سوالات درس پنجم دینی دهم ریاضی و تجربی

الهام عراقی زمان مطالعه: 1 دقیقه سپتامبر 26, 2026
سوالات درس پنجم دینی دهم ریاضی و تجربی

در این نوشته جدیدترین سوالات با جواب درس پنجم دین و زندگی دهم ریاضی و تجربی با موضوع درس ««منزلگاه بعد»» قرار گرفته‌ است که شامل سولات پاسخ کوتاه، تشریحی و جای خالی می‌باشد. 

سوالات درس ۵ دینی دهم ریاضی و تجربی

۱- برزخ در لغت به چه معناست؟

پاسخ: به معنای «فاصله و حایل بودن میان دو چیز» است.


۲- وقتی شخصی از امام کاظم (ع)، درباره وضع « مؤمنان » پس از مرگ پرسید: « آیا مؤمن به دیدار خانواده خویش می‌آید؟» امام چه فرمود؟ توضیح دهید.

پاسخ: امام کاظم (ع) فرمود: «آری». شخص دوباره پرسید: «چقدر؟» امام کاظم (ع) فرمود: «بر حسبِ فضیلت هایش.» برخی از آنان «هر روز» و برخی «هر دو روز» و برخی «هر سه روز» و کمترین آنان «هر جمعه».


۳- آدمیان، پس از مرگ وارد کدام عالم می‌شوند و تا چه زمانی در آنجا می‌مانند؟

پاسخ: وارد عالم «برزخ» می‌‌شوند و تا « قیامت » در آنجا میمانند.(در صورتی که نیکوکار باشند، از لذّت های آن برخوردار و اگر بدکار و شقی باشند، از رنج ها و دردهای آن متألّم می‌گردند.


۴- حضرت علی (ع)، در راه بازگشت از جنگ « صفین » به قبرستانی رسیدند. در این هنگام رو به قبرها کردند و چه فرمودند؟

پاسخ: ای آرمیدگان در خاک، ای أهل غربت و تنهایی، ای فرو رفتگان در وحشت، شما در رفتن بر ما پیشی گرفتید و ما از پی شما میآییم و به شما ملحق می‌‌شویم؛ اما خانه هایی که از خود به جا گذاشتید، پس از شما در آن مسکن گزیدند؛ همسرانتان ازدواج کردند و اموالتان میان وارثان تقسیم شد. اینها خبرهایی بود که داشتیم، شما چه خبری برای ما دارید؟!


۵- سه مورد از ویژگی های عالم برزخ را بنویسید.

پاسخ:

۱- پس از مرگ، گرچه فعالیت های حیاتی بدن انسان متوقّف می‌‌شود اما فرشتگان حقیقت وجود او را که همان روح است، «توفّی» می‌کنند. اگر چه «بدن»، حیات خود را پس از مرگ از دست میدهد اما «روح» همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
۲- در عالم «برزخ»، انسان با فرشتگان گفت و گو می‌کند و پاسخشان را می‌شنود. همچنین، اموری را درک می‌کند که درک آنها در دنیا ممکن نبود؛ به طور مثال اعمالی را که در دنیا انجام داده، مشاهده می‌کند.
۳- ارتباط انسان در عالم «برزخ»، با «دنیا»، پس از مرگ برقرار است؛ بدین معنا که پرونده برخی اعمال انسان با مرگ بسته نمی شود و پیوسته بر آن افزوده می‌شود.


۶- اعمال خیری که بازماندگان برای درگذشتگان انجام می‌دهند، در کدام عالم، در وضعیت آنان مؤثر است؟ (مثال بزنید.)

پاسخ: «عالم برزخ»؛ مانند «طلب مغفرت»، «دعای خیر»، «انفاق برای آنان»، «قرآن خواندن» و …


۷- یومئذ در آیه «ینَبأُ الْإِنسانُ یومئذبِما قَدم وأَخَّرَ» اشاره به چه روزی دارد؟

پاسخ: قیامت


۸- نمونه‌هایی از اعمال ناشایستی که موجب سنگین شدن پرونده گناهان فرد، حتّی پس از مرگ وی می‌شود را نام ببرید.

پاسخ:

۱- مدسازی های غلط.
۲- تولید و نشر مطالب نامناسب و غیر اخلاقی.
۳- ایجاد یا تقویت آداب و رسوم غلط در امر ازدواج.
۴- ایجاد انحرافات فکری و اخلاقی در دیگران.


۹- کسی که راه و رسم غلط و مخالف فرمان الهی را از خود برجای میگذارد، تا چه زمانی به عذاب وی افزوده می‌شود؟

پاسخ: تا وقتی آثار این راه و رسم غلط در فرد یا جامعه باقی است، گناه در دفتر اعمال وی ثبت می‌شود و روز به روز بر عذاب وی افزوده می‌شود.


۱۰- أعمال ماتقدم را با أعمال ماتأخّر مقایسه نمایید.

پاسخ: آثار و نتایج برخی از اعمال، محدود به دوران زندگی انسان است و با مرگ او، پرونده اعمال بسته می‌شود. (آثار ماتقدم) مانند؛ « نماز » و « روزه » اما بسیاری از أعمال، آثارشان حتّی بعد از حیات انسان نیز باقی می‌ماند.
(آثار ماتأخّر)؛ یعنی حتّی با مرگ انسان نیز پرونده آن عمل، هم چنان گشوده است. به عنوان مثال، اگر کسی کتابی را به شخصی یا کتابخانه ای هدیه دهد، یا مطلب مفیدی را به دیگران آموزش دهد، تا وقتی که آن کتاب توسط دیگران خوانده می‌‌شود و آموزشهای وی به دیگران منتقل می‌‌شود یا از آن استفاده می‌‌شود، در پرونده عمل او پاداش مینویسند و بر حسنات او میافزایند، گر چه فرد از دنیا رفته باشد. (بر عکس در اعمال و کارهای غلطی که انجام داده نیز، این گونه با وی رفتار خواهد شد!)


۱۱- فرمایش رسول خدا (ص): هر کس سنّت و روش نیکی را در جامعه جاری سازد، تا وقتی که در دنیا مردمی به آن سنّت عمل می‌کنند، ثواب آن اعمال را به حساب این شخص هم می‌گذارند، بدون اینکه از أجر انجام دهنده آن کم کنند و هر کس سنّت زشتی را در بین مردم مرسوم کند، تا وقتی که مردمی بدان عمل کنند، گناه آن را به حساب او نیز می‌گذارند، بدون اینکه از گناه عامل، کم کنند. با کدام آیه و کدام موضوع ارتباط دارد؟

پاسخ: آیۀ قیامت، ۱۳ «ینَبأُ الْإِنسانُ یومئذ بِما قَدم وأَخَّرَ» – آثار ماتقدم و آثار ماتأخّر


۱۲- توفی را تعریف کنید.

پاسخ: دریافت تمام و کمال «روح» توسط فرشتۀ مرگ، را «توفّی» می‌نامند.


۱۳- با توجه به عبارت:« آنچه پروردگارمان به ما وعده داده بود، حق یافتیم، آیا شما نیز آنچه پروردگارتان وعده داده بود، حق یافتید؟ » به سؤالات زیر پاسخ دهید:

الف) این سخن از زبان چه کسی نقل شده است و در کدام جنگ؟

پاسخ: رسول خدا (ص)، جنگ بدر.

ب) ایشان در جواب کسانی که گفتند: چگونه با آنان سخن می‌گویی، در حالی که مرده اند؟ چه فرمود؟

پاسخ: قسم به کسی که جانم در دست اوست، ایشان به کلام شما شنواترند و فقط نمی توانند پاسخ دهند.


۱۴- با توجه بـه آیـات ۹۹ و ۱۰۰ مؤمنون «قَالَ رب ارجِعونِ لَعلِّی أَعملُ صالحا فیما تَرَکْت کَلَّا إِنَّها کَلمۀٌ هوقَائلُها ومن ورائهِم برْزخٌ إِلَى یومِ یبعثُونَ» به سؤالات داده شده، پاسخ دهید:

الف) آیه، به کدام عالم اشاره دارد؟

پاسخ: عالم برزخ

ب) کدام افراد، هنگام وارد شدن به عالم برزخ از خداوند درخواست می‌کنند که به دنیا برگردند؟ چرا؟

پاسخ: کسانی که در دنیا بدکار و شقی بودند، زیرا که رنجها و دردها آنها را فرا گرفته و متألّم شده اند.

ج) چرا افراد گناهکار گرفتار عذاب برزخی، درخواست بازگشت به دنیا را دارند؟

پاسخ: تا به قول خودشان، «عمل صالح» انجام دهند و گذشته «بد» خود را جبران کنند.


۱۵- عبارت «اگر به آنان اجازه سخن گفتن داده میشد، خبر میدادند و میگفتند: یقیناً بهترین توشه برای ابدیت {تقوا}ست.» از زبان چه کسی نقل شده و درباره کدام حادثه است؟

پاسخ: حضرت علی (ع)؛ خطاب ایشان به أهل قبرستان، در راه بازگشت از جنگ صفین.


۱۶- عالم برزخ، میان زندگی دنیایی و حیات اُخروی قرار گرفته است.

پاسخ: صحیح ✔


۱۷- طبق فرمایش امام صادق (ع)، هنگامی که مردهای را در قبر می‌گذارند، چه چیزی به صورت شخصی بر او ظاهر می‌شود و به او چه می‌گوید؟

پاسخ: عمل او ؛ به او می‌گوید: ما (در دنیا) سه چیز بودیم: ‍

۱- رزق تو که با پایان یافتن مهلت زندگی ات در دنیا قطع شد {و اینک همراه تو نیست.}
۲- خانواده ات که تو را رها کردند و بازگشتند.
۳-‌ و من که «عمل» تو هستم و با تو میمانم. آگاه باش که من در میان این سه، از همه بی ارزشتر و سبک تر بودم.


۱۸- چه چیزی است که از دنیا با انسان به « برزخ » می‌رود و از او جدا نمی گردد؟

پاسخ: عمل او


۱۹- عالم برزخ میان زندگی دنیایی و حیات اخروی قرار گرفته است و آدمیان، پس از مرگ وارد آن می‌شوند.

پاسخ: صحیح ✔


۲۰- با مرگ انسان و ورود وی به عالم برزخ، ارتباط او با دنیا به طور کامل قطع می‌شود.

پاسخ: غلط ❌


۲۱- قیامت در لغت به معنای فاصله و حایل میان دو چیز است.

پاسخ: غلط ❌


۲۲- پرونده برخی اعمال انسان با مرگ بسته نمی شود و امکان دارد بر اعمال نیک و بد آن افزوده و یا از آنها کاسته شود.

پاسخ: صحیح ✔


۲۳- اعمال خیری که بازماندگان برای درگذشتگان انجام می‌دهند مانند دادن صدقه و طلب مغفرت در عالم قیامت به آنها می‌رسد.

پاسخ: غلط ❌


۲۴- برزخ لغت به معنای …فاصله و حایل… میان دو چیز است.


۲۵- پس از مرگ، گرچه فعالیت های حیاتی بدن متوقف می‌شود اما فرشتگان، حقیقت وجود انسان را که همان روح اوست، توفی می‌کنند.


۲۶- اعمال، محدود به دوران زندگی انسان که با مرگ وی، پرونده این اعمال بسته می‌شود …آثار ماتقدم… نام دارند.


۲۷- پرونده بسیاری از اعمال حتی بعد از مرگ انسان نیز باز می‌ماند که …آثار ما‌تاخر… نام دارد.


۲۸- طبق سخن امام کاظم (ع) مومن پس از مرگ بر حسب …مقدار فضیلت‌هایش… به دیدار خانواده خویش می‌آید.

سخن پایانی

اگر سوالی درباره سوالات درس ۵ دینی دهم ریاضی و تجربی با موضوع درس ««منزلگاه بعد»» دارید آن را از قسمت نظرات بپرسید. تیم معلمان ما در اولین فرصت شما را راهنمایی می‌کنند.

✅ سوالات درس چهارم دینی دهم ریاضی و تجربی
✅ سوالات درس ششم دینی دهم ریاضی و تجربی
📝 جواب درس پنجم دین و زندگی دهم ریاضی و تجربی
📝 نمونه سوالات پایه دهم متوسطه‌‌ دوم

توجه: دانش‌آموزان عزیز شما می‌توانید برای دسترسی آسان‌تر به مطالب درسی عبارت «سوییتی بلاگ» را در انتهای مطلب مورد نظر خود سرچ(جست و جو) کنید.

الهام عراقی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *