جواب درس پانزدهم علوم هشتم + ویدیو

در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۱۵ علوم هشتم متوسطه با موضوع درس‌ «شکست نور»‌ قرار گرفته‌ است که شامل جواب آزمایش کنید، گفت‌ و‌ گو کنید، فعالیت و اطلاعات جمع‌ آوری کنید می‌باشد. در ادامه با ما از بخش جواب علوم هشتم همراه باشید.

آموزش ویدیویی درس ۱۵ علوم هشتم

جواب آزمایش کنید صفحه ۱۳۷ علوم هشتم

هدف آزمایش: بررسی شکست نور در یک تیغه شیشه‌ای

مواد و وسایل: چراغ قوه یا لیزر مدادی، تیغه شیشه‌ای

روش اجرا

۱- تیغه شیشه‌ای را روی سطح میز قرار دهید و باریکه نور را به طور عمود بر یکی از وجوه آن بتابانید. (شکل الف)

۲- با توجه به مسیر باریکه نور پس از عبور از تیغه شیشه‌ای، امتداد باریکه نور را در شکل الف کامل کنید.

پاسخ: پرتو نوری که به طور‌عمود به شیشه بتابد به صورت مستقیم بدون انحراف عبور می‌کند.

۳- آزمایش را برای حالتی که مطابق شکل ب تیغه شیشه‌ای اندکی چرخیده است، انجام دهید. با توجّه به نتیجه آزمایش، امتداد باریکه نور را روی شکل ب کامل کنید.

پاسخ: برای شکست نور باید:

۱- پرتو نور کج یا مایل باشد.
۲- جسم کج یا مایل باشد.

جواب خود را بیازمایید صفحه ۱۳۸ علوم هشتم

شکل زیر مسیر پرتو نوری را در دو محیط شفاف متفاوت نشان می‌دهد. با ذکر دلیل بیان کنید کدام یک از دو محیط رقیق‌تر است. 

پاسخ: محیط شفاف دوم محیط رقیق‌تری است زیرا نور پس از ورود به آن از خط عمود دورتر شده است.

پاسخی دیگر: ابتدا بین دو محیط خط عمود رسم می کنیم سپس باید دید که از خط عمود دور شده (محیط دوم رقیق) یا به خط عمود نزدیک شده (محیط دوم غلیظ تر) است ، چون در محیط دوم پرتو از خط عمود دور شده رقیق تر است.

جواب فعالیت صفحه ۱۳۸ علوم هشتم

درون کاسه یا لیوان کدری که روی میز قرار دارد، سکه‌ای بیندازید. یکی از افراد گروه مطابق شکل الف آنقدر از میز دور شود تا بتواند سکه را درست از لبه کاسه ببیند.
سپس از دوست خود بخواهید تا کمی عقب‌تر برود به‌طوری که سکه درون کاسه را نبیند (شکل الف). اکنون به آرامی درون کاسه آب بریزید (شکل ب) تا دوستتان دوباره سکه را ببیند. علت دیده شدن سکه را در گروه خود به بحث بگذارید و نتیجه را به کلاس گزارش کنید.

پاسخ: نوری که از سکه به سطح آب و هوا می‌رسد شکسته می‌شود و مسیر آن تغییر می‌کند و در امتداد دید ما قرار می‌گیرد، چشم ما امتداد نورهای رسیده‌ٔ سکه را می‌بیند ولی در نقطه‌ای بالاتر از حد واقعی آن.

پاسخی دیگر: در حالت اول، یک محیط هوا وجود دارد و شکستی نداریم ولی در حالت دوم نور‌هنگام خارج شدن از آب (غلیظ) و وارد شدن به هوا (رقیق) می‌شکند و از خط عمود دور می‌شود بنابراین در اثر شکست نور، سکه بالاتر از جایگاه واقعی خود دیده می شود.(عمق ظاهری سکه کمتر از عمق واقعی آن است.)

جواب آزمایش کنید صفحه ۱۳۹ علوم هشتم

هدف آزمایش: مسیر نور در منشور

مواد و وسایل: منشور، لیزر مدادی

روش اجرا: منشور را از طرف قاعده مثلثی شکل آن روی میز قرار دهید. لیزر مدادی را روشن کنید و باریکه نور را به‌طور مایل به یکی از وجه‌های آن بتابانید. با توجه به مسیر نور در منشور، امتداد باریکه نور را کامل کنید.

جواب در تصویر زیر:

جواب خود را بیازمایید صفحه ۱۳۹ علوم هشتم

الف) جاهای خالی را با توجّه به (شکل بالا) و پدیده شکست نور پرکنید.
باریکه نور هنگام ورود از هوا به منشور، طوری شکسته می‌شود که به خط عمود …نزدیک… شود. همچنین هنگام خروج باریکه نور از منشور به هوا، طوری شکسته می‌شود که از خط عمود …دور… شود.

جواب فعالیت صفحه ۱۳۹ و ۱۴۰ علوم هشتم

الف) باریکه نوری که توسط چراغ قوه تشکیل داده‌اید به یک وجه منشور بتابانید. در طرف دیگر منشور، پرده یا یک ورق کاغذ سفید را در مسیر نور خروجی از منشور قرار دهید (مطابق شکل زیر). نتیجه فعالیت را در گروه خود به بحث بگذارید.

پاسخ: وقتی نور چراغ قوه به یکی از وجه‌های منشور تابیده می‌شود، پس از شکسته شدن در منشور به هفت رنگ خود تجزیه می‌شود.

ب) ظرف نسبتاً بزرگی را مطابق (شکل زیر) از آب پر کنید و آن را مقابل نور مستقیم آفتاب قرار دهید؛ سپس یک آینه تخت را به طور کج درون آب قرار دهید. در این حالت قسمتی از آب که جلوی آینه قرار دارد، مانند یک منشور عمل می‌کند. ظرف را آن قدر جابه‌جا کنید تا طیف نور خورشید روی یک مقوای سفید رنگ تشکیل شود.

پاسخ: نور سفید خورشید پس از برخورد با قسمتی از آب که جلوی آینه قرار دارد پاشیده می‌شود و نورهای رنگی آن روی مقوای سفید یا دیوار مشاهده‌ می‌شود که به ترتیب شامل: قرمز، زرد، سبز، آبی، نیلی و بنفش است.

جواب فکر کنید صفحه ۱۴۰ علوم هشتم

در پاشندگی نور سفید توسط منشور، کدام یک از رنگ‌های نور، بیشتر و کدام یک کمتر شکسته شده است؟

پاسخ: بنفش بیشترین و قرمز کمترین شکست را داشته است.

جواب آزمایش کنید صفحه ۱۴۱ و ۱۴۲ علوم هشتم

هدف آزمایش: یافتن کانون و فاصله کانونی عدسی همگرا (ذره‌بین)

مواد و وسایل: عدسی همگرا، یک تکه مقوا و خط کش

روش اجرا

۱- ذره بین را مقابل نور مستقیم خورشید بگیرید.

۲- مقوا را روی زمین قرار دهید و ذره‌بین را به آرامی جابه‌جا کنید. هنگامی که لکه نورانی در سطح مقوا به کوچک‌ترین اندازه خود رسید، ذره‌بین را ثابت نگه دارید. (شکل زیر)

۳- محل تشکیل لکه روشن را کانون عدسی همگرا می‌نامند. در این حالت فاصله بین وسط ذره‌بین تا مقوا را به کمک خط‌ کش اندازه بگیرید. این فاصله را، فاصله کانونی عدسی می‌گویند.

پاسخ: به فاصله کانون عدسی تا عدسی، فاصله کانونی می‌گویند.

پاسخی دیگر: فاصله کانونی عدسی را با حرف f نشان می‌دهند. چون از هر دو طرف می‌توان به عدسی نور تاباند. پس هر عدسی دارای دو کانون و دو فاصله کانونی است که با هم برابرند. فاصله کانونی ۳۰ سانتی متر است.

جواب فکر کنید صفحه ۱۴۲ علوم هشتم

با توجه به چگونگی شکست نور در منشور، دریافت خود را از شکل‌های (الف) و شکل (ب) بیان کنید.

پاسخ: هر عدسی از کنار هم قرار گرفتن دو منشور تشکیل می‌شود که اگر از قاعده به هم بچسبند عدسی محدب یا همگرا و اگر از سمت راس به هم بچسبند عدسی مقعر یا واگرا تشکیل می‌شود.

پاسخی دیگر: اگر دو منشور را از وجه زیرین به هم بچسبانیم و سطح آن را خمیده تراش دهیم دو عدد منشور مانند یک عدد عدسی همگرا عمل می‌کنند و می‌توانند جهت پرتوهای نور را تغییر دهند. ولی اگر دو منشور را از رأس به هم چسبانده باشیم و تراش دهیم دو منشور مانند عدسی واگرا عمل می‌کنند.

جواب خود را بیازمایید صفحه ۱۴۳ علوم هشتم

شکل زیر دو عدسی همگرا و واگرا را نشان می‌دهد که یک دسته پرتو موازی نور به آنها تابیده شده است. با توجه به شیوه شکست نور، دلیل نام‌گذاری همگرا و واگرا بودن این عدسی‌ها را توضیح دهید.

پاسخ: مطابق شکل پرتوهای نور هنگام خروج از عدسی همگرا در یک نقطه به نام کانون متمرکز شده یعنی به هم نزدیک می‌شوند (همگرا) در عدسی واگرا پرتوهای تابش پس از شکست و عبور از عدسی از هم دور می‌شوند (یعنی واگرا).

جواب فعالیت صفحه ۱۴۳ علوم هشتم

یک عدسی واگرا را در فاصله‌های مختلف از یک جسم بگیرید. با توجّه به ویژگی‌های تصویری که در عدسی واگرا می‌بینید، عبارت زیر را کامل کنید.
تصویر همه اجسام در عدسی واگرا …کوچک‌تر… از جسم و نسبت به جسم …مستقیم… است.

سخن پایانی

اگر سوالی درباره جواب درس ۱۵ علوم پایه‌ هشتم متوسطه‌ی اول با موضوع درس ««شکست نور»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی می‌کنند.

‌✅ جواب درس چهاردهم علوم هشتم
📝 سوالات درس پانزدهم علوم هشتم
📝 نمونه سوالات پایه هشتم متوسطه‌‌ اول‌

توجه: دانش‌آموزان عزیز شما می‌توانید برای دسترسی آسان‌تر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.