جواب درس ششم فارسی هشتم
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۶ فارسی هشتم متوسطه اول با موضوع درس «راهِ نیکبختی» قرار گرفته است که شامل جواب خودارزیابی،گفت و گو و فعالیت نوشتاری و معنی کلمات میباشد. در ادامه با ما از بخش پاسخ سوالات فارسی هشتم همراه باشید.
جواب خود ارزیابی صفحه ۴۹ فارسی هشتم
۱- شاعر برای سعادت و خوشبختی چه کارهایی را پیشنهاد میکند؟
پاسخ:
۱- سحر خیز باشد.
۲- با مادرش مهربانی کند و در خدمتش باشد.
۳- حرفهای پدر را گوش کند.
۴- با ادب و تمیز باشد.
۵- حرفهای استاد را گوش کند و یاد بگیرد.
۲- عبارت «جز راست نباید گفت؛ هر راست نشاید گفت»، با کدام قسمت شعر تناسب دارد؟
پاسخ:
زنهار مگو سخن به جز راست *** هر چند تو را در آن ضررهاست
۳- برای پُربار کردن روزهای زندگی چه باید کرد؟
پاسخ: باید اندیشید و هر روز کار مفیدی انجام داد. چون روزی که در آن کار انجام نگرفته است جز عمر آدمی حساب نمیشود.
۴- به نظر شما چه کارهای دیگری باعث سعادت و خوشبختی انسان میشود؟
پاسخ: توکل به خدا، نظم و برنامهریزی در کارها، تلاش مستمر در زندگی، آرامش و …
جواب گفتوگو صفحه ۵۰ فارسی هشتم
۱- پیامبر میفرماید:
«قولوا الحقّ وَ لَو عَلَی اَنْفُسِکُم: حق را بگویید هر چند به زیانتان باشد.»
درباره ارتباط این سخن گهربار با متن درس، در گروه گفتوگو کنید.
پاسخ: گاهی حرف راست زدن نتایج و ثمراتی دارد ممکن است این نتایج و ثمرات به ضرر انسان باشد و پیامبر بر اساس همین نتایج و ثمرات میفرماید که حق را بگویید هرچند به ضرر شما باشد و درس نیز بیت هشت به همین موضوع اشاره دارد.
زنهار مگو سخن به جز راست *** هر چند تو را در آن ضرر هاست
۲- شعر «شوق مهدی (عج)» را با لحن مناسب در گروه بخوانید و شیوه خواندن آن را با خوانش متن این درس مقایسه کنید.
پاسخ: شعر شوق مهدی لحن غنایی دارد، شعر این درس محتوای اندرزی دارد و آهنگ و لحن نصیحت و حالت پندگونه. این لحن را گاهی آمرانه میخوانیم گاهی ملتمسانه و گاهی دوستانه.
جواب فعالیت نوشتاری صفحه ۵۰ فارسی هشتم
۱- در متن درس، شکل نوشتاری کدام واژهها با شکل گفتاری آنها متفاوت است؟ آنها را بنویسید.
پاسخ: خواب، چون، تو، خویش
۲- بیتهای درس را که ردیف دارند، بنویسید و زیر قافیه آنها خط بکشید.
۳- در مصراع زیر ، متمّم و مفعول را مشخص کنید.
«زین گفته، سعادت تو جویم»
پاسخ:
متمم= گفته
مفعول= سعادت
۴- بیت زیر که سروده نظامی است، با کدام قسمت درس ارتباط معنایی دارد؟
غافل منشین نه وقت بازی است *** وقت هنر است و سرفرازی است
پاسخ:
میکوش که هرچه گوید استاد *** گیری همه را به چابکی یاد
روزی که در آن نکردهای کار *** آن روز ز عمر خویش مشمار
معنی شعر ده روز مهر گردون فارسی هشتم
ده روز مهر گردون افسانه است و افسون / نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا (حافظ)
معنی: محبت موقتی زندگی ما شبیه به یک قصه و افسانه است و سراسر افسانه و مکر و حیله است پس ای دوست در این عمر اندک، نیکی کردن در حق دوستان را غنیمت بدان.
واژههای مهم:
به جای: در حق، در مورد
افسانه: سرگذشت، قصه، داستان
افسون: حیله و تزویر، مکر و جادو
گردون: روزگار، گردش آسمان و زمین
ده روزه: مدت اندک، مدت کم
آرایههای ادبی:
در مصراع اول گذشت روزگار به افسانه و افسون تشبیه شده است.
ده روزه: کنایه از مدت زمان اندک.
معنی شعر راه نیک بختی فارسی هشتم
۱- زین گفته، سعادت تو جویم / پس یاد بگیر هرچه گویم
معنی: من با این سخن به دنبال خوشبختی و نیک بختی تو هستم، به آنچه میگویم گوش بده و آن را به خاطر بسپار.
واژههای مهم:
زین: مخفف «از این» است.
گفته: سخن
سعادت: خوشبختی
آرایههای ادبی:
جویم و گویم: قافیه است و جناس ناقص اختلافی است.
دانش زبانی:
زین: مخفف از این
زین گفته: گروه اسمی، هسته (گفته) وابسته پیشین (از این)
سعادت تو: گروه اسمی، هسته (سعادت) و مفعول، وابسته پسین (تو) که مضاف الیه است.
مضارع اخباری (جویم) فعل امر (یاد بگیر)
گروه اسمی (هرچه) که (هر) صفت میهم (چه) هسته
مضارع اخباری (گویم) که می گویم بوده است
بیت سه جمله است.
۲- میباش به عمر خود سحر خیز / وز خواب سحرگهان بپرهیز
معنی: در تمام طول عمر خود سحر خیز باش و از خواب شیرین صبحگاهی دوری کن.
آرایههای ادبی:
به مَثَل: «سحرخیز باش تا کامروا شوی» اشاره دارد.
بین سحر خیر و خواب سحرگهان: مراعات نظیر وجود دارد.
دانش زبانی:
بیت از دو جمله تشکیل شده است.
می باش: فعل امر
سحر خیز: مرکب
وز: مخفف و از
سحر گهان: مشتق به معنی هنگام سحر، مخفف کلمه سحرگاهان و (ان) علامت زمان است و (سحر +گاه)(گاه) پسوند زمان و مکان است.
بپرهیز: فعل امر به معنی دوری کن.
۳- با مادر خویش، مهربان باش / آماده خدمتش به جان باش
معنی: با مادر خود مهربان باش و با جان و دل آماده خدمت کردن به او باش.
واژههای مهم:
خدمت: اطاعت کردن، کار و بندگی.
آرایههای ادبی:
کنایه در مصرع دوم (آماده خدمت کسی بودن) آماده خدمت باتما دل و جان بودن
واج آرایی در حرف (ش)
دانش زبانی:
مهربان: نقش مسند دارد.
مصرع دوم نقش مسند دارد.
جان: نقش متمم دارد.
۴- با چشم ادب نگر پدر را / از گفته او مپیچ سر را
معنی: با ادب و احترام به پدرت رفتار کن و به سخنانش گوش کن و سر پیچی نکن.
واژههای مهم:
نگر: بنگر، نگاه کن (فعل امر)
گفته: سخن
آرایههای ادبی:
چشم ادب: تشخیص
چشم و سر: مراعات النظیر
سر مپیچ: کنایه از نافرمانی
را: ردیف
پدر و سر: قافیه
دانش زبانی:
چشم ادب: اضافه استعاری
را: حرف اضافه به معنی (به) (به پدر) که (پدر) متمم
را: در مصرع دوم نشانه مفعول است.
نگر: فعل امر است.
۵- چون این دو شوند از تو خُرسند / خرسند شود ز تو خداوند
معنی: وقتی که پدر و مادر از تو راضی باشند، مطمئنا خداوند هم از تو راضی میشود.
واژههای مهم:
خرسند: راضی، خشنود
آرایههای ادبی:
خرسند و خداوند: قافیه
تو و تو: جناس
خرسند و خرسند: تکرار
مصرع دوم تلمیح دارد به آیه (رضی الله فی رضی الوالدین)
دانش زبانی:
چون: قید زمان
این دو: گروه اسمی (این) صفت شمارشی (دو) هسته
۶- چون با ادب و تمیز باشی / پیش همه کس، عزیز باشی
معنی: در صورتی نزد همه عزیز و گرامی هستی که مؤدب و پاک باشی.
واژههای مهم:
تمیز: پاکیزه
عزیز: دوست داشتنی
آرایههای ادبی:
باشی و باشی: ردیف
تمیز و عزیز: قافیه
دانش زبانی:
چون: به معنی اگر حرف شرط
با ادب: حرف اضافه و متمم
باشی: مضارع اخباری
پیش: حرف اضافه به معنی (نزد)
همه کس: متمم (همه) حرف اضافه و صفت مبهم و وابسته پیشین (کس) هسته گروه اسمی
عزیز: گروه اسمی و چون یک کلمه هست خودش هسته هست و نقش آن مسند
باشی: فعل ا سنادی
۷- میکوش که هر چه گوید استاد / گیری همه را به چابکی یاد
معنی: تلاش کن تا مطالبی را که استاد میفرماید سریع یاد بگیری.
واژههای مهم:
چابکی: سرعت، زیرکی
آرایههای ادبی:
استاد و یاد: قافیه
دانش زبانی:
میکوش: فعل امر به معنی تلاش کن (بکوش)
گوید: می گوید و مضارع اخباری است.
یاد: در اصل یاد بگیری بوده است و مضارع التزامی
چابکی: با سرعت
۸- زنهار مگو سخن به جز راست / هر چند تو را در آن، ضررهاست
معنی: مبادا سخن دروغ بگویی، همیشه راست بگو حتی اگر باعث ضرر و زیان تو باشد.
واژههای مهم:
زنهار: آگاه باش
مگو: نگو
ضرر: زیان
آرایههای ادبی:
مصرع اول تلمیح دارد به حدیث (قل الحق ان کان مرا) و (النجاه فی الصدق)است که ترجمهی آنها چنین است (حق را بگو اگر چه تلخ باشد) و (نجات انسان در راستی است) و تلمیح به حدیث پیامبر هم دارد که میفرماید (قولو ا الحق و لو علی انفسکم)
دانش زبانی:
زنهار: اصوات و به معنی آگاه باش و شبه جمله است.
مگو: فعل نهی
تو را: برای تو که حرف اضافه و متمم
ضررهاست: ضررها است و (است) به معنای وجود داشتن است و فعل غیر ربطی است.
بیت دارای سه جمله است.
۹- هر شب که روی به جامه خواب / کن نیک تأمل اندر این باب
معنی: هر شب هنگام خواب در رختخواب به این موضوع فکر کن …
واژههای مهم:
روی: میروی (فعل مضارع اخباری)
جامه: لباس، پوشش، رخت
جامه خواب: رختخواب، لباس خواب
نیک: خوب
تامل: اندیشیدن، فکر کردن
اندر: در
باب: موضوع، مورد
آرایههای ادبی:
جامه خواب: مجاز از رختخواب
بیت نهم و بیت دهم از نظر معنا کردن بهم ارتباط دارند که به این ارایه موقوف المعانی میگویند.
دانش زبانی:
روی: می روی مضارع اخباری
جامه: (لباس)
اندر: در
باب: موضوع و زمینه (تامل) اندیشه کردن
۱۰- کان روز به علم تو چه افزود / وز کرده خود چه بُردهای سود
معنی: که در آن روز چه مطالب آموزندهای یاد گرفتهای و چه چیزی به دانش تو افزوده شده است و از اعمال خود چه بهرهای بردهای؟
واژههای مهم:
کان: مخفف «که آن»
کرده: عمل، کار
آرایههای ادبی:
این بیت با بیت نهم باید معنی کردو موقوف المعانی است.
دانش زبانی:
کان: که آن
چه: در مصرع اول ضمیر پرسشی است و درمصرع دوم صفت پرسشی است به معنی چه سود بردهای؟
۱۱- روزی که در آن نکردهای کار/ آن روز ز عمر خویش مشمار
معنی: روزی را که در آن کار مفیدی انجام ندادهای، آن روز را جزء روزهای عمر خود به حساب میاور.
آرایههای ادبی:
کار و مشمار: قافیه است.
دانش زبانی:
ی: در روزی نکره است.
مشمار: فعل نهی است.
تاریخ ادبیات درس ششم فارسی هشتم
ایرج میرزا:
قرن (۱۳) از نوادگان فتحعلی شاه قاجار بود.
تحصیلاتش در مدرسه دارالفنون تبریز صورت گرفت.
ابتدا شاعر دربار قاجار بود اما خیلی زود از شاعری دربار کناره گرفت.
شعر ایرج مسائل مختلف اجتماعی را با زبانی ساده و شوخیهای نیش دار بیان میکند.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۶ فارسی پایه هشتم متوسطه اول با موضوع درس««راهِ نیکبختی»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس پنجم فارسی هشتم
✅ جواب درس هفتم فارسی هشتم
📝 نمونه سوالات پایه هشتم متوسطهی اول
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران