جواب درس دوازدهم علوم نهم
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۱۲ علوم نهم متوسطه با موضوع درس «دنیای گیاهان» قرار گرفته است که شامل جواب آزمایش کنید، گفت و گو کنید، فعالیت و اطلاعات جمع آوری کنید میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب علوم نهم همراه باشید.
جواب فعالیت صفحه ۱۳۲ علوم نهم

مشاهدهای برای نشان دادنِ حرکت آب در طول ساقه طراحی کنید.
پاسخ: ساقهی کرفسی را در محلول آب رنگی قرار میدهیم بعد از مدتی اگر ساقه را قطع کنیم رنگ را مشاهده میکنیم.
پاسخ کاملتر:
فعالیت: مشاهده حرکت آب در طول ساقه گیاه
وسایل موردنیاز:
✔ یک ساقه کرفس یا یک گل میخک سفید
✔ یک لیوان شفاف
✔ آب
✔ چند قطره رنگ خوراکی (قرمز یا آبی)
روش انجام آزمایش:
✔ لیوان را تا نیمه از آب پر کنید.
✔ چند قطره رنگ خوراکی به آب اضافه کرده و خوب هم بزنید.
✔ انتهای ساقه کرفس یا گل میخک را با یک برش تازه ببرید.
✔ ساقه را داخل لیوان قرار دهید.
✔ هر چند ساعت یکبار و سپس پس از ۱۲ تا ۲۴ ساعت، تغییرات را مشاهده و یادداشت کنید.
مشاهده: پس از مدتی، رگههای رنگی در ساقه دیده میشوند و در گل میخک نیز گلبرگها به همان رنگ درمیآیند.
نتیجهگیری: این آزمایش نشان میدهد که آب از طریق لولههای آوندی داخل ساقه به سمت برگها و گلها حرکت میکند و مواد موردنیاز گیاه را به بخشهای مختلف میرساند.
جواب آزمایش کنید صفحه ۱۳۳ علوم نهم

مشاهده آوندهای چوبی
وسایل و مواد لازم: تیغ، شیشه ساعت، قطره چکان، تیغه و تیغک، میکروسکوپ نوری، مایع سفیدکننده، آب مقطر، ِ رنگ آبی متیل، ساقه جوان و نازک یا دمبرگ گیاه انگور یا هر گیاه دیگر.
۱- با تیغ، برشهایی طولی و بسیار نازک از ساقه یا دمبرگ تهیه کنید. برای انجام دادن این کار از معلمتان کمک بگیرید. در استفاده از تیغ نکات ایمنی را رعایت کنید.
۲- برشها را درون شیشه ساعت قرار دهید و چند قطره مایع سفید کننده به آنها اضافه کنید. بعد از بیرنگ شدن برشها، آنها را با آب مقطر شست و شو دهید تا مایع سفید کننده خارج شود.
۳- چند قطره رنگ آبی متیل روی برشها بریزید و صبر کنید تا آبی شوند. سپس آنها را با آب مقطر شست و شو دهید.
۴- یک برش را روی تیغه بگذارید و روی آن را با تیغک بپوشانید. نمونه را با میکروسکوپ مشاهده کنید. آیا آوندهای چوبی را تشخیص میدهید؟
پاسخ: بله، آوندهای چوبی به صورت لولههای نسبتاً بزرگ و آبیرنگ در مقطع ساقه یا دمبرگ دیده میشوند، زیرا رنگ آبی متیل آنها را بهخوبی رنگآمیزی میکند. این آوندها معمولاً در بخش داخلی دستههای آوندی قرار دارند و ضخامت دیواره آنها از آوندهای آبکش بیشتر است. آوندهای آبکش نیز در قسمت بیرونی آوندهای چوبی دیده میشوند و قطر کمتری دارند. مشاهده میشود که آوندهای چوبی مسیر انتقال آب و مواد معدنی از ریشه به سایر قسمتهای گیاه هستند و به دلیل دیوارههای ضخیم خود، در زیر میکروسکوپ بهراحتی قابل تشخیصاند.
جواب فعالیت صفحه ۱۳۴ علوم نهم
کاغذ آغشته به کبالت کلرید در برخورد با بخار آب، صورتی رنگ میشود. برای نشان دادن این واقعیت که «بخار آب از روزنههای برگ خارج میشود و در بعضی برگها تعداد روزنهها در دو طرف برگ، یکسان نیست» آزمایشی طراحی کنید.
پاسخ: بر روی یک برگ گیاه شمعدانی کاغذ آغشته به کبالت کلرید قرار میدهیم و در زیر برگ دیگری از همان گیاه شمعدانی کاغذ آغشته به کبالت کلرید قرار میدهیم پس از مدتی هر دو کاغذ را مشاهده میکنیم. نقاط صورتی رنگ محل روزنه ها و خروج بخار آب است که البته تعداد آنها در زیر برگ بیشتر میباشد.
پاسخ دیگر:
آزمایش برای نشان دادن خروج بخار آب از روزنههای برگ
وسایل موردنیاز:
برگ گیاه شمعدانی (یا هر گیاه دارای برگ پهن)
دو تکه کاغذ آغشته به کبالت کلرید
گیره کاغذ یا نوار چسب
روش انجام آزمایش:
یک تکه کاغذ کبالت کلرید را روی سطح بالایی برگ قرار دهید.
تکه دیگر را روی سطح زیرین همان برگ قرار دهید.
کاغذها را با گیره یا چسب ثابت کنید.
پس از چند دقیقه، رنگ هر دو کاغذ را مشاهده و مقایسه کنید.
مشاهده: کاغذهای کبالت کلرید که در ابتدا آبیرنگ هستند، در اثر تماس با بخار آب به رنگ صورتی تغییر میکنند. کاغذ قرارگرفته در سطح زیرین برگ سریعتر و بیشتر صورتی میشود.
نتیجهگیری: بخار آب از روزنههای برگ خارج میشود. از آنجا که در بیشتر گیاهان تعداد روزنهها در سطح زیرین برگ بیشتر از سطح بالایی است، خروج بخار آب از این قسمت بیشتر بوده و کاغذ کبالت کلرید در زیر برگ زودتر و بیشتر صورتی میشود.
جواب سوال متن پایین صفحه ۱۳۴ علوم نهم
به شکل ۴ نگاه کنید! کدام یاختهها فتوسنتز انجام میدهند؟

پاسخ: قسمتهایی از برگ که دارای سبزینه باشند، مانند میان برگ در برگ گیاهان
جواب فعالیت صفحه ۱۳۶ علوم نهم
دریک جواب فعالیت گروهی، گزارشی درباره موارد زیر تهیه کنید و به صورت تصویری در کلاس ارائه دهید.
الف) مقایسه مخروط نر و ماده در گیاه کاج
مخروط ماده قهوه ای و پولک های درست و محل تشکیل تخمک و دانه است. اما مخروط نر زرد و فقط محل تشکیل گرده است.
| ویژگی | مخروط نر | مخروط ماده |
| اندازه | کوچک | بزرگ |
| رنگ | زرد یا زرد مایل به قهوهای | سبز در ابتدا و سپس قهوهای |
| وظیفه | تولید دانههای گرده | تولید تخمک و تشکیل دانه |
| دوام روی درخت | مدت کوتاهی باقی میماند و پس از آزاد شدن گرده میریزد | مدت بیشتری روی درخت باقی میماند تا دانهها برسند |
| محل قرارگیری | معمولاً در شاخههای پایینی | معمولاً در شاخههای بالایی |
ب) مقایسه کاج و سرو
پاسخ: شاخه ها کاج کم تراکم و برگ ها سوزنی ولی شاخه های سرو پر تراکم و قابل آرایش و برگ ها فلسی شکل است.
| ویژگی | کاج | سرو |
| شکل برگ | سوزنی و بلند | فلسمانند و ریز |
| شکل درخت | تاج نسبتاً باز و گسترده | باریک، کشیده و ستونی |
| میوه | مخروط چوبی بزرگ | مخروط کوچک و گرد |
| همیشهسبز بودن | بله | بله |
| کاربرد | تولید چوب، کاغذ و رزین | فضای سبز، بادشکن و زینتی |
جواب خود را بیازمایید صفحه ۱۳۷ علوم نهم
جدول زیر بعضی تفاوتهای دو گروه گیاهان نهان دانه (تک لپهایها و دولپهایها) را نشان میدهد. در جای خالی واژه مناسب قرار دهید.
پاسخ:

جواب خود را بیازمایید صفحه ۱۳۷ علوم نهم
اندامهای رویشی (ریشه، ساقه و برگ) در نهان دانگان متنوعاند. موارد زیر را در هر شکل، مشخص کنید.
الف) برگ، ساقه و ریشه
ب) مواد مغذی در هرگیاه در چه اندامی ذخیره شده است؟
پاسخ:

✔ در سیب زمینی: برگ – ساقه هوایی و ساقه زیر زمینی – ریشه وجود دارد (ریشه از نوع افشان میباشد) – مواد غذایی در ساقه زیر زمینی انباشته میشوند.
✔ در هویج: برگ – ساقه هوایی – ریشه به صورت غدهای حاوی ذخیرهٔ قندی و کاروتن (ریشه از نوع راست میباشد).
✔ در ترب: برگ با دمبرگهای طویل به ریشه وصل شده – ساقه اصلی تا حدود یک متر رشد میکند – ریشه از نوع راست همراه اندوخته غذایی.
✔ در کاکتوس: بخشهای سوزنی شکل، برگهای تغییر شکل یافته هستند – ساقه ضخیم و سبز رنگ (ذخیرهٔ آب و انجام عمل فتوسنتز) میباشد. ریشه عمیق میباشد.
جواب آزمایش کنید صفحه ۱۳۸ علوم نهم

مشاهده سلولهای خزه
وسایل و مواد لازم: تیغه، تیغک، میکروسکوپ نوری، آب، بخشهای برگی شکل و ساقه مانند خزه.
برای مشاهده میکروسکوپیِ بخشهای برگی شکل و ساقه مانند خزه، نمونه میکروسکوپی تهیه کنید. آیا بخشهای برگی شکل و ساقه مانند، یاختههای متفاوتی دارند؟
پاسخ: خیر، سلول مشابه هم دارند.
آیا آوند در آنها میبینید؟
پاسخ: خیر، آوند ندارند و آب مواد معدنی محلول، سلول به سلول بالا میروند.
نکته: از این آزمایش متوجه میشویم که خزهها ریشه، ساقه و برگهای واقعی ندارند و بلکه از تعدادی یاخته مشابه تشکیل شدهاند.
جواب فکر کنید صفحه ۱۳۹ علوم نهم

ارتفاع خزهها از چند سانتیمتر بیشتر نمیشود. به نظر شما چرا اندازه خزهها کوچک است و در جاهایی رشد میکنند که رطوبت کافی وجود دارد؟
پاسخ: چون بافت آوندی ندارند که بتوانند آب و مواد معدنی محلول را بالا ببرند و آب و مواد معدنی محلول سلول به سلول بالا میروند در نتیجه اندازهای کوچک باید داشته باشند و ریشه حقیقی ندارند، پس باید در محیط آب فراوان باشد تا با ریشه سازهای خود بتواند آب را به راحتی جذب کند.
پاسخ دیگر: زیرا خزهها به دلیل نداشتن آوند نمیتوانند آب را در خود جابجا کنند، پس باید همهی سلولها آب را از محیط اطراف خود بگیرند، در نتیجه رشد عمودی محدودی دارند و در جاهایی رشد میکنند که رطوبت کافی در هوا و خاک باشد.
جواب فعالیت صفحه ۱۳۹ علوم نهم

خزه، سرخس، سرو، ذرت و نخود را بر اساس صفتهای زیر و با استفاده از کلید دوراهی گروهبندی کنید. داشتن: دانه، گل، آوند، دانه تک لپهای، دانه دولپهای این گروهبندی را به چند شکل میتوانید انجام دهید؟
پاسخ:

جواب فعالیت صفحه ۱۴۰ علوم نهم
نمودار زیر اثر کربن دیاکسید را بر میزان فتوسنتز در بسیاری از گیاهان نشان میدهد. این نمودار را تفسیر کنید.

پاسخ: افزایش کربن دی اکسید تا حدی میتواند باعث افزایش فتوسنتز شود و اگر بالاتر رود تاثیری در فتوسنتز ندارد واگر غلظت کربن دی اکسید از حدی هم کمتر باشد فتوسنتز صورت نمیگیرد.
جواب فعالیت صفحه ۱۴۰ علوم نهم
در جواب فعالیتی گروهی درباره نمونههایی از گیاهانی که در محل زندگی شما وجود دارند، گزارش تصویری همراه با متن کوتاه تهیه و ارائه کنید. در تهیه گزارش به این موارد توجه کنید: نوع و نام محلی گیاه، ویژگیهای ظاهری، شرایطی که گیاه در آن رشد میکند، نقشی که در زندگی مردم محلی دارد و نیز باورهای مردم درباره آنها.
پاسخ: برعهدهی دانش آموز است.
گزارش تصویری از گیاهان محل زندگی
۱. بلوط (نام محلی: بَلوط)
ویژگیهای ظاهری: درختی بلند با تنه ضخیم، برگهای پهن و میوهای به نام بلوط.
شرایط رشد: بیشتر در مناطق کوهستانی و جنگلهای زاگرس رشد میکند و به آبوهوای معتدل نیاز دارد.
نقش در زندگی مردم: چوب آن در صنایع چوبی کاربرد دارد و از میوه آن برای خوراک دام و گاهی تهیه برخی غذاهای محلی استفاده میشود.
باور مردم: مردم بلوط را نماد استقامت و پایداری میدانند.
۲. بنه (نام محلی: پسته کوهی)
ویژگیهای ظاهری: درختی با برگهای کوچک و میوههای گرد و سبزرنگ که پس از رسیدن قرمز میشوند.
شرایط رشد: در مناطق کوهستانی و خشک رشد میکند و به کمآبی مقاوم است.
نقش در زندگی مردم: از میوه و صمغ آن در تهیه مواد غذایی و دارویی استفاده میشود.
باور مردم: بسیاری از مردم این درخت را ارزشمند و حافظ طبیعت میدانند.
۳. آویشن
ویژگیهای ظاهری: گیاهی کوتاه با برگهای کوچک و گلهای بنفش یا صورتی و بوی خوش.
شرایط رشد: در دامنه کوهها و مناطق سنگلاخی و آفتابگیر رشد میکند.
نقش در زندگی مردم: به عنوان گیاه دارویی و چاشنی غذا استفاده میشود و برای کاهش سرماخوردگی و گلودرد مفید است.
باور مردم: بسیاری از مردم معتقدند دمنوش آویشن برای تقویت سلامتی و درمان سرماخوردگی مؤثر است.
۴. انار
ویژگیهای ظاهری: درخت یا درختچهای با برگهای براق، گلهای قرمز و میوههای درشت.
شرایط رشد: در مناطق معتدل و گرم و خاک مناسب بهخوبی رشد میکند.
نقش در زندگی مردم: میوه آن بهصورت تازه، آبانار و رب انار مصرف میشود و ارزش اقتصادی بالایی دارد.
باور مردم: انار در فرهنگ ایرانی نماد برکت، سلامتی و فراوانی است.
نتیجهگیری: گیاهان بومی هر منطقه علاوه بر زیبایی طبیعت، در تأمین غذا، دارو، اقتصاد و حفظ محیطزیست نقش مهمی دارند. آشنایی با این گیاهان و حفاظت از آنها به حفظ منابع طبیعی و فرهنگ محلی کمک میکند.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۱۲ علوم پایه نهم متوسطهی اول با موضوع درس««دنیای گیاهان»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس یازدهم علوم نهم
✅ جواب درس سیزدهم علوم نهم
📝 سوالات درس دوازدهم علوم نهم
📝 نمونه سوالات پایه نهم متوسطه اول
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران