جواب درس دوم دین و زندگی دهم ریاضی و تجربی

در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۲ دین و زندگی دهم متوسطه دوم با موضوع «قدرت پرواز» قرار گرفته‌ است که شامل جواب صفحات ۱۴ تا ۲۱ کتاب درسی می‌باشد. ‌

جواب سوالات متن صفحه ۱۴ ، ۱۵ و ۱۶ دینی دهم

۱- پروردگار، به ما نیرویی عنایت کرده تا با آن بیندیشیم و مسیر درست زندگی را از راه‌های غلط تشخیص دهیم. حقایق را دریابیم و از جهل و نادانی دور شویم. 

الف) نام این توانایی چیست؟ …………………………………………….

پاسخ: نام این توانایی شناخت یا بینش است یا عقل (قوهٔ تفکر و اندیشه).

ب) کدام آیهٔ ابتدای درس به این توانایی اشاره کرده است؟ ………………………..

پاسخ: آیات ۱۹۰ و ۱۹۱ سورهٔ آل‌عمران (إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ... وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ)

ج) دو پیام از ترجمهٔ این آیه استخراج کنید: ………………………………….

پاسخ: ۱- آفرینش آسمان‌ها و زمین و آمد و شد شب و روز نشانه‌هایی برای خردمندان و اهل تفکر است.
۲- اهل خرد با تفکر در نظام آفرینش به هدفمندی جهان پی می‌برند و آن را بیهوده و باطل نمی‌دانند.

۲- خداوند، ما را صاحب اراده و اختیار آفرید و مسئول سرنوشت خویش قرار داد. سپس راه رستگاری و راه شقاوت را به ما نشان داد تا با استفاده از سرمایه‌ی عقل راه رستگاری را برگزینیم و از شقاوت دوری کنیم.

اِنّا هَدَیناهُ السَّبیلَ اِمّا شاکِرًا وَ اِمّا کَفورًا _{سوره‌ی انسان، آیه‌ی ۳} 
ما راه را به او نشان دادیم یا سپاسگزار خواهد بود و یا ناسپاس

الف) برای این ویژگی، نام مناسب انتخاب کنید: ……………………………………

پاسخ: نام مناسب برای این ویژگی اراده و اختیار است.

ب) پیام مهم این آیه چیست؟ ……………………………………………

پاسخ: خداوند راه هدایت و رستگاری را به انسان نشان داده است؛ اما انسان مجبور نیست و با اختیار خود می‌تواند راه شکرگزاری و طاعت یا ناسپاسی و کفران را برگزیند.

۳- او سرشت ما را با خود آشنا کرد و گرایش به خود را در وجود ما قرار داد. از این‌رو هرکس در خود می‌نگرد و یا به تماشای جهان می‌نشیند، خدا را می‌یابد و محبتش را در دل احساس می‌کند.

امیرمؤمنان علی (ع) می‌فرماید:

«هیچ چیزی را مشاهده نکردم، مگر اینکه خدا را قبل از آن، بعد از آن و با آن دیدم».

گاهی غفلت‌ها سبب دوری ما از او و فراموشی یاد او می‌شود، ولی باز که به خود باز می‌گردیم، او را در کنار خود می‌یابیم و می‌گوییم:

دوست نزدیک‌تر از من به من است / وین عجب‌تر که من از وی دورم

چه کنم با که توان گفت که او / در کنار من و من مهجورم

الف) برای این ویژگی، نام مناسب انتخاب کنید: ……………………………………

پاسخ: نام مناسب برای این ویژگی خودآگاهی است یا فطرت الهی (فطرت خداآشنا / خداجویی).

ب) کدام آیه به این ویژگی اشاره می کند؟ …………………………………….

پاسخ: آیه ۳۰ سورهٔ روم (فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا...)

ج) دو پیام از ترجمهٔ این آیه استخراج کنید: ………………………………….

پاسخ: خداوند سرشت تمام انسان‌ها را بر پایهٔ دین‌داری و خداجویی آفریده است.
آفرینش الهی و سرشت انسان‌ها تغییرناپذیر و پایدار است (لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ).

۴- خدای متعال، شناخت خیر و نیکی و گرایش به آن و شناخت بدی و زشتی و بیزاری از آن را در وجود ما قرار داد، تا به خیر و نیکی روآوریم و از گناه و زشتی بپرهیزیم. از این‌روست که همه‌ی ما فضائلی چون صداقت، عزت نفس و عدالت را دوست داریم و از دورویی، حقارت نفس، ریا و ظلم بیزاریم.

الف) برای این ویژگی، نام مناسب انتخاب کنید: ……………………………………

پاسخ: نام مناسب برای این ویژگی فطرت است یا الهام فجور و تقوا (وجدان اخلاقی / معرفت درونی به خیر و شر).

ب) کدام آیه از درس اول به این ویژگی اشاره می کند؟ …………………………..

پاسخ: آیات ۷ و ۸ سورهٔ شمس (وَ نَفْسٍ وَ مَا سَوَّاهَا - فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَ تَقْوَاهَا)

ج) یک پیام از ترجمهٔ این آیه استخراج کنید: …………………………………

پاسخ: خداوند پس از سامان دادن نفس انسان، شناخت بدی‌ها (گناه) و خوبی‌ها (پرهیزگاری) را به او الهام کرده و در وجودش به ودیعت نهاده است.

۵- گرایش انسان به نیکی‌ها و زیبایی‌ها سبب می‌شود که در مقابل گناه و زشتی واکنش نشان دهد و آن‌گاه که به گناه آلوده شد، خود را سرزنش و ملامت کند و در اندیشه‌ی جبران آن برآید. قرآن کریم، عامل درونی این حالت را «نفس لوامه»، یعنی نفس سرزنشگر، نامیده و به آن سوگند خورده است.

وَ لا اُقسِمُ بِالنَّفسِ اللَّوّامَةِ _{سوره‌ی قیامت، آیه‌ی ۲}
و سوگند به نفس ملامت‌کننده

نام دیگر این عامل درونی را بنویسید: ……………………………………….

پاسخ: نام دیگر این عامل درونی وجدان است یا وجدان اخلاقی (نفس لوّامه).

ب) یک پیام از ترجمهٔ این آیه استخراج کنید…………………………………:

پاسخ: اهمیت و ارزش والای نفس سرزنشگر (وجدان) تا حدی است که پروردگار به آن سوگند یاد کرده است، زیرا انسان را هنگام خطا بیدار و سرزنش می‌کند.

۶- علاوه بر این سرمایه‌های بزرگ که خداوند در درون خود انسان قرار داده، انسان را تنها نگذاشته و راهنمایان الهی را همراه با کتاب راهنما برای او فرستاده و راه کسب سعادت را به وی نشان داده است.

کدام یک از اصول دین به این راهنمایی اشاره می‌کند؟ …………………………..

پاسخ: نبوّت (ارسال پیامبران و کتب آسمانی)

جواب سوالات اندیشه و تحقیق صفحه ۱۷ دینی دهم

۱- چرا با این که همهٔ انسان‌ها دارای قوهٔ عقل هستند، همه عاقلانه رفتار نمی‌کنند؟

پاسخ: زیرا عقل در همه انسان‌ها وجود دارد، اما بعضی‌ها از آن استفاده نمی‌کنند یا اجازه می‌دهند هوس‌ها، تعصب‌ها و تقلید کورکورانه بر فکرشان غلبه کند. در نتیجه به جای اینکه با تفکر و دقت راه درست را بشناسند، از دیگران بدون دلیل پیروی می‌کنند و اسیر احساسات یا خواسته‌های نادرست می‌شوند.

خداوند در آیات درس (بقره ۱۷۰) می‌فرماید بعضی از مردم فقط از پدران خود پیروی می‌کنند و حاضر نیستند با عقل خود بیندیشند.

۲- برای رشدعقل و رسیدن به صفت عاقل، چه پیشنهادهایی دارید؟

پاسخ: با تفکر در آیات الهی و نشانه‌های طبیعت، عقل خود را پرورش دهیم.
مطالعه، پرسش‌گری و مشورت با افراد دانا را در زندگی عادت کنیم.
از تعصب، لجاجت و تقلید کورکورانه دوری کنیم.
در تصمیم‌گیری‌ها آخرت و رضای خدا را در نظر بگیریم تا عقل در مسیر درست رشد کند.
و مهم‌تر از همه، از هوای نفس و احساسات شدید پیروی نکنیم، چون بزرگ‌ترین مانع رشد عقل هستند.

جواب سوال متن صفحه ۱۹ و ۲۰ دینی دهم

٢- مانع دوم که خداوند ما را از آن باخبر کرده، مانعی است که خود را برتر از آدمیان می‌پندارد و سوگند یاد کرده که فرزندان آدم را فریب دهد و از رسیدن به آرمان های انسانی و اهداف برتر زندگی بازدارد و سر گرم همین لذت های دنیایی کند. کاری که او با ما می کند، وسوسه کردن است. او راهی جز همین وسوسه کردن ندارد.

همین دشمن، در روز قیامت که فرصتی برای توبه باقی نمانده است، به اهل جهنم می‌گوید:
«خداوند به شما وعده‌ی حق داد؛ اما من به شما وعده‌ای دادم و خلاف آن عمل کردم. البته من بر شما تسلطی نداشتم؛ فقط شما را به گناه دعوت کردم. این خودتان بودید که دعوت مرا پذیرفتید. امروز خود را سرزنش کنید نه مرا. نه من می‌توانم به شما کمکی کنم و نه شما می‌توانید مرا نجات دهید».

الف) نام این دشمن چیست؟ …………………………………………………

پاسخ: نام این دشمن شیطان است.

ب) کدام آیه به این دشمن اشاره می کند؟ ………………………………………

پاسخ: آیه ۲۲ سورهٔ ابراهیم («وَ قَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ ۖ وَ مَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي ۖ فَلَا تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ…»)

ج) دو پیام مهم از ترجمهٔ آن آیه استخراج کنید: …………………………………

پاسخ: ۱- عدم تسلط و اجبار شیطان بر انسان: شیطان هیچ‌گونه تسلط و قدرتی برای مجبور کردن انسان به گناه ندارد؛ کار او صرفاً وسوسه، وعدهٔ دروغین و فریب دادن است.
۲- پذیرش با اختیار و مسئولیت نهایی گناهکاران: پذیرش دعوت شیطان با اراده و اختیار خود انسان صورت می‌گیرد؛ بنابراین در روز قیامت مقصر اصلی خود گناهکاران هستند و به جای شیطان باید خود را سرزنش و ملامت کنند.

جواب سوال های اندیشه و تحقیق صفحه ۲۱ دینی دهم

۱) آیا وجود شیطان، مانع اختیار و اراده ما در تصمیم گیری ها می‌شود؟

پاسخ: خیر، کار شیطان فقط وسوسه کردن و فریب دادن است و جز این راه نفوذ دیگری در ما ندارد و ما چون اختیار داریم می توانیم با اراده خود به او اجازه وسوسه بدهیم یا راه فریب را بر او ببندیم. (مسئول سرنوشت خویش هستیم)

۲) چه رابطه ای میان «توانایی‌ها و سرمایه‌ها» و «هدف» وجود دارد؟

پاسخ: هدف و مسیر حرکت هرکس با توانایی ها و سرمایه هایش هماهنگی دارد یعنی اگر کسی سرمایه ای اندک داشته باشد به کاری کوچک روی می آورد ولی هر چه این سرمایه افزون گردد به هدف های بزرگ تر و کارهای ارزشمندتری می تواند رو آورد.

۳) خداوند، شیطان را از درگاه خود راند و برای همیشه او را طرد کرد، چون فرمان خدا را برای سجده بر انسان اطاعت نکرد. حال، دیدگاه و احساس خود را نسبت به انسان هایی که حاضر نیستند در برابر خدا سجده کنند و بندگی شیطان را می پذیرند، بیان کنید.

پاسخ: خدای متعال، علاوه بر اینکه عوامل رشد و کمال را به ما نشان داده، عوامل سقوط و گناه و دور ماندن از هدف را نیز به ما معرفی کرده است. حال اینکه بعضی از انسان ها اسیر هوای نفس شده و بندگی شیطان را می کنند، جز اینکه به خود ظلم می کنند و لذت های زودگذر دنیوی را به آرامش روحی و روانی و از همه مهمتر بهشت و لقای خدا ترجیح می دهند، کار دیگری انجام نمی دهند.

در نهایت متاسفانه این گروه از انسان ها به دلیل فرو رفتن در هوس ها از یاد خداوند غافل شده اند و بندگی شیطان را پذیرفته اند.

سخن پایانی

اگر سوالی درباره‌ی جواب درس دوم دین و زندگی دهم متوسطه‌ی دوم با موضوع «قدرت پرواز» دارید، می‌توانید در بخش نظرات بپرسید تا تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی کنند.

✅ جواب درس اول دین و زندگی دهم ریاضی و تجربی
✅ جواب درس سوم دین و زندگی دهم ریاضی و تجربی
📝 نمونه سوالات پایه دهم متوسطه‌‌ دوم‌‌‌‌

توجه: دانش‌آموزان عزیز شما می‌توانید برای دسترسی آسان‌تر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.