جواب درس نهم جامعه شناسی دهم انسانی ‌

در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۹ منطق دهم انسانی با موضوع درس‌ «هویت»‌ قرار گرفته‌ است که شامل صفحات ۷۹ تا ۸۵ می‌باشد. در ادامه با ما از بخش جواب جامعه شناسی دهم انسانی همراه باشید.

جواب سوال های متن صفحه ۷ جامعه شناسی دهم انسانی

در یک کندوی زنبور عسل چندین گروه زنبور وجود دارد. هر گروه به صورت غریزی وظایف خود را انجام می‌دهد. آیا انسان‌ها نیز به‌صورت غریزی فعالیت‌های گروهی و جمعی خود را انجام می‌دهند؟

پاسخ: خیر – انسان‌ها به‌طور غریزی فعالیت‌های جمعی و گروهی را انجام نمی‌دهند، بلکه بیشتر بر اساس یادگیری اجتماعی، فرهنگ و تعاملات فردی این فعالیت‌ها را انجام می‌دهند. در حالی که زنبورها بر اساس غریزه عمل می‌کنند و هر گروه وظایف خاص خود را دارند، انسان‌ها به‌طور کلی نیاز به ارتباط، همکاری و همفکری با دیگران دارند. انسان‌ها از طریق تجربه، آموزش و تعاملات اجتماعی یاد می‌گیرند که چگونه در گروه‌ها فعالیت کنند و به اهداف مشترک برسند. بنابراین، می‌توان گفت که در انسان‌ها این فعالیت‌ها به‌طور عمده نتیجه‌ی یادگیری و ساختارهای اجتماعی است تا غریزه.

در انگلستان سالانه تعداد زیادی جوجه‌تیغی در بزرگراهها و جاده‌های خارج از شهر، در اثر برخورد با اتومبیل‌ها کشته می‌شوند. این جوجه‌تیغی‌ها که در جاده‌ها رفت و آمد می‌کنند، مطابق غریزه، هنگام ترس در خود جمع می‌شوند و به صورت یک گلوله تیغی در می‌آیند. این عمل در طبیعت مانع از آن می‌شود که جانوران خطرناک به جوجه‌تیغی‌ها صدمه بزنند؛ ولی اتومبیل‌ها بدون توجه، آنها را زیر چرخ‌های خود له می‌کنند و رد می‌شوند. جوجه‌تیغی‌ها می‌بینند که همنوعانشان به این شکل از بین می‌روند؛ ولی قادر نیستند خود و دیگران را از خطر له شدن زیر چرخهای اتومبیل‌ها آگاه سازند. چرا؟

پاسخ: جوجه‌تیغی‌ها در مواجهه با خطر، به‌طور غریزی عمل می‌کنند و به جمع شدن و تشکیل یک گلوله تیغی می‌پردازند. این رفتار به آن‌ها کمک می‌کند تا در برابر شکارچیان طبیعی محافظت شوند. اما در مورد اتومبیل‌ها، این غریزه کارایی ندارد. جوجه‌تیغی‌ها قادر نیستند خطر را از اتومبیل‌ها تشخیص دهند یا از آن‌ها دور شوند، زیرا این تهدید ناشی از فعالیت‌های انسانی و تکنولوژی است که در طبیعت وجود ندارد. به همین دلیل، اگرچه این رفتار می‌تواند در برابر شکارچیان مؤثر باشد، اما در برابر خطرات انسانی که به‌طور ناگهانی و بدون هشدار بروز می‌کنند، ناکافی است.

پاسخ دیگر: چون قادر نیستند آگاهی خود را به دیگران منتقل کنند.

به نظر شما چه عاملی در زندگی انسان‌ها، این خلا را پر می‌کند؟

پاسخ: در زندگی انسان‌ها، عامل آگاهی و آموزش می‌تواند این خلا را پر کند. انسان‌ها از طریق آموزش، تبادل اطلاعات و فرهنگ‌سازی می‌توانند خطرات را شناسایی کنند و به همدیگر هشدار دهند. بر خلاف جوجه‌تیغی‌ها که فقط به غریزه خود متکی هستند، انسان‌ها می‌توانند با استفاده از زبان، رسانه‌ها و فناوری‌های مختلف اطلاعات لازم را به یکدیگر منتقل کنند.

برای مثال، در جوامع انسانی، افراد می‌توانند از طریق برگزاری جلسات، استفاده از رسانه‌ها یا شبکه‌های اجتماعی درباره خطرات و چالش‌ها با هم صحبت کنند و راه‌حل‌هایی برای مواجهه با آن‌ها پیدا کنند. بنابراین، آگاهی، آموزش و ارتباطات اجتماعی می‌تواند به انسان‌ها کمک کند تا در برابر خطرات جدیدی که ناشی از فعالیت‌های انسانی است، بهتر عمل کنند.

پاسخ دیگر: آموزش ارزش‌ها و اعتقادات و شیوه های زندگی به نسل های جدید در جامعه

جواب پاسخ دهید صفحه ۸۱ جامعه شناسی دهم انسانی

آیا جامعه پذیری در جوامع مختلف، شیوه واحد و ثابتی دارد؟ توضیح دهید.

پاسخ: با توجّه به تعریف جامعه پذیری (مسیری که برای شکل گیری هویت اجتماعی افراد طی می‌شود) و این واقعیت که افراد جامعه با پذیرش عقاید و ارزش‌ها و هنجاری خاص مسیر معیّنی را انتخاب می‌کنند، نتیجه می‌گیریم به دلیل تنوّع عقاید و ارزش‌ها حتماً باید مسیر‌های متفاوتی برای شکل‌گیری هویت اجتماعی و جامعه پذیری آن جامعه انتظار داشته باشیم؛ برای مثال جامعه پذیری در جهان‌های اجتماعی الهی نمی‌تواند با جامعه پذیری در جهان‌های سکولار هم مسیر باشد.

جواب سوال متن صفحه ۸۱ جامعه شناسی دهم انسانی

آیا فرایند جامعه‌پذیری همیشه به‌طور کامل انجام می‌گیرد و با موفقیت همراه است؟

پاسخ: خیر، فرایند جامعه‌پذیری همیشه به‌طور کامل انجام نمی‌گیرد و ممکن است با موفقیت همراه نباشد. عوامل مختلفی مانند محیط خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی می‌توانند بر این فرایند تأثیر بگذارند.

آیا افراد می‌توانند از پذیرش عقاید، ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی سر باز زنند؟

پاسخ: بله، افراد می‌توانند از پذیرش عقاید، ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی سر باز زنند. این امر ممکن است به دلایل فردی، فرهنگی یا اعتقادی رخ دهد.

برخی افراد به‌طور کامل جامعه‌پذیر نمی‌شوند؛ در آن صورت، جامعه برای استمرار و تداوم خود چه می‌کند؟

پاسخ: اگر برخی افراد به‌طور کامل جامعه‌پذیر نشوند، جامعه با ارائه برنامه‌های آموزشی، مشاوره‌ای و خدمات اجتماعی سعی می‌کند آن‌ها را به پذیرش ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی ترغیب کند و به نوعی آن‌ها را ادغام کند.

جواب سوال کادر صفحه ۸۲ جامعه شناسی دهم انسانی

به نظر شما پدر و مادر صرفا راه و بیراهۀ زندگی را به فرزندان خود می‌آموزند یا مراقبت می‌کنند تا فرزندانشان راه را بپیمایند و به بیراهه نروند؟

پاسخ: پدر و مادر علاوه بر اینکه راه و بیراههٔ زندگی را به فرزندان خود می‌آموزند، مراقبت می‌کنند تا فرزندانشان بتوانند به درستی راه را بپیمایند و از بیراهه‌ها دور بمانند. والدین با نظارت بر رفتار و تصمیم‌گیری‌های فرزندان، به آن‌ها کمک می‌کنند تا مهارت‌های لازم برای مواجهه با چالش‌های زندگی را یاد بگیرند و به طور مستقل عمل کنند.

آیا اولیای مدرسه به یادآوری قواعد و مقررات مدرسه به دانش‌آموزان بسنده می‌کنند یا نظارت می‌کنند تا مقررات اجرا شود؟

پاسخ: اولیای مدرسه تنها به یادآوری قواعد و مقررات بسنده نمی‌کنند، بلکه نظارت می‌کنند تا مقررات اجرا شود. معلمان و مدیران مدرسه با ایجاد فضایی انضباطی و استفاده از روش‌های مختلف، سعی دارند که دانش‌آموزان به هنجارها و مقررات پایبند بمانند. این نظارت شامل ارائه بازخورد و اصلاح رفتارهای نادرست نیز می‌شود.

در تمامی بخش‌های جهان اجتماعی، سازوکارهایی برای نظارت بر اعضا وجود دارد. عضویت در جهان اجتماعی، همواره با نظارت و کنترل اجتماعی همراه است و صرفا به این توصیه بسنده نمی‌شود که:

من آنچه شرط بالغ است با تو می‌گویم / تو خواه از سخنم، پندگیر خواه ملال

منظور از نظارت و کنترل اجتماعی چیست؟ کنترل اجتماعی چرا و چگونه صورت می‌گیرد؟

پاسخ: نظارت و کنترل اجتماعی به مجموعه اقداماتی اطلاق می‌شود که به منظور حفظ نظم، کنترل رفتارها و ارتقاء ارزش‌ها در جامعه انجام می‌گیرد.

  • چرایی کنترل اجتماعی:
    • ایجاد نظم و ثبات در جامعه
    • جلوگیری از کژروی‌ها و رفتارهای ناپسند
    • تقویت هویت جمعی و همبستگی اجتماعی
  • چگونگی کنترل اجتماعی:
    • از طریق خانواده: والدین با مراقبت و نظارت بر فرزندان، هنجارها را به آن‌ها منتقل می‌کنند.
    • از طریق مدرسه: معلمان با نظارت بر رفتار دانش‌آموزان و اجرای قوانین مدرسه، نظم را حفظ می‌کنند.
    • از طریق نهادهای قانونی: پلیس و سیستم قضایی با وضع قوانین و اجرای آن‌ها، به کنترل رفتارهای اجتماعی کمک می‌کنند.
    • از طریق نهادهای اجتماعی: سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی به ترویج ارزش‌ها و هنجارهای مثبت کمک می‌کنند.

به طور کلی، نظارت و کنترل اجتماعی به عنوان ابزاری برای حفظ نظم و ثبات اجتماعی و بهبود رفتارها در جامعه به کار می‌رود و صرفاً به توصیه‌ها و آموزش‌های سطحی محدود نمی‌شود.

جواب گفت و گو کنید صفحه ۸۴ جامعه شناسی دهم انسانی

همواره در برخی از مشاغل و اصناف، عده‌ای از افراد هستند که به‌ طور کامل و موفق جامعه‌ پذیر نمی‌شوند و برخلاف هنجارهای پذیرفته شده عمل می‌کنند. کژروی‌های ممکن در برخی از مشاغل و اصناف را نام ببرید و در مورد راه‌های پیشگیری و کنترل آنها با هم گفت‌وگو کنید.

پاسخ: در جامعه، برخی از مشاغل و اصناف ممکن است با کژروی (رفتارهایی که خلاف هنجارهای اجتماعی و قانونی است) مواجه شوند. این کژروی‌ها می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله فشارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی رخ دهد. در ادامه، چند نمونه از مشاغل و اصناف با احتمال کژروی و راه‌های پیشگیری و کنترل آن‌ها آورده شده است:

نمونه‌های کژروی در مشاغل و اصناف

  • رانندگان تاکسی و اتوبوس: ممکن است در برخی موارد به دلایل فشار اقتصادی، رفتارهای ناپسند مانند تقلب در کرایه یا عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی داشته باشند.
  • فروشندگان: برخی از فروشندگان ممکن است به دلیل رقابت شدید، از روش‌های غیراخلاقی مانند فریب مشتریان یا فروش کالاهای غیرمجاز استفاده کنند.
  • کارگران ساختمانی: ممکن است به دلایل صرفه‌جویی در هزینه‌ها، به ایمنی کار توجه نکنند و در نتیجه، خطرات جانی و مالی به وجود آورند.
  • کارکنان دولتی: در برخی موارد، فساد اداری و رشوه‌خواری ممکن است در این قشر به دلیل نبود نظارت کافی و فشارهای اجتماعی رخ دهد.

راه‌های پیشگیری و کنترل کژروی‌ها

  • آموزش و آگاهی‌بخشی: برگزاری دوره‌های آموزشی برای افراد در مشاغل مختلف می‌تواند به افزایش آگاهی درباره هنجارها و ارزش‌های اجتماعی کمک کند.
  • نظارت و بازرسی: افزایش نظارت و بازرسی در مشاغل و اصناف مختلف می‌تواند مانع از بروز کژروی‌ها شود. وجود قوانین و مقررات شفاف نیز می‌تواند به این امر کمک کند.
  • تشویق و حمایت: ارائه تشویق و حمایت از افرادی که به‌طور مثبت و اخلاقی عمل می‌کنند، می‌تواند به تقویت رفتارهای درست کمک کند.
  • گفت‌وگوی اجتماعی: ایجاد فضایی برای گفت‌وگو درباره مشکلات اجتماعی و اقتصادی می‌تواند به کاهش فشارها و تنش‌ها کمک کند و رفتارهای ناپسند را کاهش دهد.
  • تقویت نهادهای اجتماعی: حمایت از نهادهای اجتماعی و فرهنگی که به ترویج ارزش‌های مثبت و اخلاقی می‌پردازند، می‌تواند تأثیرگذار باشد.

با اجرای این راه‌ها، می‌توان به کاهش کژروی‌ها در مشاغل و اصناف کمک کرد و جامعه‌ای سالم‌تر و پایدارتر ساخت.

جواب صفحه ۸۵ جامعه شناسی دهم انسانی

مفاهیم اساسی

تداوم هویت اجتماعی، …..

خلاصه کنید

بازتولید هویت اجتماعی از طریق جامعه پذیری و کنترل اجتماعی انجام می‌شود.

پاسخ: 

– انسان با شناخت موقعیت خود و فرا گرفتن حقوق و تکالیف خود و عمل به آنها می‌تواند شکل هویت اجتماعی خود را تعیین کند.
– خانواده، اوّلین و مهم‌ترین نهاد باز‌تولید هویت اجتماعی است.
– فرایند جامعه پذیری موجب شکل گیری هویت اجتماعی می‌شود.
– مهم‌ترین روش در درونی‌سازی فرهنگ، روش اقناع در کنترل اجتماعی است.
– ضعف در روش‌های کنترل اجتماعی موجب تهدیدِ دوام و بقای جهان اجتماعی می‌شود.
– امر به معروف و نهی از منکر می‌تواند همگانی یا حکومتی باشد.

آنچه از این درس آموختیم

پاسخ: هویت اجتماعی: هویت اجتماعی به مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و خصوصیات اشاره دارد که ما را تعریف می‌کند و مشخص می‌کند به کدام گروه‌ها تعلق داریم. این هویت در طول زندگی شکل می‌گیرد و تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند خانواده، مدرسه، گروه‌های همسال، رسانه‌ها و جامعه قرار می‌گیرد. هویت اجتماعی می‌تواند احساس تعلق، هدف و معنا را در زندگی ما ایجاد کند.

بازتولید هویت اجتماعی: بازتولید هویت اجتماعی فرایندی است که در آن هویت اجتماعی به نسل‌های بعدی منتقل می‌شود. این انتقال از طریق نهادهای مختلفی مانند خانواده، مدرسه، رسانه‌ها و جامعه انجام می‌گیرد. بازتولید هویت اجتماعی می‌تواند به حفظ نظم و ثبات در جامعه کمک کند.

جامعه‌پذیری: جامعه‌پذیری فرایندی است که افراد در آن هنجارها، ارزش‌ها و باورهای جامعه را می‌آموزند. این فرایند از طریق نهادهای مختلفی همچون خانواده، مدرسه، گروه‌های همسال، رسانه‌ها و جامعه صورت می‌گیرد. جامعه‌پذیری به افراد کمک می‌کند تا به‌طور مؤثر در جامعه عمل کنند.

کژروی: کژروی به رفتارهایی اطلاق می‌شود که با هنجارها و ارزش‌های جامعه مغایرت دارند. این نوع رفتار می‌تواند در اشکال مختلفی مانند جرم، اعتیاد، فحشا و خشونت بروز کند. عوامل گوناگونی از جمله فقر، نابرابری اجتماعی، مشکلات خانوادگی و عدم جامعه‌پذیری مناسب می‌توانند در ایجاد کژروی مؤثر باشند.

سخن پایانی

اگر سوالی درباره جواب درس ۹ جامعه‌شناسی دهم انسانی با موضوع درس««هویت»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی می‌کنند.

✅ جواب درس هشتم جامعه شناسی دهم انسانی
✅ جواب درس دهم جامعه شناسی دهم انسانی
📝 نمونه سوالات پایه دهم متوسطه‌‌ دوم‌‌‌‌

توجه: دانش‌آموزان عزیز شما می‌توانید برای دسترسی آسان‌تر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *