی بر آن غلبه دارد.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۶ جامعهشناسی دهم انسانی با موضوع درس««پیامدهای جهان اجتماعی»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس پنجم جامعه شناسی دهم انسانی
✅ جواب درس هفتم جامعه شناسی دهم انسانی
📝 نمونه سوالات پایه دهم متوسطه دوم
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران