سوالات درس پنجم علوم نهم «نیرو»
در این نوشته جدیدترین سوالات با جواب درس ۵ علوم نهم متوسطهی اول با موضوع درس «نیرو» قرار گرفته است که شامل سولات پاسخ کوتاه، تشریحی و جای خالی میباشد. در ادامه با ما از بخش سوالات درس به درس علوم نهم همراه باشید.
سوالات فصل ۵ علوم نهم سری اول
۱- نیرو چیست؟
پاسخ: نیرو اثر متقابل دو جسم است. یا نیرو عاملی است که اگر بر یک جسم وارد شود، باعث تغییر در وضعیتش میشود.
۲- در به وجود آمدن نیرو، همواره ۲ جسم مشارکت دارند که این اجسام لزوما در تماس با یکدیگر نیستند.
۳- اگر برایند نیروهای وارد بر جسم صفر باشد، نیروهای وارد بر جسم متوازن هستند.
۴- نیروهای متوازن را تعریف کنید؟
پاسخ: اگر بر جسمی چند نیرو به طور هم زمان اثر کند و این نیروها اثر یکدیگر را خنثی کنند، میگویم نیروهای وارد بر جسم متوازناند.
۵- نیرو چه ویژگی دارد؟
پاسخ: نیرو دارای اندازه و جهت است.
۶- وقتی خودرو در یک مسیر مستقیم با سرعت ثابت حرکت کند نیروهای وارد بر آن متوازن شدهاند.
۷- قانون اول نیوتون را بنویسید.
پاسخ: اگر بر جسمی هیچ نیرویی اثر نکند، آن جسم به حرکت یکنواخت خود در راستای خط مستقیم ادامه میدهد، اگر جسم در ابتدا ساکن باشد در حال سکون باقی میماند.
۸- در چه حالتی نیروی خالصی بر جسم اثر میکند؟
پاسخ: اگر توازن نیروها که بر جسم اثر میکنند به هم بخورد، همدیگر را خنثی نمیکنند، آنگاه نیروی خالصی بر جسم اثر خواهد کرد.
۹- چترباز با سرعت ثابت سقوط میکند، علت چیست؟
پاسخ: برآیند نیروهای وارد بر چترباز صفر میباشد یعنی نیروی وزن وارد بر آن برابر نیروی مقاومت هوای وارد بر آن است.
۱۰- اثر نیروی خالص بر جسم چیست؟
پاسخ: بر اثر این نیرو جسم ساکن شروع به حرکت میکند و یا اگر در حال حرکت بود، تغییری در حرکت آن به وجود میآید.
۱۱- اگر در پرواز هواپیما، نیروی بالا بری بیشتر از وزن شود، هواپیما اوج میگیرد.
۱۲- اگر در پرواز هواپیما، نیروی بالا بری کمتر از وزن شود، ارتفاع هواپیما کاهش پیدا میکند.
۱۳- در چه صورتی تغییری در حرکت هواپیمای در حال پرواز ایجاد نمیشود؟
پاسخ: وقتی نیروهای وارد بر هواپیما متوازن باشند.
۱۴- نیروی خالص عامل ایجاد شتاب است.
۱۵- کدام یک ار عوامل زیر باعث شتاب جسم میشود؟
الف) نیروی متوازن
ب) نیروی خالص
ج) جرم جسم
د) حرکت با سرعت ثابت
پاسخ: گزینه ب) ✔ نیروی خالص
۱۶- اگر نیروهای وارد بر جسم در توازن باشند یعنی نیروی خالص صفر است.
۱۷- اگر نیروی خالص وارد بر یک جسم سبب تغییر سرعت آن جسم شود سبب ایجاد شتاب نیز میشود.
۱۸- شتاب یک جسم با هر یک از موارد زیر چه ارتباطی دارد؟
الف) با نیروی وارد بر آن
پاسخ: شتاب با نیروی وارد رابطه مستقیم دارد. (هر چه قدر نیرو بیشتر شود شتاب نیز افزایش مییابد)
ب) با جرم جسم
پاسخ: با جرم جسم رابطه عکس دارد. (با افزایش جرم شتاب کاهش مییابد)
۱۹- قانون دوم نیوتن را بنویسید؟
پاسخ: هرگاه بر جسم نیروی خالصی وارد شود، جسم تحت تاثیر آن نیرو شتاب میگیرد که این شتاب نسبت مستقیم با نیروی وارد بر جسم دارد و در همان جهت نیرو است و با جرم جسم نسبت وارونه دارد.
۲۰- جهت شتاب در جهت نیروی خالص وارد بر جسم است.
۲۱- شتاب با جرم جسم نسبت وارون دارد.
۲۲- فرمول شتاب را بنویسید.
پاسخ:
٢٣- در رابطه فوق یکای نیرو، جرم و شتاب را مشخص کنید.
پاسخ: یکای نیرو نیوتون (N) ، یکای جرم، کیلوگرم (kg) و یکای شتاب نیوتون بر کیلوگرم (N/kg)است.
۲۴- از فرمول فوق، فرمول نیرو را به دست آورید.
پاسخ:
شتاب × جرم = نیرو
F= ma
۲۵- انواع نیروی اصطکاک را بیان کنید؟
پاسخ:
۱) نیروی اصطکاک ایستایی
۲) نیروی اصطکاک جنبشی
۲۶- در هر یک از شکلهای زیر میزان شتاب را محاسبه کنید.
پاسخ:
۲۷- شخصی با نیروی ۵۰۰ نیوتون اتومبیلی را هل میدهد. اگر نیروی اصطکاک ٣٨٠ نیوتون و شتاب حرکت اتومبیل ۰/۱ متر بر مجذور ثانیه باشد جرم اتومبیل را حساب کنید.
پاسخ: نیرویی که باعث حرکت اتوموبیل میشود برابر نیروی ایجاد شده توسط اتومبیل منهای اصطکاک ایجاد شده.
شتاب × جرم = نیرو
F= ma
۵۰۰ – ۳۸۰= ۰/۱ × m →
m = ۱۲۰۰kg
٢٨- جسمی دارای شتاب ۲ نیوتن بر کیلوگرم میباشد. اگر جرم جسم ۱۰۰ کیلوگرم باشد نیروی خالص بر جسم را حساب کنید.
پاسخ: ۲۰۰N
شتاب × جرم = نیرو
F= ma
نیوتن ۲۰۰=F = ۱۰۰×۲
٢٩- جسمی به جرم ۱۰ کیلوگرم از حال سکون بر روی یک سطح افقی شروع به حرکت میکند و پس از ۵ ثانیه سرعت آن به ۲۰m/s میرسد. نیروی وارد بر جسم را محاسبه کنید.
پاسخ: ۴۰N
۳۰- وزن را تعریف کنید؟
پاسخ: وزن جسم برابر با نیروی گرانشی (جاذبهای) است که از طرف زمین بر جسم وارد میشود.
٣١- وزن جسم را با نیروسنج اندازه میگیرند.
٣٢- یکای وزن چیست؟
پاسخ: نیوتون
۳۳- فرمول وزن جسم را بنویسید.
پاسخ:
شتاب جاذبه × جرم = وزن جسم
w= mg
۳۴- شتاب جاذبه در سطح زمین تقریبا ۹/۸ نیوتون بر کیلوگرم است.
۳۵- شتاب جاذبه روی سطح ماه چقدر است؟
پاسخ: ۱/۶ نیوتون بر کیلوگرم
۳۶- شتاب جاذبه روی کره مریخ چقدر است؟
پاسخ: ۳/۷ نیوتون بر کیلوگرم
۳۷- جرم دانش آموزی ۵۰ کیلوگرم است. وزن این دانشآموز در سطح زمین چقدر است؟
پاسخ: ۴۹۰N
شتاب جاذبه × جرم = وزن جسم
w= mg
۴۹۰ = w = ۵۰× ۹/۸
۳۸- محمد ۹۵۰۰ گرم سیب خرید.
الف) وزن آن را روی سطح زمین حساب کنید.
پاسخ: ۹۳۱۰۰N
۹۳۱۰۰ = ۹/۸ × ۹۵۰۰
ب) وزن آن در کره ماه چقدر است؟
پاسخ: ۱۵۳۹۰N
۱۵۳۹۰ = ۱/۶۲ × ۹۵۰۰
ج) وزن آن در کره مریخ چقدر است؟
پاسخ: ۳۵۴۱۵N
۳۵۴۱۵ = ۳/۷۱ × ۹۵۰۰
۳۹- عامل غلتیدن یک قطعه سنگ در سراشیبی کوه چه نیرویی است؟
پاسخ: نیروی گرانشی زمین (نیروی جاذبه زمین یا نیروی وزن)
۴۰- با صرف نظر از مقاومت هوا، شتاب کدام یک از حرکتهای زیر با بقیه برابر نیست؟
الف) پرتاب یک توپ به بالا
ب) برگشت توب به طرف زمین
ج) سقوط یک سنگ از بالای برج
د) اوج گرفتن هواپیما
پاسخ: گزینه د) اوج گرفتن هواپیما، در سه مورد دیگر حرکتها عمودی است ولی در هواپیما شتاب برآیندی از نیروها خواهد شد.
۴۱- نیروی یک نیوتونی به جسمی به وزن یک نیوتن چه شتابی بر حسب متر بر مجذور ثانیه میدهد؟
پاسخ:
۴۲- جسمی به جرم ۵ کیلوگرم بر روی سطح افقی مطابق شکل قرار دارد. نیروی افقی F را در هر یک از حالتهای زیر به دست اورید.
آ) جسم با سرعت ثابت حرکت میکند.
پاسخ: وقتی سرعت ثابت است، برآیند نیروها برابر صفر است پس میزان:
→ ۰ = F – Fk
→ ۰ = F – ۲
F = ۲N
ب) جسم با شتاب ۳m/s۲ حرکت کند.
پاسخ: ولی وقتی جسم شتاب داشته باشد:
→ F = ma
→ F – Fk = ma
→ ۱۵=۳×۵ = F – ۲
F = ۱۷N
۴۳- جسمی به جرم ۵kg با سرعت ثابت ۱۰m/s در حال حرکت است. اگر نیروی اصطکاک جنبشی ۱۰N باشد، نیروی پیشران را حساب کنید.
پاسخ: وقتی سرعت ثابت است، برآیند نیروها برابر صفر است.
→ ۰ = F – Fk
→ ۰ = F – ۱۰
F = ۱۰N
۴۴- کنش و واکنش را با ذکر مثال تعریف کنید.
پاسخ:
شخص به دیوار نیرو وارد میکند (کنش) و دیوار نیز نیرویی هم اندازه اما در خلاف جهت به شخص وارد میکند (واکنش)
۴۵- نیروی کنش و واکنش همواره هم اندازه و خلاف جهت یکدیگرند و بر دو جسم وارد میشوند.
۴۶- ویژگی نیروهای کنش و واکنش را بنویسید.
پاسخ:
نیروی کنش و واکنش هم نوعاند. به عنوان مثال هر دو الکتریکی هستند.
این دو نیرو همواره هم اندازه، هم راستا و در خلاف جهت یکدیگرند.
این دو نیرو بر دو جسم وارد میشوند.
۴۷- قانون سوم نیوتون را بنویسید. (رابطه بین نیروهای کنش و واکنش را از نظر ایزاک نیوتن بنویسید؟)
پاسخ: هرگاه جسمی به جسم دیگر نیرو وارد کند، جسم دوم نیز به جسم اول نیرویی هم اندازه ولی در خلاف جهت وارد میکند.
۴۸- هر مورد زیر از کدام یک از قوانین نیوتن پیروی میکند؟
پاسخ:
الف) پای مریم به شدت به پایه میز برخورد کرده و درد میگیرد. (قانون سوم نیوتون)
ب) هر چقدر جرم یک اتومبیل کمتر باشد، شتاب بیشتری خواهد داشت. (قانون دوم نیوتون)
۴۹- اصطکاک چیست؟
پاسخ: به نیرویی گفته میشود که در اثر مالش دو سطح ایجاد میشود و این نیرو مایل است جسم را از حالت باز دارد.
۵۰- کدامیک از نیروهای زیر، ناشی از تماس دو جسم است؟
پاسخ:
آ) نیروی اصطکاک ✔
ب) نیروی گرانشی
۵۱- انواع نیروی اصطکاک را بیان کنید.
پاسخ:
۱- نیروی اصطکاک ایستایی
۲- نیروی اصطکاک جنبشی
۵۲- نیروی اصطکاک ایستایی چیست؟
پاسخ: به نیروی اصطکاکی گفته میشود که در خلاف جهت نیروی ما به جسم وارد میشود و مانع حرکت جسم میشوند.
۵۳- نیروی اصطکاک جنبشی چیست؟
پاسخ: هنگامی که جسمی روی سطحی شروع به حرکت میکند از طرف سطح نیرویی در خلاف جهت حرکت بر جسم وارد میشود که سعی در متوقف کردن جسم دارد به این نیرو، نیروی اصطکاک جنبشی میگویند.
۵۴- به نیرویی در خلاف جهت حرکت بر جسم وارد شده باشد و سبب ایستادن جسم شود را چه میگویند؟
پاسخ: نیروی اصطکاک جنبشی
۵۵- نیروی اصطکاک بین دو جسم به چه چیزی بستگی دارد؟
پاسخ: به جنس دو جسم بستگی دارد و نیروی عمودی سطح.
۵۶- نیروی اصطکاک چگونه افزایش مییابد؟
پاسخ: نیروی اصطکاک بین دو جسم به علت ناهمواریهایی است که بین دو جسم وجود دارد هرچه دو جسم روی هم بیشتر فشرده شوند، این ناهمواریها بیشتر در یکدیگر فرو میروند و مانع حرکت میشوند و نیروی اصطکاک افزایش مییابد.
سوالات فصل ۵ علوم نهم سری دوم
۱- وقتی جسمی را میکشیم یا هل میدهیم در واقع به آن نیرو وارد میکنیم.
۲- نیرو بر روی جسم چه آثاری دارد؟
پاسخ: اثرهایی مانند: شروع به حرکت کردن جسم، توقف جسم، کم یا زیاد شدن سرعت، تغییر جهت حرکت و تغییر شکل جسم.
۳- در به وجود آمدن نیرو چند جسم مشارکت دارند؟ توضیح دهید.
پاسخ:
همیشه دو جسم مشارکت دارند، یعنی یک جسم به تنهایی نمیتواند نیرو وارد کند.
مثال: اگر شما به دیوار نیرو وارد کنید، دیوار هم به همان اندازه به شما نیرو وارد میکند.
۴- منظور از نیروهای متوازن چیست؟ مثال بزنید.
پاسخ:
اگر به یک جسم چند نیرو به طور همزمان اثر کند و این نیروها اثر یکدیگر را خنثی کنند، میگوییم نیروهای وارد شده به جسم متوازناند.
مثال: وقتی دو نفر از دو جهت مخالف با دو نیروی یکسان یک جعبه را به وسیله طناب میکشند. نیروها متوازناند. منظور از نیروی برآیند همان نیروی خالص است.
۵- اگر نیروهای وارد بر یک جسم متوازن باشند، یعنی نیروی خالص صفر باشد، اثراین نیروها روی حرکت جسم چگونه میباشد؟
پاسخ: نیروهای متوازن بر حرکت جسم اثر نمیگذارند یعنی اگر جسم ساکن باشد، همچنان ساکن میماند، و اگر در حال حرکت باشد، با همان سرعت و در همان جهت به حرکت خود ادامه میدهد و تغییری در حرکت آن ایجاد نمیشود.
۶- در هریک از موارد زیر مقدار و جهت نیروی خالص را حساب کنید و نشان دهید.
پاسخ: منظور از نیروی برآیند همان نیروی خالص است.
۷- چه چیزی موجب ایجاد شتاب در اجسام میشود؟
پاسخ: نیرو خالص
۸- قانون اول نیوتن چه میگوید؟
پاسخ: اگر به جسمی نیرو وارد نشود یا برآیند نیروهای وارد شده صفر باشد جسم در همان حالتی که هست میماند یعنی اگر در حالت سکون است همانطور بیحرکت میماند و اگر در حال حرکت است به حرکت خود بهطور یکنواخت ادامه میدهد.
۹- مقدار شتابی که یک جسم به دست میآورد به چه عواملی بستگی دارد؟ توضیح دهید.
پاسخ: به دو عامل:
۱- مقدار نیروی خالصی که به جسم وارد میشود، بین نیرو و شتاب رابطه مستقیم وجود دارد، یعنی هر چه مقدار نیروی خالص بیشتر باشد مقدار شتاب نیز بیشتر است.
۲- مقدار جرم جسم بین جرم و شتاب رابطه وارون وجود دارد، یعنی هر چه مقدار جرم جسم بیشتر باشد مقدار شتاب کمتر است.
۱۰- بین مقدار شتاب یک جسم با اندازه جرم جسم و مقدار نیروی خالص وارد شده چه رابطهای وجود دارد؟
پاسخ: رابطههای زیر وجود دارد:
در این رابطه:
یکای نیرو نیوتن(N)
یکای جرم کیلوگرم (kg)
یکای شتاب نیوتن بر کیلوگرم (N/kg) میباشد.
۱۱- قانون دوم نیوتن چه میگوید؟
پاسخ: این قانون میگوید، بین شتاب با نیرو و جرم جسم رابطه زیر وجود دارد:
۱۲- منظور از وزن یک جسم چیست؟
پاسخ: وزن جسم برابر است با نیروی گرانشی(جاذبهای)که از طرف زمین بر جسم وارد میشود.
۱۳- وزن جسم را با چه وسیلهای اندازهگیری میکنند و یکای اندازهگیری آن چیست؟
پاسخ: وزن یک جسم را با نیروسنج اندازه میگیرند و واحد وزن هم نیوتن است.
۱۴- وزن یک جسم در سطح زمین با چه رابطهای محاسبه میشود.
پاسخ:
جرم جسم × شتاب جاذبه = وزن جسم
W=mg
(شتاب جاذبه یا g در سطح زمین تقریباً ۹/۸ نیوتون بر کیلوگرم است که برای سادگی در حل مسئلهها آن را ۱۰ نیوتون بر کیلوگرم فرض میکنند.)
۱۵- قانون سوم نیوتن یا رابطه بین نیروی کنش و نیروی واکنش چیست؟ مثال بزنید.
پاسخ:
هرگاه جسمی به جسم دیگری نیرو وارد کند(نیروی کنش)، جسم دوم نیز به جسم اول نیرویی هم اندازه ولی در خلاف جهت وارد میکند (نیروی واکنش) نیروی کنش و واکنش همواره هم اندازه و در خلاف جهت یکدیگرند و بر دو جسم وارد میشوند.
مثال ۱) وقتی دیوار را هل میدهیم نیرویی که ما به دیوار وارد میکنیم نیروی کنش و نیروی هم اندازهای که دیوار در خلاف جهت نیروی ما به ما وارد میکند، نیروی واکنش نام دارد.
مثال۲) وقتی دو آهنربا با قطبهای هم نام به هم نیروی دافعه وارد میکنند، یک آهنربا نیروی کنش و دیگری در خلاف جهت نیروی واکنش وارد میکند.
مثال۳) هنگام شنا وقتی آب را به سمت عقب هل میدهیم(نیروی کنش)آب هم ما را با نیرویی هم اندازه به سمت جلو هل میدهد(نیروی واکنش).
۱۶- نیروی عمودی سطح یا نیروی تکیهگاه چیست؟
پاسخ:
وقتی جسمی بر روی میز قرار دارد، به جز نیروی وزن جسم که آن را به طرف پایین میکشد، نیروی دیگری از طرف سطح میز بر جسم رو به بالا وارد شده باشد تا اثر وزن را خنثی کند. به این نیرو، نیروی عمودی سطح یا تکیهگاه گویند که آن را با N نشان میدهند.
۱۷- نیروهای وارد بر جسم ساکن، متوازن هستند.
۱۸- منظور از نیروی اصطکاک چیست؟
پاسخ: به نیرویی که مانع شروع حرکت یا مانع ادامه حرکت جسم میشود، نیروی اصطکاک میگویند.
۱۹- نیروی اصطکاک ایستایی چیست؟
پاسخ:
وقتی به یک جسم ساکن نیرو وارد میشود تا شروع به حرکت کند، نیروی دیگری در خلاف جهت نیروی اول به جسم وارد میشود که مانع شروع حرکت جسم است، به این نیرو، نیروی اصطکاک ایستایی میگویند.
۲۰- نیروی اصطکاک جنبشی چیست؟
پاسخ:
نیرویی که در خلاف جهت حرکت بر جسم وارد میشود و سبب ایستادن جسم میشود، نیروی اصطکاک جنبشی نامیده میشود.
۲۱- دلیل به وجود آمدن نیروی اصطکاک چیست؟
پاسخ:
نیروی اصطکاک بین دو جسم به علت ناهمواریهایی است که به صورت میکروسکوپی بین دو جسم وجود دارد و با چشم غیر مسلح قابل رؤیت نیست. هرچه دو جسم روی هم بیشتر فشرده شوند، این ناهمواریها بیشتر در یکدیگر فرو میروند و مانع حرکت میشوند و نیروی اصطکاک افزایش مییابد.
۲۲- مقدار نیروی اصطکاک بین دو جسم به چه عواملی بستگی دارد؟
پاسخ:
۱- جنس دو جسم و میزان ناهمواریهای سطح دو جسم: هرچه ناهمواریهای بین دو جسم بیشتر باشد، دو جسم در هم بیشتر گیر میکنند و اصطکاک بیشتر میشود.
٢- میزان فشرده شدن دو جسم روی هم(مقدار وزن جسم یا مقدار نیروی عمود بر سطح): هرچه دو جسم بیش به هم فشرده شوند یا مقدار وزن جسم یا مقدار نیروی عمود بر سطح بیشتر باشد، مقدار نیروی اصطکاک بیشتر میشود.
۲۳- آیا مقدار نیروی اصطکاک جنبشی مساحت سطح تماس دو جسم بستگی دارد؟
پاسخ: خیر، نیروی اصطکاک جنبشی به طور محسوسی به مساحت سطح تماس دو جسم بستگی ندارد.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره سوالات درس پنجم علوم نهم متوسطهی اول با موضوع درس ««نیرو»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ سوالات درس چهارم علوم نهم
✅ سوالات درس ششم علوم نهم
📝 جواب درس پنجم علوم نهم
📝 نمونه سوالات پایه نهم متوسطه اول
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران