در این نوشته جدیدترین گام به گام درس ۱ تاریخ دهم انسانی با موضوع درس «تاریخ و تاریخ نگاری» قرار گرفته است که شامل جواب فعالیت صفحات ۲ تا ۱۱ میباشد. در ادامه با ما از بخش جواب تاریخ دهم انسانی همراه باشید.
جواب فعالیت ۱ صفحه ۲ تاریخ دهم انسانی

مشخص کنید واژۀ تاریخ در هریک از جملههای زیر چه معنایی دارد.
الف) تاریخ را باید به شیوۀ علمی و روشمند نوشت.
پاسخ: علم
ب) هنوز تاریخ برگزاری انتخابات شورای دانش آموزی مدرسه، تعیین نشده است.
پاسخ: روز
پ) تاریخ باستان مملو از جنگ و کشورگشایی است.
پاسخ: مجموعه حوادث و رویداد
جواب فعالیت ۲ صفحه ۴ تاریخ دهم انسانی

با توجه به مطالب سنگ نوشتهٔ بیستون، دلیل بیاورید که چرا این سنگ نوشته به عنوان یک سند تاریخی معتبر محسوب میشود.
پاسخ: به دلیل اینکه علاوه بر قدمت تاریخی آن، محتوای نوشتهها مربوط به دوران خود پادشاه بوده و به خاطر ماهیت این اثر (نوشته شدن بر روی سنگ) امکان تحریف مطالب آن در طول زمان صورت نگرفته، همچنین این اثر نشان دهندۀ توجه ایرانیان به نگارش آثار و فعالیت هایشان است.
جواب فعالیت ۳ صفحه ۶ تاریخ دهم انسانی

الف- به چند گروه تقسیم شوید و با راهنمایی دبیر خود، هر گروه یک موضوع تحقیق دربارهٔ تاریخ ایران باستان با ویژگیهایی که برشمرده شد، ارائه دهید.
پاسخ: میتوانید از موضوعاتی مانند: زندگی اجتماعی و اقتصادی، اعتقادات مذهبی، نوع خوراک و پوشاک جامعه ایرانی و روابط خارجی حکومتها در هر یک از دورههای هخامنشیان، اشکانیان و یا ساسانیان، جایگاه مذهب، آموزش و پرورش در عهد باستان و… استفاده نمایید. برای نمونه در زیر یک تحقیق درباره ی حکومت هخامنشیان آوردهایم.
تحقیق دربارهٔ ایران باستان؛ حکومت هخامنشیان
ایران باستان یکی از مهمترین دورههای تاریخ ایران است. در این دوره حکومتها و تمدنهای بزرگی در سرزمین ایران شکل گرفتند و آثار ارزشمندی از خود به جا گذاشتند. یکی از مهمترین این حکومتها، هخامنشیان بود. هخامنشیان از حدود سال ۵۵۰ پیش از میلاد قدرت گرفتند و تا سال ۳۳۰ پیش از میلاد حکومت کردند. در این دوره، ایران به یکی از بزرگترین قدرتهای جهان باستان تبدیل شد.
شکلگیری حکومت هخامنشیان
هخامنشیان از قوم پارس بودند که در جنوبغربی ایران، بهویژه منطقهٔ فارس، زندگی میکردند. کوروش دوم، معروف به کوروش بزرگ، با متحد کردن پارسها و شکست دادن حکومت ماد، پایههای حکومت هخامنشی را محکم کرد.
کوروش سپس سرزمینهای گستردهای را به قلمرو خود افزود و حکومتی بزرگ ایجاد کرد. یکی از ویژگیهای مهم حکومت او، ادارهٔ سرزمینهای گوناگون و توجه به تفاوتهای قومی و فرهنگی مردم قلمرو بود.
کوروش بزرگ
کوروش بزرگ یکی از شناختهشدهترین پادشاهان هخامنشی بود. او در گسترش قلمرو هخامنشیان نقش مهمی داشت و شهر پاسارگاد را به عنوان یکی از مراکز مهم حکومت خود توسعه داد.
آرامگاه منسوب به کوروش در پاسارگاد قرار دارد و از مهمترین آثار دورهٔ هخامنشی به شمار میرود. پاسارگاد همچنین از نظر معماری اهمیت زیادی دارد و برخی از ویژگیهای معماری هخامنشی در آن شکل گرفت و بعدها در بناهای دیگر، از جمله تخت جمشید، گسترش یافت.
داریوش بزرگ
پس از کوروش و کمبوجیه، داریوش اول، معروف به داریوش بزرگ، به پادشاهی رسید. داریوش برای ادارهٔ بهتر سرزمین پهناور هخامنشی، نظام اداری منظمتری ایجاد کرد.
او کشور را به بخشهایی تقسیم کرد که معمولاً به آنها ساتراپی گفته میشد. هر ساتراپی زیر نظر فرمانروایی به نام ساتراپ اداره میشد و حکومت مرکزی بر عملکرد آنان نظارت داشت.
داریوش همچنین به ساخت راهها، بناهای بزرگ و سازماندهی امور اقتصادی و اداری توجه زیادی کرد. در دورهٔ او، ساخت مجموعهٔ باشکوه تخت جمشید آغاز شد.
تخت جمشید
تخت جمشید یا پارسه یکی از مشهورترین آثار ایران باستان است. داریوش بزرگ ساخت این مجموعه را در حدود سال ۵۱۸ پیش از میلاد آغاز کرد و پادشاهان پس از او، از جمله خشایارشا و اردشیر اول، بخشهایی از آن را ادامه دادند.
تخت جمشید شامل کاخها، تالارهای بزرگ، پلکانهای سنگی و نقشبرجستههای فراوان بود. در نقشبرجستههای آن، نمایندگان ملتهای مختلف امپراتوری هخامنشی دیده میشوند که هدایایی را به پادشاه تقدیم میکنند.
این بنا علاوه بر ارزش تاریخی، نمونهای مهم از هنر و معماری هخامنشی است. در ساخت تخت جمشید، هنرمندان و صنعتگران مناطق مختلف امپراتوری نیز مشارکت داشتند.
زبان و نوشتهها
در دورهٔ هخامنشیان از چند زبان و خط در امور اداری و رسمی استفاده میشد. پارسی باستان، ایلامی و بابلی از زبانهایی بودند که در کتیبههای هخامنشی دیده میشوند.
کتیبههای برجایمانده از پادشاهان هخامنشی اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ حکومت، سرزمینها، ساختمانها و باورهای آن دوره در اختیار تاریخپژوهان قرار دادهاند. همچنین هزاران لوح گِلی کشفشده در تخت جمشید، اطلاعات مهمی دربارهٔ امور اداری و اقتصادی آن زمان ارائه میکنند.
هنر و معماری هخامنشی
هنر هخامنشی از ترکیب سنتهای هنری گوناگون شکل گرفت. در بناهای هخامنشی میتوان تأثیر هنر و معماری سرزمینهای مختلف را مشاهده کرد.
ستونهای بلند، سرستونهای دارای نقش جانوران، نقشبرجستههای دقیق و کاخهای بزرگ از ویژگیهای مهم معماری هخامنشی هستند. تخت جمشید، پاسارگاد و آرامگاههای نقشرستم از مهمترین نمونههای این هنر به شمار میروند.
زندگی و ادارهٔ کشور
امپراتوری هخامنشی سرزمین بسیار گستردهای بود و اقوام و ملتهای مختلفی در آن زندگی میکردند. به همین دلیل، ادارهٔ چنین سرزمین بزرگی نیازمند نظام اداری منظم بود.
راههای ارتباطی، مأموران حکومتی، نظام مالیاتی و مراکز اداری به حکومت کمک میکردند تا ارتباط میان بخشهای مختلف امپراتوری حفظ شود. لوحهای اداری تخت جمشید نیز اطلاعاتی دربارهٔ پرداخت جیره و دستمزد و فعالیتهای کارکنان و گروههای کاری ارائه میکنند.
آثار مهم ایران هخامنشی
مهمترین آثار بهجامانده از دورهٔ هخامنشی عبارتاند از:
✔ پاسارگاد و آرامگاه منسوب به کوروش بزرگ
✔ تخت جمشید
✔ نقشرستم
✔ کاخها و بناهای هخامنشی در شوش
✔ کتیبههای پادشاهان هخامنشی
✔ لوحهای گِلی اداری تخت جمشید
تخت جمشید امروزه یکی از مهمترین آثار تاریخی ایران و جهان است و در سال ۱۹۷۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
پایان حکومت هخامنشیان
پس از حدود دو قرن حکومت، قدرت هخامنشیان در برابر سپاه اسکندر مقدونی شکست خورد. در سال ۳۳۰ پیش از میلاد، تخت جمشید به دست نیروهای اسکندر افتاد و بخشهایی از مجموعه آسیب دید و در آتش سوخت. با سقوط داریوش سوم، حکومت هخامنشیان پایان یافت.
نتیجهگیری: حکومت هخامنشیان یکی از مهمترین دورههای تاریخ ایران باستان بود. در این دوره، ایران به یک امپراتوری بزرگ تبدیل شد و در زمینههای حکومتداری، معماری، هنر، راهسازی و سازمان اداری پیشرفتهای مهمی به دست آمد.
آثار تاریخی مانند پاسارگاد و تخت جمشید نشان میدهند که ایرانیان در دورهٔ هخامنشی از دانش و مهارت بالایی در معماری و هنر برخوردار بودند. بررسی کتیبهها و لوحهای گِلی نیز به پژوهشگران کمک میکند تا دربارهٔ زندگی و شیوهٔ ادارهٔ ایران در آن زمان اطلاعات بیشتری به دست آورند.
ب) فرض کنید میخواهید دربارهٔ اهمیت و نقش جادهٔ ابریشم در دورهٔ ساسانیان تحقیق کنید.
با همفکری، پرسشهای این تحقیق را کامل نمایید.
۱- جادهٔ ابریشم از چه کشورها و سرزمینهای میگذشت؟
۲- چه نوع کالاهای بازرگانی از طریق جاده ابریشم داد و ستد میشد؟
۳- جاده ابریشم از چه جهاتی به اقتصاد ایران کمک میکرد؟
۴- امنیت جاده ابریشم چگونه تأمین میشد؟
۵- جادهٔ ابریشم چه اهمیت و نقشی در روابط فرهنگی ایران با دیگر کشورها داشت؟
پاسخ: نقشهای مهمی در مبادلات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بین کشورهای مختلف نگاشته شده است.
تحقیق دربارهٔ اهمیت و نقش جادهٔ ابریشم در دورهٔ ساسانیان
جادهٔ ابریشم مجموعهای از راههای تجاری و ارتباطی بود که شرق و غرب آسیا را به یکدیگر متصل میکرد. این راهها از چین و آسیای مرکزی آغاز میشد و از سرزمین ایران عبور میکرد و به مناطق غربی و سرزمینهای اطراف مدیترانه میرسید. در دورهٔ ساسانیان، ایران به دلیل قرار گرفتن در مسیرهای مهم جادهٔ ابریشم، نقش بسیار مهمی در تجارت میان شرق و غرب داشت.
جادهٔ ابریشم در دورهٔ ساسانیان
ساسانیان از سال ۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی بر ایران حکومت کردند. در این دوره، ایران در مرکز مسیرهای تجاری میان چین، هند، آسیای مرکزی، بینالنهرین و سرزمینهای روم قرار داشت.
بخش مهمی از کالاهایی که از شرق به غرب منتقل میشدند، از قلمرو ایران عبور میکردند. ابریشم چین یکی از مهمترین کالاهای این مسیر بود و به همین دلیل این شبکهٔ راهها به «جادهٔ ابریشم» شهرت یافت.
اهمیت اقتصادی جادهٔ ابریشم
جادهٔ ابریشم برای اقتصاد ساسانیان اهمیت زیادی داشت. بازرگانان از این مسیر کالاهای مختلفی مانند ابریشم، ادویه، سنگهای قیمتی، فلزات، پارچه و محصولات دیگر را جابهجا میکردند.
حکومت ساسانی از تجارت و عبور کاروانها درآمد کسب میکرد و شهرهای واقع در مسیرهای تجاری نیز رونق مییافتند. ایجاد بازارها، کاروانسراها و مراکز تجاری باعث افزایش فعالیت اقتصادی در این مناطق شد.
اهمیت سیاسی
جادهٔ ابریشم فقط یک مسیر تجاری نبود، بلکه اهمیت سیاسی و راهبردی نیز داشت. ساسانیان تلاش میکردند مسیرهای مهم تجاری را تحت کنترل داشته باشند؛ زیرا کنترل این مسیرها میتوانست قدرت اقتصادی و سیاسی ایران را افزایش دهد.
یکی از رقیبان مهم ساسانیان، امپراتوری روم شرقی (بیزانس) بود. رقابت میان ایران و بیزانس تا حدی با کنترل راههای تجاری و تجارت ابریشم ارتباط داشت.
ارتباط با چین و آسیای مرکزی
ایران ساسانی با سرزمینهای شرقی، بهویژه آسیای مرکزی و چین، ارتباط تجاری و سیاسی داشت. بازرگانان ایرانی در تجارت میان شرق و غرب نقش داشتند و کالاها و فرهنگهای مختلف از طریق این ارتباطات جابهجا میشدند.
ایرانیان علاوه بر خرید و فروش کالا، در انتقال دانش، هنر، فناوری و برخی عناصر فرهنگی میان مناطق مختلف نیز نقش داشتند.
نقش فرهنگی جادهٔ ابریشم
جادهٔ ابریشم باعث ارتباط مردم و تمدنهای مختلف با یکدیگر شد. زبانها، ادیان، هنرها، شیوههای معماری، دانش و برخی آداب و رسوم از طریق این مسیرها میان سرزمینهای مختلف انتقال پیدا میکرد.
ایران ساسانی به دلیل قرار گرفتن در میان شرق و غرب، یکی از مراکز مهم این تبادلات فرهنگی بود.
شهرهای مهم
برخی شهرها و مناطق ایران در مسیرهای تجاری اهمیت زیادی داشتند. شهرهایی مانند مرو، نیشابور، هرات، ری و تیسفون در شبکهٔ ارتباطی و تجاری آن دوره نقش داشتند. تیسفون نیز به عنوان پایتخت ساسانیان، یکی از مراکز مهم سیاسی و اقتصادی حکومت بود.
نتیجهگیری: جادهٔ ابریشم در دورهٔ ساسانیان نقش مهمی در رونق تجارت، افزایش درآمد حکومت، ارتباط با چین و آسیای مرکزی، رقابت با بیزانس و تبادل فرهنگی داشت. موقعیت جغرافیایی ایران باعث شد ساسانیان در ارتباط میان شرق و غرب نقش مهمی داشته باشند.
بنابراین، جادهٔ ابریشم را میتوان یکی از عوامل مهم رونق اقتصادی و گسترش ارتباطات سیاسی و فرهنگی ایران در دورهٔ ساسانیان دانست.
جواب فعالیت ۴ صفحه ۶ تاریخ دهم انسانی

با مراجعه به کتابخانۀ مدرسه، محلهّ یا کتابخانۀ شخصی خود، یکی از منابع دست اوّل یا دست دوم تاریخ را انتخاب کرده، سپس موضوعی از آن کتاب را تعیین نمایید و مطابق نمونه فیش صفحۀ بعد، فیش برداری کنید.
پاسخ: مطابق فرم فیش، میتوانی این نمونه را بنویسی:
شماره فیش: ۱
موضوع اصلی: دین و اعتقادات در دوره هخامنشیان
موضوع فرعی: رسم قربانی کردن برای خدایان
کتاب: تاریخ ایران
مؤلف: حسن پیرنیا
مترجم: هادی هدایتی
جلد: اول
صفحه: ۲۱۶
تاریخ نشر: ۱۳۳۶
محل نشر: تهران
ناشر: ـــــــــــــــــــــ
نوبت چاپ: ـــــــــــــــــــــ
متن فیش:
ایرانیان در دوره هخامنشیان برای خدایان خود مراسم و آیینهای گوناگونی برگزار میکردند. یکی از این مراسم، قربانی کردن بود. در هنگام قربانی، حیوانی را برای خدای مورد پرستش قربانی میکردند و بخشی از آن را به عنوان هدیه به خدا اختصاص میدادند. همچنین در برخی مراسم، از روغن مقدس و نوشیدنیهای مخصوص استفاده میشد. قربانی کردن یکی از آیینهای مذهبی ایرانیان باستان بود و نشاندهنده اهمیت دین و اعتقادات در زندگی آنان به شمار میآمد.
شماره فیش: ۲
موضوع اصلی: تاریخ ایران باستان
موضوع فرعی: داریوش بزرگ و سازماندهی حکومت هخامنشی
کتاب: تاریخ ایران باستان (تاریخ مفصل ایران قدیم)
مؤلف: حسن پیرنیا
مترجم: ـــــــــــــــــــــ
جلد: ۳
صفحه: ۲۵۰
تاریخ نشر: ۱۳۹۱
محل نشر: تهران
ناشر: انتشارات نگاه
نوبت چاپ: هشتم
متن فیش:
داریوش بزرگ یکی از مهمترین پادشاهان هخامنشی بود. او پس از رسیدن به پادشاهی، برای اداره بهتر سرزمین پهناور هخامنشی، حکومت را سازماندهی کرد. در زمان او ساتراپیها یا ایالتهای مختلف با نظم بیشتری اداره میشدند و راههای ارتباطی و نظام مالیاتی توسعه یافت. همچنین داریوش به ساخت بناهای مهمی مانند تخت جمشید توجه داشت. اقدامات او باعث شد حکومت هخامنشی از نظر اداری و اقتصادی نیرومندتر شود.
جواب فعالیت ۵ صفحه ۷ تاریخ دهم انسانی

جواب فعالیت ۶ صفحه ۸ تاریخ دهم انسانی

تصاویر بالا را به دقت نگاه کنید و بگویید چرا هر یک از آنها، منبع دست اوّل برای دورۀ خود هستند.
پاسخ:
سکه اشکانی: حاوی اطلاعات مهمی از آن دوره است.
منشور کورش: افکار و شخصیت فرمانروا و رابطهاش با مردم را به طور واضح بیان میکند.
طاق بستان: نشان دهنده اعتقادات شخص پادشاه (خسرو پرویز) و معماری آن بیانگر طرحها و هنر عصر ساسانی است.
به طور کلی به دلیل اینکه بیانگر دقیق حال و اوضاع زمان خویش هستند.
جواب فعالیت ۷ صفحه ۹ تاریخ دهم انسانی

با مراجعه به کتابخانهٔ مدرسه یا منزل خود، چند نمونه از منابع دست اوّل و دست دوم تاریخ ایران را فهرست نمایید.
پاسخ:
منابع اصلی تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی: کتابهای اخبار الطوال (دینوری)، فتوح البلدان (بلاذری) و تاریخهای طبری، سیستان، بلعمی، طبرستان و…
منابع دست دوم تاریخ ایران در مورد قرون نخستین اسلامی: تاریخ ایران بعد از اسلام (دکتر عبدالحسین زرینکوب)، تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی (اشپولر)، تاریخ ایران از ظهور اسلام تا دیالمه (عزیز الله بیات)، عصر زرین فرهنگ ایران (ریچارد فرای).
پاسخ دیگر:
منابع دست اوّل تاریخ ایران:
✔ کتیبه بیستون داریوش بزرگ
✔ کتیبههای هخامنشی تخت جمشید
✔ سکههای دوره هخامنشی
✔ آثار و بناهای تاریخی مانند تخت جمشید و پاسارگاد
✔ نامهها و اسناد تاریخی مربوط به دورههای مختلف ایران
منابع دست دوم تاریخ ایران:
✔ کتاب تاریخ ایران باستان، نوشته حسن پیرنیا
✔ کتاب تاریخ ایران، نوشته عباس اقبال آشتیانی
✔ کتاب تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده
✔ کتاب ایران در زمان ساسانیان، نوشته آرتور کریستنسن
✔ کتابهای درسی تاریخ ایران در دورههای مختلف تحصیلی
جواب فعالیت ۸ صفحه ۱۱ تاریخ دهم انسانی

به تصویر بالا دقت کنید و بگویید چرا بازگرداندن اشیای تاریخی به کشور اقدامی مهم و ارزشمند است؟
پاسخ: زیرا این اشیا بخشی از هویت و شناسنامۀ ملی کشور به حساب میآیند و میتوانند به عنوان منابع دست اول به پژوهشهای تاریخی کمک کنند و یا در تکمیل اطلاعات دورههای تاریخی مؤثر واقع شوند. بدین ترتیب باید در حفظ و نگهداری آن کوشا و سهیم باشیم.
جواب پرسشهای نمونه درس اول صفحه ۱۱ تاریخ دهم انسانی
۱- علم تاریخ را تعریف کنید؟
پاسخ: علمی است که به مطالعه جنبههای مختلف زندگی انسانها و جامعهها در گذشته میپردازد و علل و نتایج افکار و اعمال پیشینیان را بررسی و تحلیل میکند.
۲- قلمرو و هدف علم تاریخ را بیان نمایید؟
پاسخ: شناخت و آگاهی نسبت به زندگی اجتماعی در گذشته است که شامل تمامی جنبههای فکری مذهبی سیاسی نظامی اقتصادی علمی حقوقی و هنری میشود.
۳- تفاوتهای تاریخ نگاری نوین را با وقایع نگاری توضیح دهید؟
پاسخ: در وقایع نگاری، مورخان اغلب به تنظیم، ثبت و نگارش وقایع میپرداختند و توجه چندانی به بررسی علل، آثار و نتایج رویدادهای تاریخی نداشتند. علاوه بر آن عمده تمرکز این مورخان بر بیان حوادث سیاسی و نظامی و شرح حال فرمانروایان بود و به مسائل و موضوعات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اهمیتی نمیدادند. در تاریخ نگاری نوین، اساس بر سنجش دقیق منابع، استناد به اسناد و مدارک معتبر و دوری از داستان پردازی قرار دارد.
در تاریخ نگاری نوین :
الف) علم تاریخ صرفا به توصیف و شرح زندگانی و اقدامات فرمانروایان و امور سیاسی و نظامی محدود نمیشود، بلکه همه ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، هنری و… جوامع گذشته را در بر میگیرد.
ب) علم تاریخ صرفاً به ثبت و نقل رویدادهای گذشته بسنده نمیکند، بلکه زمینهها، علل، نتایج و آثار حوادث تاریخی را نیز بررسی و تجزیه و تحلیل مینماید.
پ) در پژوهشهای علمی تاریخ، از یافتههای علوم و فنون مختلف مانند باستان شناسی، جامعه شناسی، فلسفه، جغرافیا، اقتصاد، زبان شناسی و… استفاده میشود.
۴- منابع دست اول پژوهش در تاریخ، چه ویژگیهایی دارند؟
پاسخ: به همه آثاری گفته میشود که در زمان وقوع حادثه یا نزدیکترین زمان به وقوع آن، نوشته شده اند. این نوع منابع دارای ویژگی منحصر به فردی هستند زیرا در همان زمان وقوع رویداد نوشته یا گفته شدهاند.
۵- تاریخ چگونه به فهم زمان حال و درک مسائل پیش روی انسانها و جوامع کمک میکند؟
پاسخ: رویدادهای تاریخی اگرچه در زمان معینی در گذشته به وقوع پیوسته است، اما آثار، نتایج و پیامدهای این رویدادها، گذشته، حال و آینده را به یکدیگر پیوند میدهد. مثال: نتایج و تأثیرات تأسیس سلسله هخامنشیان، جنگهای صلیبی، نهضت رنسانس، کشفیات جغرافیایی و انقلابهای بزرگ معاصر، تحولاتی که پیامبران الهی و یا شخصیتهای مهم علمی تاریخی مانند افلاطون، ارسطو، کورش، ابن سینا، شاه اسماعیل صفوی، ناپلئون، امیرکبیر، مصدق و امام خمینی و… از این دست رویدادها هستند.
۶- تأثیر تاریخ را بر میهن دوستی و تقویت هویت ملی توضیح دهید؟
پاسخ: مردمانی که برای نسلهای متوالی سرگذشت مشترکی داشتهاند و سالیان طولانی در شادیها و تلخ کامیها، موفقیتها و شکستهای هم شریک بودهاند، به طور طبیعی نسبت به سرزمین و گذشته خود، احساس نوعی علاقه و دلبستگی خاص پیدا میکنند.
سخن پایانی
اگر سوالی درباره جواب درس ۱ تاریخ دهم انسانی با موضوع درس««تاریخ و تاریخ نگاری»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی میکنند.
✅ جواب درس دوم تاریخ دهم انسانی
📝 سوالات درس اول تاریخ دهم انسانی
📝 نمونه سوالات پایه دهم
توجه: دانشآموزان عزیز شما میتوانید برای دسترسی آسانتر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.

