جواب درس دوم منطق دهم انسانی
در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۲ منطق دهم انسانی با موضوع درس «لفظ و معنا» قرار گرفته است که شامل جواب سوال، فعالیت و تمرین میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب منطق دهم انسانی همراه باشید.
جواب آنچه در این بخش میخوانیم صفحه ۱۲ منطق دهم انسانی
مشخص کنید که هر یک از عبارات زیر خود درباره لفظ اند یا در مورد امری ذهنی یا امری در جهان خارج:
۱- خواب خوبی دیدم.
پاسخ: مربوط به حیطه زبان (خواب دیدن در ذهن ما اتفاق می افتد و نه در خارج)
۲- « خواب« چهار حرف دارد.
پاسخ: مربوط به حیطه زبان (درباره خود لفظ صحبت شده است نه معنای آن)
۳- وقتی زنگ زدی، خوابیده بودم
پاسخ: مربوط به حیطه خارج (درباره عملی خارجی صحبت شده است. در خارج از ذهن مثلا در رختخواب می خوابیم و بیدار می شویم.)
جواب سوال صفحه ۱۳ منطق دهم انسانی
به موارد زیر توجه کنید:
– فردی دو ساعته، پیاده از تهران به مشهد رفت! (مسافرت وی سه هفته طول کشید، ولی همواره دو عدد ساعت به دست خود بسته بود!)
پاسخ: دو ساعته دو معنا دارد: .
۱- به معنی زمان ۲- به معنی ابزار و وسیلهی زمان
– روزی رانندهای به پیچی رسید؛ خم شد و آن را برداشت!
پاسخ: پیچ دو معنا دارد:
۱- پیچ جاده ۲- پیچ ابزار
– او سیر است. سیر بد بو است؛ پس او بد بو است!
پاسخ: «سیر» دو معنا دارد:
۱- گیاه سیر ۲- سیر بودن (عدم گرسنگی)
خطاهایی که جملات فوق پدید میآورند، ناشی از چه مطلبی در مبحث الفاظ اند؟
در هر زبانی، گاه چند معنای متعدد به کمک یک لفظ واحد بیان میشوند. مانند لفظ «شیر» که دارای سه معنا در زبان فارسی است. به این کلمات «مشترک لفظی» میگویند.
بسیاری از لطیفهها نیز براساس اشتراک لفظ پدید آمدهاند، به مثال زیر توجه کنید:
– فردی چند بلوک سیمانی را روی دوشش گذاشته بود و میبرد. یکی به او گفت: چرا اینها را با فرغون نمیبری؟! گفت: دفعهٔ قبل با فرغون بردم، چرخش پشتم را اذیت کرد!
پاسخ: «با» دو معنا دارد: ۱- به همراه فرغون ۲- به وسیله ی فرغون بردن
چند لطیفه بر اساس اشتراک لفظ بیابید و آنها را در کلاس مطرح کنید:
پاسخ: شخصی تصادف کرده بود واو را به بیمارستان برده بودند. با خانواده اش تماس میگیرد و میگوید: من تصادف کردهام ولی حالم خوب است فقط شانهام شکسته است وقتی به بیمارستان میآیید با خودتان یک شانه بیاورید تا موهایم را شانه کنم.
شانه: عضوی از بدن – وسیلهای برای مرتب کردن مو
جواب تمرین صفحه ۱۴ منطق دهم انسانی
۱- زیر الفاظ مشترک خط بکشید و معانی مختلف آنها را بیان کنید:
امشب صدای تیشه از بیستون نیامد شاید به خواب شیرین فرهاد رفته باشد.
پاسخ: خواب شیرین:
۱- خواب خوش
۲- خوابی که شیرین میبیند.
علی کاری است. کاری غذا را خوشمزه میکند ، پس علی غذا را خوشمزه میکند.
پاسخ: کاری:
۱- فعال، کوشا و پر تلاش
۲- نوعی ادویه و طعم دهنده غذا
۲ــ معنای واژههای زیر را مشخص کنید:
شما نمیتوانید وارد بخش مراقبتهای ویژه بشوید.
پاسخ: نمی توانی: اجازه ندارید
چون رانندگی بلد نیستی، نمی توانی ماشین را داخل پارکینگ بیاوری.
پاسخ: نمی توانی: مهارت ندارید
پیر شدهای و دیگر نمی توانی این سنگ را بلند کنی.
پاسخ: نمی توانی: قدرت لازم را ندارید
جواب سوال صفحه ۱۴ منطق دهم انسانی
لفظ «خانه» در هریک از جمله های زیر به چه معنایی به کار رفته است؟
پاسخ:
۱- خانهام را فروختم. پاسخ: تمام خانهام را فروختم.
۲- خانهام را رنگ کردم. پاسخ: بخشی از خانهام را رنگ کردم.
۳- خانهام را دزد برد. پاسخ: وسایل خانهام را دزد برد.
جواب تمرین صفحه ۱۵ منطق دهم انسانی
نوع دلالت لفظ بر معنا را در عبارات زیر تعیین کنید:
🔹 تند ورق نزن، کتابم را پاره کردی!
پاسخ: تضمن(منظور صفحات کتاب است)
🔹 فلانی شیر است.
پاسخ: التزام(منظور شجاع بودن فرد است)
🔹 کتابم را گم کردم.
پاسخ: مطابقه (منظور کل کتاب است)
🔹 ماشینم خراب شد.
پاسخ: تضمن(منظور بخشی از ماشین است مثلا موتور ان خراب شده است)
جواب تمرین صفحه ۱۶ منطق دهم انسانی
با تغییر علائم سجاوندی، معانی مختلف جملات زیر را مشخص کنید:
به نظر علی احمدی دانشجوی خوبی است.
پاسخ:
۱- به نظر، علی احمدی دانشجوی خوبی است.
۲- به نظر علی، احمدی دانشجوی خوبی است.
یک کنفرانس علمی در مورد حفاری چاه های نفت در شهر بوشهر برگزار می شود.
پاسخ:
یک کنفرانس علمی در مورد حفاری چاه های نفت در شهر بوشهر، برگزار می شود.
یک کنفرانس علمی در مورد حفاری چاه های نفت، در شهر بوشهر برگزار می شود.
معنای کلمات زیر را بنویسید:
پاسخ:
ارز: پول خارجی ،بها
عرض: پهنا در برابر طول
ارض: زمین، سرزمین
مُلک: کشور ،پادشاهی
مَلک: به صورت ملک به معنی پادشاه ، به صورت ملک به معنی فرشته
مِلک: دارایی ، آنچه در تصرف شخص باشد
جواب سوال صفحه ۱۷ منطق دهم انسانی
استفاده از عبارات دو پهلو میتواند باعث بروز خطای اندیشه شود. به مثال های زیر توجه کنید و سعی کنـید دو معنای متفاوت از آنها برداشت کنید:
🔹 رستم بر اسب نشست، دستی بر سرش کشید و حرکت کرد.
پاسخ: ۱- رستم دستی بر سر خودش کشید ۲- رستم دستی بر سر اسبش کشید
🔹 پلنگ به دنبال آهو بود که شکارچی به طرف آن شلیک کرد
پاسخ: ۱- شکارچی به پلنگ شلیک کرد ۲- شکارچی به اهو شلیک کرد
جواب تمرین صفحه ۱۸ منطق انسانی
دو پهلو بودن عبارتهای زیر را توضیح دهید:
فرمانروای ظالمی یکی از مبارزان را دستگیر کرد و با او شرط کرد در صورتی که به فلان شخصیت در ملأ عام دشنام دهد، او را آزاد خواهد کرد. مبارز در برابر مردم گفت: 🔹 ای مردم! فرمانروا از من خواسته است که فلان شخصیت را لعنت کنم، پس لعنت خدا بر او باد!
پاسخ: ۱- لعنت خدا بر فرمانروای ظالم باد ۲- لعنت خدا بر شخصیت مورد علاقه مردم باد
🔹 سارا کتابهای احمد را به برادرش داد.
پاسخ: ۱- سارا کتاب ها را به برادر احمد داد ۲- سارا کتابها را به برادر خودش داد
جواب فعالیت تکمیلی صفحه ۱۸ منطق انسانی
۱ــ در عبارات زیر امکان پدید آمدن چه برداشتهای متفاوتی وجود دارد؟ توضیح دهید.
الف) خانم پزشکی دیروز به عیادت بیماران آمد.
پاسخ: ۱- خانمی که فامیل او پزشکی بود ۲- زن یک پزشک یا خانمی که پزشکی شغل او بود
ب) او گفت که این کتاب من است.
پاسخ: ۱-او گفت که این کتاب مال خودش است ۲- او گفت که این کتاب مال من گوینده است
ج) پسر با دیدن پدر خود، گرد و خاک لباسش را تکاند.
پاسخ: ۱- پسر گرد و خاک لباس خودش را تکاند ۲- پسر گرد و خاک لباس پدرش را نکاند
د) چون ازو گشتی همه چیز از تو گشت.
پاسخ: ۱- از او گشتن: از ان او شدن ۲- از او گشتن: از او برگشتن و به او پشت کردند
هـ) سعید همسایه اش را تکریم میکند. او فرد متدینی است.
پاسخ: ۱-سعید فرد دینداری است ۲-همسایه سعید فرد دینداری است
و) عفو لازم نیست اعدامش کنید.
پاسخ: ۱- عفو، لازم نیست اعدامش کنید ۲- عفو لازم نیست،اعدامش کنید
۲ــ الف) با مراجعه به کتاب علوم و فنون ادبی (۱ )کدام یک از اقسام جناس، می تواند باعث مغالطه اشتراک لفظ شود.
پاسخ: جناس تام
ب) یک مثال از اشتراک لفظ در ادبیات ذکر کنید که باعث زیبایی کلام شده باشد.
پاسخ: برادر که در بند خویش است، نه برادر نه خویش است
ج) در کنایه و استعاره در ادبیات از دلالت مطابقه استفاده میشود یا دلالت التزامی؟
پاسخ: دلالت التزامی
۳ــ نوع دلالت الفاظ زیر را از میان مطابقه، تضمّن و التزام، مشخص کنید:
الف) او حاتم بخشی میکند.
پاسخ: دلالت التزامی
ب) دزد ماشینم را برد.
پاسخ: دلالت مطابقه
ج) کفشم را واکس زدم.
پاسخ: دلالت تضمن: زیرا فقط روی کفش را واکس میزنیم
د) خانه خرابم کردی
پاسخ: دلالت التزامی
۴ــ نوع مغالطات زیر را تعیین کنید:
الف) چرا تمرینها را حل نمیکنی و نشستهای کتاب داستان میخوانی؟ چون دبیرمان گفت بروید مطالعه کنید؛ نگفت بروید تمرین حل کنید!
پاسخ: مغالطه توسل به معنای ظاهری
ب) سلمانی با تیغ دور سر فردی را اصلاح میکرد که ناگهان تیغ پوست وی را برید. فرد اعتراض کرد که سرم را بریدی. سلمانی گفت: سر بریده که حرف نمی زند!
پاسخ: پاسخ سلمانی توسل به معنای ظاهری بوده است
۵ ــ نشان دهید چگونه با تغییر حرکات کلمات زیر معنای آنها تغییر میکنند:
کشت، شکر، سم، سحر، نشسته
پاسخ: دانش آموزان عزیز می توانید به وسیله فتحه، کسره و ضمه معنای کلمات را تغییر دهید.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۲ منطق دهم انسانی با موضوع درس««لفظ و معنا»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس اول منطق دهم انسانی
✅ جواب درس سوم منطق دهم انسانی
📝 نمونه سوالات پایه دهم متوسطه دوم
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.
نظرات کاربران